Cennet Kuşu Cennet Kuşu , zoolojide cennetkuşugiller ( Paradisaeidae ) familyasına ait, olağanüstü güzellikteki tüyleri ve gösterişli görünüşleriyle tanınan tropikal kuşların ortak adıdır. Bu gruba giren …

Osmanlı Devleti'nde, savaş sırasında tımar, zeamet sahiplerinin dirlikleri oranına göre yanlarında götürmekle yükümlü bulundukları atlı asker: "Tımarın geliri kendisinden başka iki cebelinin de savaşa h…

Futbolda çalım atmak Gösterişli davranış, caka: Çalımından geçilmiyor. (spor) Futbolda, karşı tarafın rakip oyuncusunu şaşırtıp geçmek amacıyla top ile yapılan ayak ve vücut hareketi (oyunu): Bir çalım a…

Çalı Çalı, ahududu ve böğürtlen gibi, belirgin bir ana gövdesi bulunmayan; yerden itibaren çok sayıda ince, sert ve odunsu dal çıkaran bitki türlerinin genel adıdır. Genellikle 1 ila 2 metre arasında boylan…

Cebri, zorla yapılan demektir. Cebri ile başlayan birleşik kelimeler ve anlamları Cebri icra : (hukuk) Borçların, devlet gücü aracılığıyla ve zorla ödettirilmesi. Cebri ikraz : (iktisat) Karşı tarafın zorl…

Zorlu sıkıntı, üzgü, eziyet: Gelse celalinden cefa / Yahut cemalinden vefa, İkisi de cana safa, Kahrın da hoş, lütfun da hoş... (Yunus Emre) Cefa ile ilgili deyimler ve anlamları İçinde "cefa" keli…

Büyük sıkıntılara, üzüntülere katlanmış, eziyet çekmiş, cefalı: Cefakar anam benim, kim bilir ne zorluklarla büyüttün beni. Eziyet eden: Meğer bu adam benim can düşmanımmış; onun kötülük kaynağı, cefakar birisi…

Cennet tasviri Allahü Teala'nın rızasına uygun olarak yaşamış iyi kimselerin ölümlerinden sonra Allah tarafından mükâfat olarak konulacakları ve içinde ebediyen yaşayacakları, her türlü tasavvurun ve hayalin …

Camekan vitrin Satılacak ya da sergilenecek eşyaların konulduğu camlı bölme, dolap, sergen, vitrin: Örneğin, mücevherler büyük bir vitrinde sergilenmek yerine, küçük camekan kutularda sergilenirse tüketici…

Özellikle yazın "rüzgar yavaş yavaş, serin serin esmek" anlamına gelen efil efil esmek deyiminde geçer: Kalabalıktan ve devlet işlerinden uzakta efil efil esen asude rüzgarların gönle inşirah veren ikli…

Bağışlamak Kendinin olan bir şeyi, yardım ya da iyilik amacıyla karşılıksız vermek, ihsan etmek: Ölmeden önce bütün malını mülkünü Kızılay'a bağışladı. Kötü bir davranışı, suçu, kusuru, olmamış sayıp …

Bağış yapmak Bağış yapmak eylemi ya da bağışlanan şey. Teberru, hibe eş anlamları. Bağış yapmak : Birisinin bir işine yarayacak bir ihtiyacını giderecek bir şeyi (para, mal, organ, kan vb.) iyilik ve yar…

Dalkılıç Kılıcını kınından çekmiş olan, kılıç sallayan. (tarih) Osmanlılarda her türlü tehlikeyi ve ölümü göze alarak düşmana saldıran fedailere dalkılıç denilirdi. Dalkılıçlar ölüm eri veya serdengeçti …

Darülelhan Sanatçıları Darülelhan, Osmanlı Devleti'nin ilk resmi müzik okuludur ve aynı zamanda eskiden konservatuvara verilen isimdir. İstanbul'da 1917 - 1927 arasında faaliyet gösteren kurum dört …

Kulakta dalız İç kulaktaki kemik dolambacın orta kısmıdır. Kemik dolambacı, dalız, yarım daire kanalları ve salyangoz şeklinde isimlendirilen üç bölümden oluşur. İçi sıvı ile dolu olan dalız, oval pencerede…

Cazgır (Pele Mehmet) Yağlı güreşte, pehlivanları yüksek sesle seyircilere tanıtan ve özel duayla onları güreş alanına alan sesi güçlü kimse. Geleneksel Türk güreşinde pehlivanları denetleyen, onları güreşe…

Dağar benzeri toprak kaplar Ağzı yayvan dibi dar toprak kap: Dağarda pişirilen türlünün tadı bir başka oluyor. Ağzı çok geniş küp. Küp şeklinde çukur: Oluklar içinde akan yağ, oluk üzerinde bulunan ve dağar ad…

Bağıl yoğunluk, belli bir sıcaklıktaki bir cismin yoğunluğunun, 4 °C sıcaklıktaki suyun yoğunluğuna oranıdır. Bazı yoğunluk ölçme işlemlerinde, maddenin yoğunluğu doğrudan belirlenemez, fakat suyun yoğunluğuna or…

Bağır Göğüs, göğsün ön orta yüzü (bu sözcük özellikle deyimlerde geçer): Kendini yerden yere atarak, göğsünü bağrını yırtarak hayatının rolünü oynadı. (A. Tunç) Vücut boşluklarında bulunan ciğer, bağırsak…

Bağdat Caddesi - Kadıköy / İstanbul Cadde, il ve ilçe gibi büyük yerleşme merkezlerinde geniş yol, ana yol demektir. Caddeler genellikle sokaklardan büyüktür ve ağırlıklı olarak taşıt trafiğine ayrılmıştır.…

Egale, "eşitlemek, eşit olmak; derecesine ulaşmak, eşitlenmek" anlamlarında egale etmek ve egale olmak biçiminde kullanılır. (spor) Bir rekoru yinelemek: Kapalı salon pentatlon Türkiye rekorunu kırdı…

Bağımsızlık Bağımsız olma durumu ya da niteliği, istiklal. Davranışları, tutumu, girişimleri herhangi bir gücün etkisinde kalmadan düzenleyebilmek, özgürlük, hürlük. Bağımsızlık, bir devletin ülke içinde…

Üzüm bağı ve bağ evi Üzerinde üzüm kütükleri dikili toprak parçası: Bağa girdim bağ bulanık. Çeşitli meyve ağaçlarından oluşmuş bahçe veya arazi: Niğde'nin elma bağları. Divan edebiyatında ağaçlık, ö…

Acı biber Biber gibi yakıcı olan, ağzı yakan, tatlı karşıtı: Yemek çok acı olmuş. Tadı kötü, içilecek, yenecek nitelikte olmayan: Bu ilacın tadı çok acı. Sert, şiddetli, ağır, zorlu, keskin: Acı fren. Acı…

Bağdadi sıva yöntemi Ağaç direkler üstüne aralıklı olarak çakılan ahşap çıtaların üzerlerinin sıvanmasıyla yapılan (duvar ya da tavan): Bizim İstanbul evlerinin iki parmak enliliğindeki bağdadi duvarları s…

Bağ bozumu Üzümlerin toplanma zamanı. Son üzümlerin toplanarak bağların bozulması: Bağ bozumu vakti olduğundan bütün üzümler toplanmıştı. Yaprakları dökülmüş bazı asma dalları, yolunmuş kaz boynunu andırı…

Acı badem kurabiyesi Gülgillerden, dikenli veya dikensiz, meyvelerinin kabukları kalın, çekirdekleri küçük olan bir tür badem ağacı Bu ağacın hidrosiyanik içermesinden dolayı fazla tüketildiğinde zehirlen…

İran ülkesi ve İranlılar. Eskiden İranlılara verilen ad. Türk müziğinde, acemaşiran ve bayati'den oluşturulan, dügah perdesinde bileşik bir makam. Acem ile ilgili deyim ve birleşik kelimeler Acem ağzı…

Çabukluk, tezlik, ivedilik, ivecenlik: Bu iş biraz acele ister. (örnek cümle) İvedi, çabuk davranma zorunluluğu: Acelesi varmış, bekleyemedi. İvedili, çabuk yapılması gereken: Acele bir işim çıktı. Telaşla y…

Atılgan, yiğit, gözü pek, ele avuca sığmaz: Tuzakları görmeye giden adamla oğlu çok acar kişilerdi. Öyle ufak tefek tehlikelere pabuç bırakacak türden değildiler. Güçlü, gürbüz, dinç: Günün birinde çok acar bir…

Acemi birliğindeki acemi askerler Deneyimsiz, toy, eli işe alışmamış, iş beceremeyen: Acemi sürücü. İşinde, mesleğinde ilerlememiş, ustalaşmamış, beceri elde edememiş: Acemi çırak. Bir yerin, bir şeyin y…

Abla ve erkek kardeş Bir kimsenin kendinden büyük kız kardeşi: Ablam çok başarılı bir kızdı. Onu hep örnek aldım. Büyük kız kardeş gibi saygı gösterilen kız ya da kadın: Buyur Emine Abla, buyur... Gel otu…

Zargana Balığı (Sargan) Zargana (sargan), kemikli balıklar grubunda yer alan, ince ve silindirimsi vücut yapısına sahip, uzun ve sivri ağızlı bir balık türüdür. Uzunluğu yaklaşık 1 metreye kadar ulaşabilen …

Geminin bordasındaki top çıkarılan dört köşe boşluk ve açıklık, bu yerlerde sıralı durumdaki topların tümü, saparta. Bir bataryanın hep birden ateşe başlaması, alabanda ateşi. Azar, tersleme. Zapartayı yem…

1869 yılında kurulan, kolluk (güvenlik) işleriyle görevli askeri örgüt. Bu örgütte görevli olan er. Zaptiye nezareti : Kolluk (güvenlik) kuvvetlerini yöneten bağımsız kuruluş olup başkentin, yani İstanbul&#…

Davranışları, durumu insanda hoş bir etki bırakan, tavrı ve edası hoş olan, hoşa giden beğenilen, zarafetli: Hanımlar, daima zariftir. Hanımların zarif oluşu muhataplarını da öyle olmaya zorlar. İnce, beğenilir…

Zorla alma: Bir ülkeyi zapt etmek. Tutma, yönetimi altına alma: Üç kişi bir atı zapt edemedi. Yazıya geçirme: Yargıç, sanığın hakaretlerini zapta geçirtti. Hatırında tutma. Tanıtlama aracı olarak kullanılaca…

Zarf Kap, kılıf, sarma. İçine mektup ya da başka kağıtlar konulan kağıttan kese. İçine fincan ya da bardak konulan süslü metal kap. Dil bilgisinde belirteç. Birtakım doğru ya da eğrilerin bir ya da bir…

Gerçeğini bilmeden ihtimal üzerine hüküm verme, bu yolda verilen hüküm, sanı: Halbuki onların bu hususta hiç bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise hiç şüphesiz hakikat bakımından bir şey ifade etmez.…

(isim) Oğul, evlat. (sıfat) Doğmuş olan kimse, çocuk, yavru. Sonuna geldiği kelimelere "... oğlu, ... evladı" anlamı katarak köken bildiren birleşik kelimeler yapar. Kadı-zade, Hacı-zade vb. (tari…

Zaç Zaç , kimya ve zanaat dilinde, hidratlı demir sülfat bileşiğinin geleneksel adıdır. Kimyasal formülü FeSO 4 ·7H 2 O olan bu madde, halk arasında daha çok " yeşil zaç " adıyla da bilinir. Do…