Kiriş nedir, ne demektir? Anlamı
- Keman ve benzeri yaylı çalgılarda ses üretmek amacıyla kullanılan, geleneksel olarak hayvan bağırsaklarından elde edilen liflerden yapılmış çalgı teli. Tarihsel olarak koyun gibi hayvanların bağırsaklarından hazırlanan bu teller, kurutulup işlenerek ince ve dayanıklı hâle getirilir. Yayla sürtünme veya parmakla çekme sonucunda titreşen tel, çalgının gövdesinde güçlendirilerek duyulabilir bir ses oluşturur. Bağırsak teller, kendilerine özgü sıcak ses özellikleri nedeniyle geçmişte yaygın biçimde kullanılmıştır. Günümüzde keman ve diğer yaylı çalgılarda çelik veya sentetik malzemelerden üretilen teller de yaygındır. Kiriş sözcüğü bu anlamda, özellikle geleneksel telli çalgı telleri için kullanılan eski bir adlandırmadır.
 |
| Yayda kiriş |
Ok yayının iki ucunu birbirine bağlayan ve yayın gerilmesini sağlayan ip veya kordon. Yayın uçlarına sabitlenen bu kordon, ok atılacağı zaman yayı gererek esnekliğinde enerji depolanmasına yardımcı olur. Okçu kirişi geriye çektiğinde yayın kolları bükülür ve bırakıldığında depolanan enerji okun ileri doğru fırlatılmasını sağlar. Geleneksel yaylarda kiriş, bitkisel liflerden, hayvan sinirlerinden veya bağırsak gibi doğal malzemelerden hazırlanabilirken modern yaylarda yüksek dayanımlı sentetik lifler kullanılır. Kirişin uzunluğu, esnekliği ve dayanıklılığı yayın çalışma biçimini ve okun atış performansını etkiler.- (matematik) Bir eğrinin üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasıdır. Geometride özellikle çember ve daire incelemelerinde kullanılan bu kavram, uç noktaları aynı çember üzerinde bulunan bir doğru parçası. Çemberin merkezinden geçen en uzun kirişi çap olarak adlandırılır; merkezden geçmeyen diğer kirişlerin uzunlukları ise konumlarına göre değişir. Bir kiriş ile bu kirişin gördüğü yay arasındaki ilişkiler, çember geometrisinin temel konuları arasındadır. Kiriş kavramı yalnızca çemberlerle sınırlı değildir; genel olarak bir eğri üzerinde seçilen iki noktayı birleştiren doğru parçası için de kullanılır.
|
| Kiriş |
(mimarlık, inşaat) Boyuna eksenine dik doğrultuda etki eden yükleri taşıyarak bu yükleri kolon, duvar veya başka düşey taşıyıcılara aktaran yatay yapı elemanı. Betonarme, çelik veya ahşap gibi farklı malzemelerden yapılabilir. Kirişler, üzerlerine etki eden döşeme, duvar ve kullanım yükleri nedeniyle eğilme ve kesme kuvvetlerine maruz kalır; bu etkileri karşılayacak biçimde boyutlandırılır ve donatılır. Betonarme yapılarda beton basınca, çelik donatı ise çekmeye karşı dayanım sağlamaya yardımcı olur. Kirişler, yapı iskeletinin yük aktarımında önemli rol oynar ve döşemelerin güvenli biçimde taşınmasını sağlar. Boyutları ve yerleşimleri, açıklığa, yüklere ve yapı tasarımına göre belirlenir.
- Kiriş plak sistemi: Mimarlıkta, betonarme kirişler aracılığıyla taşınan betonarme döşeme sistemi, kirişli döşeme sistemi. Geniş açıklık için kullanılan en eski döşeme sistemidir.
- Kirişi kırmak: (deyim) Argoda kaçıp gitmek, uzaklaşmak: Senin çırak gene kirişi kırmış ha? (O. C. Kaygılı)
Soru/Yorum Gönder