- (fizik) Hareketle ilgili, hareketten kaynaklanan veya hareketi temel alan fiziksel özellik ve olayları ifade eden nitelik. Fizikte "kinetik" sözcüğü, bir cismin hareket durumuyla ilişkili büyüklükleri belirtmek için kullanılır. Örneğin kinetik enerji, bir cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjidir ve cismin kütlesi ile hızına bağlıdır. Kinetik kavramı mekanikte hareket eden cisimlerin davranışlarının incelenmesinde önemli bir yer tutar. "Devimsel" sözcüğü de kinetik anlamında kullanılır. Kinetik, özellikle hareketin nedenlerini değil, hareketin kendisi ve hareketle bağlantılı fiziksel büyüklükleri ifade eden terimlerde yer alır.
- (felsefe) Doğadaki olayların temelinde hareketin bulunduğunu ve doğal olayların hareket yoluyla açıklanabileceğini savunan felsefi görüş. Bu yaklaşımda hareket, yalnızca cisimlerin yer değiştirmesi anlamında değil, doğadaki değişim ve süreçlerin temelinde bulunan bir ilke olarak ele alınır. Kinetik görüş, doğayı durağan varlıklardan oluşan bir yapı olarak görmek yerine, hareket ve değişim süreçleri üzerinden açıklamaya yönelir. Felsefe tarihinde doğa olaylarını hareketle açıklamaya çalışan çeşitli düşünceler ortaya çıkmış, özellikle maddenin hareketi ve değişimi arasındaki ilişki üzerinde durulmuştur. Bu anlamıyla kinetik, fizik bilimindeki "kinetik" teriminden farklı olarak doğanın açıklanmasına ilişkin felsefi bir yaklaşımı ifade eder.
 |
| Potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşümünün kayak yapan bir sporcu ile gösterilmesi |
Resim 1: Buz pistinin üstüne çıkış esnasında biriken potansiyel enerji, iniş başladığında kinetik enerjiye dönüşüyor ve kinetik enerjide düz alanda sürtünme nedeniyle giderek tükeniyor ve kayakçı duruyor.
Kinetik enerji, fizikte hareket hâlindeki bir cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjidir. Bir cismin kinetik enerjisi, cismin kütlesine ve hızına bağlıdır. Öteleme hareketi yapan bir cismin kinetik enerjisi, kütlesi ile hızının karesinin çarpımının yarısına eşittir. Bu nedenle hızdaki artış kinetik enerjiyi daha büyük oranda artırır; örneğin hız iki katına çıktığında, kütle değişmiyorsa kinetik enerji dört katına çıkar. Öteleme hareketi yapan bir otomobilin ilerlemesi, yuvarlanan bir topun hareketi veya fırlatılan bir cismin yer değiştirmesi kinetik enerjiye örnektir. Bir cisim aynı zamanda kendi ekseni çevresinde dönüyorsa kinetik enerjisi öteleme ve dönme kinetik enerjisi olmak üzere iki bölümde incelenebilir. Örneğin yuvarlanan bir tekerlek hem ilerlediği hem de kendi ekseni çevresinde döndüğü için iki tür kinetik enerjiye sahiptir. Kinetik enerjinin SI birimi joule (J)'dür. Potansiyel enerji ise bir cismin konumu, yüksekliği veya bulunduğu fiziksel durum nedeniyle sahip olduğu enerjidir. Örneğin belirli bir yükseklikte bulunan bir cismin yer çekiminden kaynaklanan potansiyel enerjisi vardır. Bir cisim düşerken potansiyel enerjisi azalırken kinetik enerjisi artabilir; bu sırada enerjinin bir biçimden diğerine dönüşmesi gerçekleşir. Kinetik ve potansiyel enerji birlikte mekanik enerjiyi oluşturur.
Soru/Yorum Gönder