Porsuk, hem porsukgiller (Mustelidae) familyasından bir memelinin hem de porsukgiller (Taxaceae) familyasındaki Taxus cinsine ait iğne yapraklı ağaçların ortak adıdır.
|
| Porsuk |
Porsuk hayvanı, bilimsel adı Meles meles olan Avrasya porsuğudur. Avrupa'nın büyük bölümünde ve Asya'nın çeşitli kesimlerinde yaşar; ormanları, çalılıkları, tarım alanlarının çevresini ve açık arazileri tercih eder. Gövdesi alçak ve tıknaz, bacakları kısa, pençeleri güçlüdür. Başının iki yanında burundan kulaklara doğru uzanan belirgin siyah şeritler, yüzün beyaz zemininde kolayca fark edilir. Gövdesi yaklaşık 60-90 cm, kuyruğu 12-20 cm olabilir; ağırlığı mevsime, yaşa ve beslenme durumuna göre değişir ve sonbaharda yağ depolaması nedeniyle 20 kg'ın üzerine çıkabilir. Porsuklar gece daha etkin olan, çoğunlukla aile grupları halinde yaşayan hayvanlardır. Toprağı güçlü ön ayakları ve uzun pençeleriyle kazarak geniş yeraltı yuvaları oluştururlar. Bu yuvalar birbirine bağlanan tünel, oda ve girişlerden meydana gelebilir ve uzun süre kullanılabilir. Beslenmeleri hepçil özelliktedir; solucan, böcek, küçük memeliler, kurbağalar ve diğer küçük hayvanların yanı sıra meyve, kök, yumru, tohum, mantar ve çeşitli bitkisel maddeleri tüketirler. Bal da bulduklarında yedikleri besinler arasındadır. Tehlike karşısında güçlü çeneleri ve pençeleriyle kendilerini savunabilirler; saldırgan görünmeleri nedeniyle halk arasında korkusuz hayvanlar olarak tanınsalar da davranışları çoğunlukla tehditten kaçınmaya ve yuvasına dönmeye dayanır.
|
| Porsuk ağacı ve meyvesi |
Porsuk ağacı ise porsukgiller (Taxaceae) familyasının Taxus cinsinde yer alan, herdem yeşil, uzun ömürlü ve yavaş büyüyen iğne yapraklı ağaç ve çalıların ortak adıdır. Türkiye'de doğal olarak bulunan adi porsuk (Taxus baccata), Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'nın bazı bölgelerine yayılmıştır. İğne biçimindeki yaprakları yumuşak, koyu yeşil ve dallar üzerinde iki sıra halinde dizilmiş görünür. Bitkinin gövde ve dalları yaşlandıkça genişleyebilir; bazı porsuklar çok uzun süre yaşayarak anıtsal boyutlara ulaşır. Porsuk ağacında tohumun çevresini saran, kırmızı ve etli bir yapı bulunur. Bu yapı botanik açıdan gerçek bir meyve değildir ve arillus olarak adlandırılır. Arillusun kendisi zehirli değildir, ancak içindeki tohum zehirlidir. Bitkinin yaprakları, sürgünleri, kabuğu ve tohumu taksin adı verilen zehirli alkaloidler içerdiğinden insanlar ve birçok hayvan için tehlikelidir. Bu nedenle kırmızı arillusun yenilebilir olması, tohumun güvenli olduğu anlamına gelmez. Porsuk ağacının odunu sert, yoğun, esnek ve dayanıklıdır. Bu özellikleri nedeniyle geçmişte özellikle yay yapımında kullanılmış, ayrıca marangozluk ve çeşitli ahşap işlerinde değerlendirilmiştir. Günümüzde bahçelerde ve parklarda budamaya dayanıklı olması, koyu yeşil yaprakları ve uzun ömrü nedeniyle süs bitkisi ve çit bitkisi olarak yetiştirilir.
Soru/Yorum Gönder