Mercan nedir, ne demektir?

Mercan (Mercan resifi)

Mercan, knidliler (Cnidaria) şubesinin Anthozoa sınıfında yer alan, denizlerde yaşayan ve çoğu koloni oluşturan deniz hayvanlarının genel adıdır. Mercanlar, polip adı verilen küçük hayvanlardan oluşur. Her polipin çevresinde ağız ve yakıcı hücreler taşıyan dokunaçlar bulunur. Mercan polipleri plankton ve küçük deniz canlılarıyla beslenebilir; bazı sığ su mercanları ise dokularında yaşayan simbiyotik alglerle yaşar. Bu algler fotosentez yoluyla besin üretir. Özellikle taş mercanlarında poliplerin salgıladığı kalsiyum karbonat zamanla sert bir iskelet oluşturur. Yeni poliplerin eski iskeletlerin üzerine eklenmesiyle dallı, kubbemsi veya levha biçimli koloniler oluşur. Mercanların rengi beyaz, sarı, turuncu, pembe, kırmızı, mor veya kahverengi olabilir. Mercanlar çoğunlukla tropikal ve subtropikal denizlerde bulunmakla birlikte daha soğuk ve derin sularda yaşayan türleri de vardır. Tek bir mercan kolonisinin yüzlerce, binlerce hatta milyonlarca polip içermesi mümkündür.

Mercanların oluşturduğu büyük ve birbirine bağlı kireçtaşı yapıları mercan resifleri olarak adlandırılır. Resiflerin en bilinen örnekleri sığ, berrak ve sıcak tropikal denizlerde gelişir ve çok sayıda balık, yumuşakça, kabuklu ve başka deniz canlısına barınma, beslenme ve üreme alanı sağlar. Mercan resifleri, deniz ekosistemlerinin en zengin yaşam alanlarındandır. Resif oluşturan mercanların gelişebilmesi için uygun sıcaklık, ışık, su kimyası ve besin koşulları gerekir. Deniz suyunun olağan dışı biçimde ısınması, mercanların dokularındaki simbiyotik algleri kaybetmesine ve mercan ağarması denilen renk açılmasına yol açabilir. Uzun süren ağarma mercanların ölümüne yol açabilir. Okyanusların asitlenmesi de kalsiyum karbonat iskeleti oluşturan mercanların iskelet yapımını zorlaştırabilir. Mercanlar eşeyli veya eşeysiz çoğalabilir; bazıları suya üreme hücreleri bırakırken bazıları tomurcuklanır. Ölü mercanların iskeletleri de resif yapısının parçası olur. Yumuşak mercanlar ise sert bir kalsiyum karbonat iskeleti oluşturmaz ve esnek koloniler meydana getirir. Böylece mercanlar hem tek tek poliplerden oluşan koloniler hem de binlerce yıl boyunca büyüyebilen büyük resif sistemleri şeklinde deniz yaşamında önemli bir yer tutar.