Düşman ülkesine akın yapan savaşçı. (spor) Forvet eş anlamı. Akıncı beyi : (tarih) Osmanlı İmparatorluğunda akıncı güçlerinin komutanı. Akıncı kadısı : (tarih) Osmanlı İmparatorluğunda, devlet adına, akın…

Eski bir akkor lamba Akkor, ısıtılarak kızarıklığa varıncaya kadar kor hale getirilen bir maddenin durumunu ifade eder. Edison, tarihte ilk akkor filamanlı elektrik lambasını icat eden kişidir, bu icat 19. …

Yankı. Bir ışığın ya da bir biçimin bir yüzey üzerine çarpıp orada görünmesi, yansı. (edebiyat) Bir cümlede bulunan iki sözcüğü ya da tamlamayı aynı ya da başka cümlede yeri değiştirilmiş olarak tekrarlama san…

Akide Şekerleri Bir şeye inanarak bağlanış, din inancı, inan, inan bağı. Şekerin kaynatılarak ağda durumuna getirilmesiyle yapılan, daha çok akide şekeri denen renkli, kokulu, katı şeker. Akidesi bozu…

Verimsiz, kısır, döl veremeyen: Bu iki ırk hicret edince artık orası çorak ve akim bir saha kalmıştır. (Toplumsal Tarih) Sonuçsuz, başarısız: "O halde harekatın ertelenmesi gerekir" kararıyla birinci t…

Akasya ağacı Akasya , çoğunlukla tropikal bölgelerde yetişen ve bazı türlerinden tanen ve zamk gibi yararlı maddeler elde edilen ağaçların genel adıdır; halk arasında " salkım ağacı " adıyla da anıl…

Elektrik akımı (fizik) Hava, su gibi akışkan maddelerin ya da elektrik gibi bir enerjinin herhangi bir yöne doğru yer değiştirmesi, akıntı: Kapıları, pencereleri açtı, güçlü bir hava akımı odanın havasını…

Yıldırma, talan, çapul, silahlı güçleri şaşırtmak, dağıtmak gibi amaçlarla ve çevik kuvvetlerle düşmanın denetimindeki topraklara yapılan saldırı: Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik (İlgili cümle kaynağı: Y…

Akışkan Normal ısı derecesinde sıvı durumda bulunan (madde). Sıvılarda molekülleri birbiri üzerinden kayabilen ya da gazlarda kendi başına yer değiştirebilen, böylelikle kendilerine özgü bir bitimleri olm…

Akıl Düşünme, anlama, kavrama yetisi, us, şuur: Elbette ki duygulanmanın sonucu olan şiire düzen veren akıldır (S. K. Yetkin). Aklı yerinde ama sabaha çıkamayacağına kalıbımı basarım (S. Faik). Aklı savunu…

Herhangi bir elektriksel, manyetik vb. kuvvet alanının, bu alanın içindeki belli bir yüzeyde duyulan şiddeti. Akı, bu yüzeyden, alanın geçirdiği varsayılan kuvvet çizgilerinin yoğunluğu biçiminde düşünülür ve bu …

Akçe Selçuklular ve Osmanlılar'da para birimi olarak kullanılan gümüş sikke. Osmanlılar döneminde kullanılan ve bir paranın üçte biri değerindeki ufak gümüş para (1 kuruş = 40 para, 1 para = 3 akçe) .…

Balık yumurtası Balık yumurtası (zooloji) , balıkların üreme dönemlerinde genellikle sığ ve korunaklı alanlara bıraktıkları, döllenme sonucunda embriyonun geliştiği yumurtalara verilen addır. Bu yumurtalar…

Ajitasyon (isim) Körükleme, kışkırtma, tahrik etme: Karşıdan birkaç kişinin de canına kastederlerse ajitasyonları hepten güçlenir. (halk dilinde) Duygu sömürüsü yapma, birisini kendine acındırma: Mektub…

Balo Balo, genellikle geceleri düzenlenen danslı, içkili, resmi ya da özel giyimli eğlencedir: Balo vermek, yirminci asır medeniyetinin icabındandır, öyle değil mi, efendiler?.. Balo deyip geçmeyelim, hanım…

Bambu Bambu , Poaceae (buğdaygiller) familyasına ait, tropikal ve subtropikal iklimlerde yetişen çok yıllık, odunsu bir bitkidir . Gövdesinin içi boş ve lif açısından zengin olup, lifler selüloz ve ligni…

Cevizli sucuk İpe dizilmiş ceviz, badem, fıstık ve benzeri şeyleri, nişastayla kaynatılmış üzüm suyuna ya da başka bir şuruba batırarak yapılan tatlı sucuk. Üzümü kurutmak üzere güneşe sermeden önce içine…

Anadolu'nun doğu ve kuzeydoğu bölgelerinde, en çok Erzurum, Artvin ve Kars yörelerinde el ele tutuşularak, genellikle türkü ve davul zurna eşliğinde oynanan halk danslarına verilen ad: Ata barı. Bar başı (…

Telli çalgılarda en kalın sesi veren tel. Alt dudağın hemen altında ki seyrek sakal telleri: Sesi, elleri, göz kapakları ve sakalının sarı bamteli titriyordu... (mecazi) En hassas nokta, can alıcı nokta: Zate…

Disk fren balatası Balata, motorlu araçlarda frenleme işlevi gören, yarım ay biçiminde bir sürtünme gerecidir. Suya, yağa ve sürtünmeye karşı dayanıklı malzemeden üretilir ve frene basıldığında kampana veya…

Venüs Gezegeni Venüs, Merkür’den sonra Güneş’e en yakın ikinci gezegendir; Çulpan, Çoban Yıldızı, Kervankıran veya Kervan Yıldızı adlarıyla da bilinir. Karbondioksitçe yoğun bir atmosfere sahip olup kütlesi…

Fahrenhayt Santigrat Derece Tablosu Fahrenhayt (Alman fizikçi Fahrenheit'in adından) , 760 mm cıva basıncı altında buzun erime noktasını 32, suyun kaynama noktasını 212 olarak kabul eden fahrenhayt ölçe…

Doğru olmayıp bir ya da birkaç noktasında yön değiştiren, çarpık: Eğri yol. Eğri çomak. Doğru olmayıp yay gibi her noktasında aynı tarafa doğru yön değiştiren, eğmel, bükülmüş, mukavves: Eğri kılıç. Yatay ya da…

Zıkkımın kökü Zehir: Olaya karışanlardan ikisinin aşlarına aynı kadın tarafından zıkkım katılmış. (İlgili cümle kaynağı: E. Yağan) (mecazi) İçki, sigara gibi sağlığa zararlı şeyler için kullanılır: Kaç k…

Tıp literatüründe tüberküloz olarak bilinen, Koch basili adı verilen bir mikrobun sebep olduğu, bulaşıcı ve tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. En çok akciğerleri tutsa da, kemikle…

Zifos, yerden bir kimsenin üstüne sıçrayan çamur demektir: Kentte lüks cipiyle üzerimize zifos fışkırtarak yanımızdan hızla uzaklaşan maganda esasen aynı kişidir. (İlgili cümle kaynağı: M. Ö. Mengüşoğlu) Zifos…

Anlayışlı (kavrayışlı), uyanık, zeki: Karıştırma menekşeyle bir tutam çirişi / Sonra tefe koyup çalar seni bir zeyrek kişi (B. Karakoç). Çok zeyrek olduğunu öğretmenlerinden işitmişti onu benimsediği zaman... (Çe…

Düşkünlük, bozulma. Yok olma, yok edilme, ölme: Elçiye zeval olmaz. (Atasözü) (gökbilimi) Güneşin başucunda bulunduğu zaman, öğle. Zeval ile ilgili birleşik fiil ve kelimeler Zeval bulmak (zevale ermek) …

Zıvanasından çıkmış bir değirmen taşı İki ucu açık küçük boru. Birbirine geçen şeylere açılan ve daha çok marangozlukta kullanılan, genellikle dikdörtgen kesitli yuva, zıvana deliği, zıvanalık. Makara, d…

Zengin Parası, malı çok olan, varlıklı, varsıl (yoksul karşıtı): Zengin bir adam. Yararlı ve kendisinden beklenilen şeyleri çok olan: Zengin diller. Verimli: Zengin bir doğal yapı. Gösterişli: Kıyafeti …

Adı hatırlanamayan veya küçümsenerek hor görülen ufak ve değersiz bir şeyi anlatmak için kullanılan bir söz: O tavan arasındaki zımbırtı senin işini görecek mi? Telli bir çalgıyı acemice çalarak çıkarılan çirki…

(yerbilim) Arsenik ve kükürtten oluşan, reçine parıltısında, turuncu ve kırmızı renkte, kabuk, tane, pul ya da kütle halinde bulunan ve bilimsel adı realgar olan mineralin halk arasındaki adı (kırmızı zırnık, A…

Saçma, saçma sapan, boş ve anlamsız söz: Hoşlanmadığı birisiyle oturmak, onun zırvalarını dinlemek cehennem azabı gibiydi. (M. Buyrukçu) Zırvalamak: Boş ve anlamsız sözler söylemek, saçmalamak: Kısa ve öz ama…

Akademiyle ilgili, akademi biçiminde, akademiye uygun. Yaratıcılıktan yoksun, kuru, yaşama yabancı. Akademik ile ilgili birleşik kelimeler Akademik derece : Bir yüksek öğretim kurumunca belli bir öğrenim dü…

İnsanın öldükten sonra dirilip sonsuza dek kalacağı ve Allah (c.c.)'a dünyada yaptıklarının hesabını vereceği yer, öbür dünya, ahret. Ahiret ile ilgili birleşik kelimeler Ahiret hakkı : Hesap günü kulun k…