İmar nedir, ne demektir? Anlamı

Son Düzenleme: 17 Ekim 2026 Soru/Yorum: 0
Renkli bir imar planı örneği
İmar planı örneği

İmar, bir yerleşim yerinin veya arazinin yapılaşma, altyapı ve çevre düzenlemesi bakımından planlanması, geliştirilmesi ve yaşanabilir koşullara kavuşturulması çalışmalarını ifade eder. Türkçede bayındırlık kavramıyla ilişkili olan imar, şehirlerin ve kırsal yerleşimlerin düzenli biçimde gelişmesini, yaşam koşullarının iyileştirilmesini ve kamu hizmetlerinin planlı şekilde sunulmasını amaçlar. İmar faaliyetleri; konut, iş yeri ve kamu binalarının yapılacağı alanların belirlenmesini, yolların, parkların, meydanların, kanalizasyon ve su şebekelerinin düzenlenmesini, ulaşım ve diğer altyapı hizmetlerinin planlanmasını kapsar. İmar planı, bir yerleşim alanında hangi bölgelerin konut, ticaret, sanayi, yeşil alan veya kamu hizmetleri için kullanılacağını ve yapılaşmanın hangi koşullarda gerçekleştirileceğini gösteren resmî planlama belgesidir. Türkiye'de imar çalışmaları ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülür; belediyeler ve yetkili diğer kamu kurumları planlama, uygulama ve denetim süreçlerinde görev alır. İmar uygulamaları, yapılaşmanın güvenli ve düzenli olmasını, arazi kullanımının kamu yararına uygun biçimde belirlenmesini ve çevresel değerlerin korunmasını hedefler. Bununla birlikte imar yalnızca yeni yapıların yapılmasını değil, mevcut yerleşimlerin yenilenmesini, yolların ve altyapının iyileştirilmesini, düzensiz yapılaşmanın önlenmesini ve yaşam alanlarının daha işlevsel hâle getirilmesini de kapsar. İmar etmek ifadesi ise bir yeri bayındır hâle getirmek, geliştirmek ve düzenlemek anlamında kullanılır. Bu nedenle imar, hem fiziksel çevrenin düzenlenmesini hem de yerleşim alanlarının gelişimini yönlendiren planlı çalışmaları anlatır.

  • İmar durumu: Bir arsanın, imar planına ve yönetmeliğine göre kullanılma koşulları ve bu koşulları içeren belge.
  • İmar yönetmeliği: Kentin belediye meclisince onaylandıktan sonra yürürlüğe giren yapı düzeni yönetmeliği.
  • İmar planı: İmar uygulaması yapılan yerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulamaya esas olacak diğer bilgileri ayrıntılarıyla gösteren üzerine kadastro durumu da işlenmiş plana uygulama imar planı denir.
  • İmar programı: İlgili yasalar uyarınca belediyelerin, imar planının onaylanmasından sonra, bu palın uygulamak üzere, kendi mali olanaklarına göre hazırlamakla yükümlü oldukları program.
  • İmara açılmak: Yapılaşma yasağı olan bir yerin üzerine yapı yapılmasına izin vermek.
  • İmar etmek: Bayındır duruma getirmek, bayındırlaştırmak, geliştirmek.