Ağa nedir? İlgili atasözleri ve anlamları ne demektir?


Yeniçeri Ağası, Osmanlı, Ağa
Yeniçeri Ağası
  1. Belirli yörelerde, geleneksel ilişkiler ve ekonomik gücüne dayanarak toplumsal egemenlik kuran, genellikle geniş topraklara sahip kimse, toprak ağası.
    Git bakalım bizim ağaya... Sana zırnık verir mi? (Y. K. Karaosmanoğlu)
  2. Büyük kardeş, ağabey.
  3. Osmanlı saray, askerlik ve yönetim örgütlerinde bazı yetkili görevlerde bulunanlara verilen resmi san.
  4. Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde yaşlıca uşaklara, küçük esnafa, bekçi, korucu gibi küçük görevlilere verilen san.
    Melek Ahmet Paşa ağalarından Şahit ağa... (Kemal Tahir)
  5. Kırsal yörelerde hatırı sayılır, kentlerde de sıradan işler yapan yaşlı kimselere seslenme biçimi.


İlgili kelimeler ve anlamları


  • Ağa bölükleri: Yeniçeri ocağının yalnız devşirmelerden oluşan üç bölümünden her biri.
  • Ağa çırağı: Yeniçeri ağalarınca, ocağa yasa dışı yazdırılan gençler.
  • Ağa divanı: Yeniçeri ağası başkanlığında, ocağın türlü işlerini görüşmek üzere yüksek aşamalı yeniçeri subaylarından kurulan divan.
  • Ağa gedikleri: Yeniçeri ağasının karargahında çalışan 19 yardımcısı.
  • Ağa kapısı:
    1. Yeniçeri ağasının dairesi.
    2. Toprak ağasının evi. Ağa kapısından adam çevrilmez ağam, merhamet et. (Yaşar Kemal)
  • Ağa paşa: Vezirlik aşamasına yükselen yeniçeri ağalarının sanı.
  • Ağa sancağı: Yeniçeri ağasının sancağı.
  • Ağalık etmek: Büyüklük, olgunluk göstermek, cömertlik etmek.



İlgili atasözleri ve anlamları


Köy ağası - Züğürt ağa
İçinde "ağa" sözcüğü geçen atasözleri ve açıklamaları.

  • Ağa borç eder, uşak harç: (atasözünün anlamı) Ağa para sıkıntısına düşse de uşak, harcamaları eskisi gibi sürdürür.
  • Ağanın alnı terlemezse ırgatın burnu kanamaz: İşveren işçisinden yapabileceğinden daha fazla iş isterse, denetimi sıkı tutmak, onunla birlikte çalışmak zorundadır.
  • Ağanın gözü ata tımardır: İşlerinin düzenli gitmesini isteyen işveren, işinin başında durmalı, işlerini denetlemelidir.
  • Ağanın gözü öküzü (ineği) semiz eder: İnsanlar sahip oldukları şeylerin gelişmesini isterlerse, onlarla yakından ilgilenmelidirler.
  • Ağanın gözü yiğidin sözü: Bir yerin büyüğü, yöneticisi iyi bir denetleyiciyse, yiğit de sözünün eriyse saygıdeğerdir.
  • Ağanın malı çıkar, uşağın canı: İşveren mal mülk sahibi olurken, işçinin çalışmaktan canı çıkar.
  • Ağalık (beylik) vermekle, yiğitlik vurmakladır: Hatırı sayılır kişi eli açıksa, yiğit kişi kavgada iyi dövüşüyorsa saygı görür.

Hiç yorum yok:


Yorum Gönder ›››

Yorumlar hemen yayınlanır. Ancak "lütfen" kanuni ve ahlaki kurallara uymaya önem gösterin.