|
| Okyanus |
Okyanus, yeryüzünün büyük bölümünü kaplayan, kıtalar ve ana karalarla birbirinden ayrılan, çok geniş ve derin tuzlu su kütlelerine verilen addır. Okyanuslar, Dünya yüzeyinin yaklaşık %71'ini kaplar ve gezegen üzerindeki suyun büyük bölümünü barındırır. Günümüzde genel olarak Pasifik, Atlas, Hint, Arktik (Kuzey Buz) ve Güney (Antarktika) Okyanusu olmak üzere beş okyanusun varlığı kabul edilir. Bunların en büyüğü ve en derini Pasifik Okyanusudur. Okyanusların denizlerden temel farkı, çok daha geniş alanlara yayılmaları ve genellikle daha büyük su kütlelerini oluşturmalarıdır; ancak "deniz" ve "okyanus" arasındaki sınır her zaman kesin değildir ve bazı denizler okyanusların bir bölümü olarak değerlendirilir. Okyanusların derinlikleri bölgeden bölgeye değişir ve tabanlarında okyanus çukurları, sırtlar, düzlükler ve volkanik oluşumlar bulunur. Okyanus suları, atmosfer ve kara yüzeyiyle sürekli etkileşim hâlinde olduğundan Dünya'nın iklim sisteminde ve ısı dağılımında önemli rol oynar. Buharlaşma yoluyla su döngüsüne katkıda bulunurken okyanus akıntıları sıcaklığın farklı bölgelere taşınmasını sağlar. Okyanuslarda planktonlardan balıklara, deniz memelilerinden mercan topluluklarına kadar çok çeşitli canlılar yaşar. Bu nedenle okyanuslar yalnızca büyük su alanları değil, iklim, su döngüsü ve deniz ekosistemleri açısından Dünya'nın temel doğal sistemlerinden biri olarak kabul edilir.
Okyanus ile ilgili birleşik kelimeler ve anlamları
- Okyanus çukuru: Abis.
- Okyanus fırtına kuşu: (zooloji) Fırtına kuşugillerden, 20 cm uzunluğunda, kuyruğu çatallı Atlantik ve Pasifik Okyanuslarının kuzey kıyılarında yaşayan göçer bir kuş.
- Okyanus havzası: Okyanuslarda çok geniş, daire ya da söbe biçiminde, komşu havzalara denizaltı eşik ve sırtlarıyla bağlı deniz alanlarına verilen ad, ana deniz teknesi.
- Okyanus iklimi: Günlük ve yıllık sıcaklık farkının düşük olduğu, orta enlemlerde kalan karaların batı yönünde egemen iklim tipi.
Soru/Yorum Gönder