Newton'un Beşiği (Sallanan Demir Bilyeler)


newtonun beşiği, sallanan çelik bilyeler, demir toplardan oluşan sarkaç
Newton'un Beşiği
Newton'un beşiği sadece belli bir doğrultuda gidip gelmesi için iki farklı açıdan bağlanmış genellikle 5 veya 7 çelik bilyadan oluşur. Çoğunlukla çalışma masalarında bulundurulur; izlemesi ve çıkan sesi dinlemesi oldukça zevklidir.

İlk bilye havaya kaldırıldığında bu bilyaya kinetik enerji yüklenmiş olur ve bırakıldığında büyük bir zevkle aşağıda onu bekleyen diğer bilyalara çarpar. Enerji aradaki bilyalar vasıtası ile birinden bir diğerine aktarıla aktarıla son bilyaya kadar gelir ve son bilya bu kinetik enerjiyi tabiri caizse deneyimler, yaşar. Etme bulma kanunu gereğincede bu hareket uzunca bir süre devam eder.

Peki neden bırakılan bilya sayısı ile en sondan hareket eden bilyaların sayısı aynıdır?


Yukarıdan bırakılan bilya aşağıdaki ilk bilyaya çarptığında oda diğerine, diğeride öbürüne çarpar ve son bilyaya çarpıldığında oda çarpacak bir bilye bulmak için yola koyulur bulamayınca geri döner ve kinetiği iade eder. İki bilye bırakıldığında ise çarpışmalar, arayışlar ve iadeler ikiye katlanır.

Asıl ilginç olanı ise 5 bilyelik bir newton beşiğinde yukarıdan 3 bilye bırakıldığında diğer taraftan yine 3 bilyanın hareket etmesi. Bunun açıklaması ise ancak şu şekilde yapılabilir. Yukarıdan gelen üç bilye duran iki bilyeye çarpar ve ikisi hareketlenir. Toplamda üç çarpışma olması gerekliydi. Üçüncü vuruşuda; duran bilyalara vurduktan sonra sabitlenen, öndeki bilyaya yaparlar ve ilk önce çarpışan bilyada hareket eden iki bilyanın arkasına takılır gider.

Evet Newton'un beşiğinde tüm olup biten budur. Biraz daha ciddi anlatmak gerekirse; iki bilye bırakıldığında her ne kadar bu iki bilye bir bütün olarak hareket ediyormuş gibi görünsede aşağıdaki bilyalara çarptığında çok çok kısa bir süre içerisinde iki vuruş meydana gelir ve bu çift vuruş aradaki bilyalar vasıtası ile iletilir. İlk olarak sondaki bilya hareketlenir ve hemen ardından da sondan birinci bilye hareketlenir. Bu iki vuruş süresi o kadar kısadır ki çıkan ses tek ses olarak algılanır.
( 4 yorum )

4 yorum:


Adsız
yarım saattir bilgisayarın başında bununla oynuyorum. ulen newton.
9.5.12
Adsız
arama kutusunun altına koymak güzel fikir
10.5.12
Adsız
en kısa zamanda bundan bir tane temin etmeyi düşünüyorum.
13.5.12
Adsız
Ödev içindi sağolun
25.12.15

Yorum Gönder ›››

Yorumlar hemen yayınlanır. Ancak "lütfen" kanuni ve ahlaki kurallara uymaya önem gösterin.