Beste yapan kimse, besteci, müzik ustası. Bir orkestrayı yöneten kimse, orkestra şefi: Orkestra şefi, yıllar önce orkestrayı yöneten Toscanini'nin, Puccini'nin ölümünün ardından ilk seslendirmede yaptığ…

Laytmotif (leitmotiv veya leitmotif) , müzik bestelerinde, sinema ya da tiyatro kurgularında, roman gibi edebi eserlerde ana duyguyu göstermek, özel bir etki oluşturmak, kişileri ve nesneleri karakterize etmek am…

Çok zayıf, kuru: Biraz konuştuktan sonra bitkin ve halsiz bir halde bir kadit şeklini almış bir sevdalı (aşık) perdeye çıkar. İnsan ya da hayvan iskeleti. Güneşte ya da hafif alevde kurutulmuş et. Kadidi ç…

Latin halkından olan kimse: Latinler, İtalya'nın orta kesiminde bugünkü Lazio'ya tekabül eden bölgesinde yaşamış olan eski bir İtalik halktır. Latin, Roma kültürü ile ilgili olarak kullanılan bir sıfat:…

Mağara Mağara, girmek ve çıkmak için dış ortam ile en az bir bağlantısı olan, eğilerek de olsa bir insanın girebileceği kadar yüksek, sığınabileceği kadar yeterli genişlik ve derinliğe sahip olan, bir dağ v…

Ömür Yaşama ya da var olma süresi, yaşam: İnsan ömrü kısadır. (mecazi) Çok hoşa giden: Ne ömür adam. (teknik) Çalışan bir parçanın güvenli olarak çalışıp işe yaramaz duruma gelinceye, yani yorulma olay…

Ohm, uçlarında 1 voltluk potansiyel farkı bulunması sonucunda iki noktası arasından 1 amperlik akım geçen ve kendisi elektromanyetik bir kuvvet kaynağı olmayan bir iletkenin direnci olarak tanımlanan direnç birim…

Roma İmparatorluğu'nun değişik dönemlerinde sayısı 1000 - 6000 arasında askerden oluşan ve klasik anlamda yalnızca piyadelerden kurulu askeri birim. 1830'lardan sonra Fransa'da, resmi bir belge isten…

Mahrukat Mahrukat, odun, kömür gibi yakılabilecek şeyler, yakacak, yakıt demektir: 1942 de İstanbul'un odun, kömür ve akaryakıt ihtiyacını karşılamak, satış ve dağıtımını yapmak için "İstanbul Mahr…

(deniz) Geminin kaplama tahtaları arasını üstüpüyle doldurup ziftleyerek su geçirmez duruma getirme işi. (tarih) Osmanlılarda, yüksek devlet görevlilerinin giydiği, altı dar, üstü geniş kırmızı kavuk. Kal…

Okka Okka, eski dönemlerde kullanılan ve yaklaşık 1283 gram ağırlığa eşit olan bir ölçü birimidir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaygın olarak kullanılan bu ağırlık birimi, ticarette ve özellikle pazar al…

Argoda "yok" anlamında kullanılır: İkincisi, elde mangır nanay (Orhan Kemal). (folklor) Kars, Erzurum, Artvin illeri ve dolaylarında, çalgısız olarak, yalnız türkü eşliğinde oynanan bir halk oyunu. B…

Mahrem Dinen evlenilmesi ebedi haram (yasak) olan, soy ve süt akrabalığı nedeniyle nikahı haram olan, nikah düşmeyen kimse demektir (karşıtı namahrem ) . Nisa Suresinin 23. ayetinde kan bağıyla birbirine mahrem …

Bir yerde bulunan, olan: ...kahveciler sokağından da karakol sokağı hududuna kadar olan uzun adacıkta kain olan bu han ve kahveler, arz ettiğim heyetiyle tam bir Safranbolucuktur. (İstanbul Etnografyası) Olan, …

Dikilitaş'ın altındaki kaide Kural: Fikri hatalarımızın en cömerdi şudur: Kaide dışında olanı kaide sanmak ve kaide dışı olanlar üstüne kaide kurmak! (İlgili cümle kaynağı: C. Şahabettin) Bir şeyin ye…

Kadı İslâm hukukuyla yönetilen devletlerde halk arasında çıkan anlaşmazlıkları, her türlü davayı halletmek üzere devlet tarafından tayin edilen memur. (tarih) İslam devletlerinde, kendilerine ayrılmış bö…

Çok zaman ağır ve kaba yük taşımakta koşum hayvanı ve özellikle topçeker olarak kullanılan bir tür iri at: Geriden diğer atlılar, yaya askerler, en arkadan da katana ve öküzlerin çektiği, toplar ve ağırlıklar gel…

Ahşap lata Genellikle eni kalınlığının iki katı olan dikdörtgen kesitli dar ve uzunca kereste: Tomruk (ağaç gövdesi) halindeki ağaç parçaları, yapılacak işe ve ağacın cinsine göre kereste (lata) şeklinde hızar m…

Ledün, Allah katı demektir: Ledün ilmi Allah katından gelen ilimdir. Ledün ilmi: İlahi sırlara ait ilim; sadece Cenâb-ı Hakk'a malum olan, ancak dilediği peygamber ve velilerine öğrettiği ilahi sırla…

Başka bir şeyin yerine geçen, kullanılan: Bu madde eski kanun maddesinin yerine kaimdir. (örnek cümle) Ayakta duran, var olan, sürüp giden: Zira hükumet ümmet ile kaimdir (Namık Kemal). "İdare edip ayakta…

Bir yanardağ ağzındaki magma (lav) Magma, yerin derinliklerinde bulunan, erimiş, yarı erimiş, katı ve gaz maddelerden oluşan, sıcaklıkları 600 °C - 1600 °C derece arasında değişen hamur kıvamındaki eriyikle…

Düşürme, aşağı atma, düşürülme. Çıkartılma, kovma, hükümsüz bırakma: Vatandaşlıktan ıskat, miras hakkından ıskat vb. Ölünün namaz ve oruç borçlarının bağışlanması için özel olarak muhtaç kişilere sadaka verme …

Jul (fizikçi Joule'ün adından) , fizikte bir newton'luk bir kuvvetin, uygulandığı noktayı kendi doğrultusunda 1 m hareket ettirmesiyle yaptığı işe eşdeğer enerji (mekanik, ısı ve elektrik) birimidir. Simg…

Jönprömiye (ya da jön) bir tiyatro oyunu ve sinema filmindeki başrol ve bu başrolü oynayan erkek oyuncuya verilen addır: Bir adam, evet, beyaz smokinli, çenesine kadar briyantine batmış bir jönprömiye var arkamda…

Saç jölesi Saçların istenen şekli alması ve bu şekli uzun süre muhafaza etmesini sağlayan, saçlara sürüldükten sonra kuruyarak iyice katılaşan, yumuşak, parlak ve yarı saydam madde: Saç jölesi. Meyve suyun…

Jurnal, II. Abdülhamit döneminde jurnalciler tarafından, devlet ve özellikle saray aleyhinde çalıştığı ileri sürülenler için saraya verilen soruşturma yazısıdır. Jurnal etmek : Bir kimseyi jurnalle ele vermek.…

Jüri Yarışma, sınav vb. etkinliklerde yarışmacıların performanslarını değerlendirmek, başarılı, üstün olanları seçmek amacıyla işinin ehli kişilerden oluşturulmuş geçici kurul, seçiciler kurulu. (hukuk) …

Bir sandalda küreği tutan ıskarmoz (denizcilik) Kürekli tekne, kayık ve sandalın yan kenarına küreğin bağlanması ve oturması için dikine yerleştirilmiş iki adet sert ağaç çubuk veya hilal ay şeklindeki oyn…

Hasat zamanı çalışan ırgatlar Tarla, bağ, bahçe ve toprak işlerinde ağır işleri gören gündelikçi, tarım işçisi ( rençper , amele eş anlamları): Sonra tarla bizden korksun diye bir besmele ile girer ırgatlar …

Eski bir konuyu ikide bir de yeniymiş gibi söz konusu yapmak, sıkacak şekilde tekrar tekrar aynı konuyu açmak: Ne söyleyeceğini bilemeyen politikacı, her gittiği yerde eski nutuklarını ısıtıp ısıtıp sürüyordu (N.…

Şüpheye, vehme, tereddüde ve kuruntuya düşürme: Hilmi Efendi Hazretlerinin irad ettiği kelamdan bazı cümleler bendenizin nazar-ı dikkatini celbetti. Yani, mutlak surette irad ettikleri kelam, bazı manalar iham e…

Çok kötü ve zararlı kimse: Her işte bir ifrit gibi kabaran izzetinefis, sevdanın önünde siner, büzülür, yok olur. (İlgili cümle kaynağı: H. R. Gürpınar) Cinlerin çok zararlı ve çok korkunç kabul edileni: Süleym…

Bir işi, gerektiği gibi değil de günün şartlarına göre yapma, sağlam bir temele dayandırmadan iyi kötü yoluna koyma, idare etme, geçiştirme: Her müşkül karşısında amirleriniz size: "İdare-i maslahat ediniz&…

Bir iş yapmak için duyulan karşı gelinemez istek: Bunlardan biri taklit içtepisi olup, insanlarda doğuştan vardır; insanlar bütün öteki yaratıklardan özellikle taklit etmeye olağanüstü yetili olmasıyla ayrılır v…

(dil bilgisi) Bir nesneyi ya da kavramı, adını oluşturan seslerle değil de, doğrudan doğruya grafik olarak simgeleyen işaret: Hiyeroglifler, Çin ve Japon alfabesi ideogram örnekleridir. (toplum bilim) Bir nes…

Bir şeyi bir durumdan ya da biçimden başka bir duruma çevirme: Hastane gemisi haline ifrağ olunmuş ticaret gemileri muhasamatın devamı müddetince başka bir cihete tahsis edilemeyeceklerdir (Resmi Gazete - 1953).…

Belirli bir ideolojinin taraftarı veya savunucusu: İdeolog, politik, felsefi, bilimsel, dinsel, toplumsal veya başka bir konuda bir öğreti oluşturan belirli bir düşünme şekline fanatik olarak bazen de körü körün…

Mahrem, batıni, ezoterik eş anlamları. İçte kalan, saklı, gizli: Herkes - aşağı yukarı bir düşünceyle - kabul eder ki, insan kendi içrek olaylarını, yalnız kendi vicdan durumlarını sezgili olarak algılar. (İlg…

Herhangi bir konuda çok ileri gitme, ölçüyü aşma, aşırı davranma, taşkınlık: İfrat, haddini yani meşru sınırı aşmak, başkasının hak sınırlarına tecavüz etmek anlamına gelir. İfrata kaçmak : (deyim) Çok ileri …

Görüş, bakış açısı, anlayış, kavrama biçimi. Bir iş hakkında şahsi görüş açısına göre verilen hüküm. (hukuk) Yasada ya da örf ve adet hukukunda uygulanacak kuralın açıkça ve tereddütsüz olarak bulunmadı…

İçtima Toplanma, toplantı. (gök bilimi) Kavuşum. (askerlik) Askerlerin silahlı ve tam donatımlı toplanmaları: Bölük teftiş için içtimaya geçti. İçtima etmek : Toplanmak. İçtima mıntıkası : (askerl…

Irk eşitliği Soy. İnsan türünün, sürekliliği soya çekimle gerçekleşmiş belli başlı çeşitlerinden her biri: Beyaz ırk, siyah ırk vb. (zooloji) En az bir karakter bakımından değişik olan ve aralarında ver…