Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Bir devletin yapısını ve biçimini belirten, yasama, yürütme ve yargılama organlarının kuruluş ve işleyişini gösteren, yurttaşların temel hak ve özgürlüklerini bildiren ve devlet…

İç güvey, evlendikten sonra eşinin ailesinin evinde oturan damat demektir: Eğer yiğit isen sıradan kalma, / Mesnet buldum diye fakiri yolma / Nasihatim olsun iç güvey olma / Avradından gelen maldan ırak ol. (Aşık…

Can ile ilgili deyimler ve anlamları İçinde "can" kelimesi geçen deyimler ve açıklamaları ve örnek cümleler: ( atasözlerine geç ) Can alıp can vermek : Büyük bir sıkıntı ve acı içinde olmak, bunal…

Yanardöner kumaş Yanardöner, kıpırdadıkça ya da farklı yön ve açılardan bakıldıkça renkleri ve dalgaları değişen kumaş, deri veya boyadır. Şanjan olarak da bilinir. Yanardöner kumaşlar ışık ve bakış yönüne…

Aba yelek Dövme yünden (keçeden) ya da kalın iplik ve yünden örülerek yapılan eskiden cüppe, hırka, yelek, potur, çakşır, kalçın ve terlik yapımında kullanılan kaba ve dayanıklı bir kumaş. Eskiden tekkele…

1 kilogram (kg) Kilogram, kütleyi ölçmek için kullanılan uluslararası bir birimdir ve sembolü "kg"dir. Tarihsel olarak, kilogram, Fransa'nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçü Büro…

Elektrik Enerjisi Maddenin elektron, pozitron, proton gibi parçacıklarının hareketiyle ortaya çıkan enerji biçimi. İlk kez, reçine çubuğunun bir yünlü kumaşa sürtülmesiyle elde edilmiş ve reçinenin ufak ka…

Saçmalama, anlamsız, saçma sapan söz. Sayıklama. (psikoloji) Gerçek dünyayla hiçbir ilintisi olmayan, gerçek dışı düşünceye, saçmaya dayanan taşkınlık durumu akıl bozukluğu, sabuklama. Hezeyan dalgası : B…

Kendisine bir görev verilmiş, bir görev ve hizmetle yükümlü olan (kimse), vazifeli, görevli: Takriben yirmibeş muvazzaf hoca ile yürütülecek altı yıllık bir eğitim planlanmıştır. (Tarih İncelemeleri Dergisi) (as…

Saat ile ilgili deyimler ve anlamları Saat on bir buçuğu çalmak İçinde "saat" kelimesi geçen deyimler, açıklamaları ve örnek cümleler: Saat başı galiba (Saat başı geldi) : Bir toplantıda herk…

Ekmek ile ilgili atasözleri ve anlamları Bir somun ekmek İçinde "ekmek" sözcüğü geçen atasözleri ve açıklamaları: ( * yaygın bilinen ) Ekmek aslanın ağzında* : Yaşam kavgasında (özellikle de …

Söz, lakırdı: Boş laf karın doyurmaz. (atasözü) Uygulanması olanaksız, boş ve değersiz düşünce, sonuçsuz, yararı olmayan söz: Amma bunun bir laftan ibaret olduğunu anlayacak kadar zekâsı yok muydu? (H. E. Adıva…

Danışık, danışıklı iş. Olmayan bir durumu varmış gibi göstermek veya olduğundan başka anlatmak için önceden yapılan gerçekte olmayan sadece resmiyette öyle görünen anlaşma. Muvazaa (hukuk) tarafların, üçüncü …

Bozkır, yağmur mevsiminde canlanan; ot, yosun, çalılık ve yer yer seyrek ağaçlıklardan oluşan kurakçıl bitki örtüsü ve böyle örtülü düzlüğe verilen addır. Güney Amerika da bu düzlüklere pampa , Doğu Avrupa ve Ura…

Ağız ile ilgili deyimler ve anlamları Ağzına bakmak İçinde "ağız" kelimesi geçen deyimler, açıklamaları ve örnek cümleler: ( atasözlerine geç ) Ağız açtırmamak : Çok konuşup başkalarının söz…

Zaman (fizik) Güneşin doğuşu ve batışı, gündüz, gece, mevsimler vb. doğal süreçlerin insan aklında yarattığı ve her türlü sürecin, içinde yer alacağı düşünülen, başı ve sonu belli olmayan, günün 24 saat se…

Üç etek Üç etek, genellikle özel günlerde, düğünlerde veya kına gecelerinde giyilen üç parçadan oluşmuş etek, yırtmaçlı giysidir. Üç parçadan ibaret olan bir kıyafettir. Parçalardan birisi sağda, birisi s…

Kişi özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, iktisadi teşebbüs özgürlüğü ve siyasal özgürlük yanlısı olan kişi; başkalarına karşı hoşgörülü olan kimse, hoşgörüye dayanan tutum. Liberalizmden yana olan, erkinci (liberalis…

Yeryüzünde büyük kara parçası, ana kara: Dünyada 7 adet kıta vardır. Bunlar Avrupa, Asya, Afrika, Antartika, Avustralya (Okyanusya), Kuzey ve Güney Amerika kıtalarıdır. (askeri terim) Üç piyade ve bir havan ma…

Belirli bir sorun üzerinde toplumsal katmanların ya da toplumun ortaklaşa yargısını dile getiren düşünce ve kavramların toplamı. Efkarı umumiye eş anlamı. Bir insanın davranışları konusunda çevresindekilerin on…

İthalat, bir ülkeye başka bir ülkeden alınan malların tümüne verilen addır; dış alım olarak da adlandırılır. İthalat kotaları : (iktisat) Bir maldan ne kadar ithalat yapılacağını belirleyen kararlar. İ…

Harita (Latince), yeryüzünün ya da bir parçasının, belli bir orana göre küçültülerek düzlem üzerine çizilen taslağına verilen addır. Harita ile ilgili birleşik fiil ve kelimeler Harita almak : Topoğrafyada,…

Masallarda adı geçen ve gerçekte var olmayan, bir efsane dağı olan Kaf Dağında yaşadığına inanılan büyük bir kuş, Zümrüdüanka: Kişiye her işi ala görünür, kuzguna yavrusu anka görünür. (Şinasi) (gökbilimi) Bir…

Bir dinin içinde anlayış ve görüş ayrılıklarından dolayı ortaya çıkan ancak birçok ana noktada ve ortak paydalarda tekrar birleşen kollar. Mezhep, dinin inanç esaslarını veya ameli hükümlerini anlama ve yorumla…

Dış görünüş: Şekli şemali düzgün birisi. Huy, karakter, tabiat. Şemail kelimesi "şimal"den türemiştir: Bu kelime "karakter, huy, hal, hareket, davranış ve tavır" gibi anlamlar taşır. Peygam…

Büyüklük, ululuk, yücelik, heybet: İşte bu şevket, azamet ve adalet devirlerinin beslediği deha, Osmanlı coğrafyasını, hele İstanbul'u, Türklüğün lehine adım adım, karış karış zaptedip kilitlemiştir... (İlgi…

Arapça "şedde" kelimesi üzerinde "d" harfini iki kez okutan şedde işareti Şedde (Arapça: شَدّة ), Arap alfabesinde bir ünsüz harfin bir kez yazıldığı halde iki kez yazılıymış gibi iki defa oku…

Kan Damarların içinde dolaşarak hücrelerde özümleme, yadımlama görevlerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş, yaşamın sürmesini sağlayan kırmızı renkli sıvı. Soy, nesil, ırk: Gidenler de benim kardeşi…

Çekirdek ile ilgili, nükleus ile ilgili, çekirdeksel. (fizik) Atom çekirdeğiyle ilgili. Atom çekirdekleri parçalandığında veya birleştirildiğinde açığa çıkan enerjiyle ilişkili olan: Nükleer enerji, nük…

İş ile ilgili deyimler ve anlamları İş İçinde "iş" kelimesi geçen deyimler, açıklamaları ve örnek cümleler: ( atasözlerine geç ) İş açmak : Gereksiz yere uğraştırıcı bir işe neden olmak: Sen…

Ülke, memleket: Evvel vakitte bir diyar vardı. Bu diyarda yaşayan her kim varsa, sultanından kölesine, çocuğundan ninesine, atasından dedesine hepsi aşk ehli ademlerdi. (F. Duman) Dünya: Kaldı ki, bir gün ecel …

Gurbet çekmek Doğup yaşadığı yerden pek uzak olan bir yer, yabancı memleket, yurt dışı, yad el: On üç on dördümde gittim gurbete / Kim dayanır ayrılığa hasrete / Nasıl dayanayım ben bu firkate / Hasret kıyam…

Şeker Birçok meyve, sap ve köklerin öz suyundan ya da nişastasından çıkarılan, karbon, oksijen ve hidrojenden bileşmiş bulunan, beyaz, suda eriyen, mayalanabilen ve çoğu tatlı olan maddelerin genel adı. Şe…

Ampul İçinde, elektrik akımıyla akkor durumuna gelerek ışık saçabilen bir iletkeni bulunan, havası boşaltılmış ya da çok alçak basınçta bir gazla doldurulmuş cam şişe. (hekimlik) Ağzı hava geçirmeyecek b…

Damat (Kenan İmirzalıoğlu) Evlenmek üzere olan erkeğe düğün süresince verilen ad, güvey : Yakışıklı damadın koluna girip davetlilerin toplandığı bahçeye doğru yürürken havai fişekler patlamaya başladı... …

Saklambaç oyunu (ebe sayarken) Saklambaç, oynayanlardan birinin ebe olması ve saklanan arkadaşlarını bulmasına dayanan yaygın bir çocuk oyunudur; körebe eş anlamıdır. Saklambaç nasıl oynanır? Ebe bir ağ…

(Farsça) Eskiden kadınlara verilen bir unvan: (üst tabakadan olmadıkları için) kendilerine "Hanım" denilmeyen, fakat, yaş ve vakarları icabı sadece isimleri ile de hitap edilemeyen kadınlar olmuştur; …

Bütçe Devlet, belediye, valilik gibi kamu kuruluşlarıyla özel dernek ve kuruluşların belirli bir dönem içindeki gelir ve gider tahminlerine dayanılarak yapılan ve öngördüğü harcamaların yapılıp gelirlerin …

EKG Terimleri EKG, elektrokardiyogram veya elektrokardiyografi için kullanılan kısaltmadır ve kalbin elektriksel aktivitesini kaydederek atım ritmi, hız ve iletim özelliklerini değerlendirmeye yarayan bir t…

Eski takvim almanak Almanak, yılın bölümlerini, bayram, yıl dönümü gibi belli günleri gösteren ve bir takım astronomik, meteorolojik, istatistik bilgileri kapsayan, edebiyat, sanat, bilim konularında açıkla…

Ekonomi Bir toplum ya da ülkedeki üretim, bölüşüm ve tüketim etkinliklerinin tümü, iktisat eş anlamı: Dünya ekonomisi. Tutum: Birazcık ekonomi, senden istediğim bu! Uçaklarda en ucuz bilet ve böyle bilet…

Buz Soğuk etkisiyle camsı, kırılgan, kristal yapılı biçimde katılaşan su, donmuş su: Müthiş bir soğuk ortalığı kasıp kavuruyordu. Her yer kar ve buz ile kaplıydı. (A. Şimşirgil) (ünlem) Pek soğuk bir etk…

Bilim ve Teknoloji Evrenin veya evrendeki oluşların bir kısmını deneye, gözleme ve gerçeklere dayanarak sistematik olarak inceleyen ve bunlara ait yasaları çıkarmaya çalışan bilgi sistemi, ilim: Tarafsız den…

Geriye dönük, geçmişe yönelik, geçmişe göre, dünden bugüne: Retrospektif bir bakış açısıyla olaylar izlenir. (A. S. Akçay) Bir sanatçının kariyeri boyunca yaratmış olduğu eserlerden derlenmiş sergi ya da bir ak…

Reomür ( Réaumur ), sıcaklık ölçümünde kullanılmış, günümüzde ise neredeyse tamamen terk edilmiş bir termometre ölçeğidir . Erimekte bulunan buzun sıcaklığı 0 derece , kaynar suyun sıcaklığı ise 80 derece olarak…

İçine şeker koymak, şeker ile tatlandırmak. Renk, koku ve meyveyle işlenerek yapılan şeker, bonbon: Bizi teker teker kucakladı, alnımızdan öptü, sarı bir kutunun içinde duran rengarenk şekerlemelerden hepimize …

Şehitler ölmez Şehitlik rütbesi, Allah (c.c.) tarafından müminlere ihsan buyrulan en yüksek manevi rütbedir. Buna ancak Allahü Teala'ya inananlar ve O'nun uğrunda canlarını feda edenler kavuşabilir.…

Şehinşahname Sultan III. Murad devrine ait bir şehname Şehname, hükümdarların niteliklerini, yaşayışlarını, savaşlarını, üstün başarılarını ve zaferlerini genellikle mesnevi türünde, bazen da manzum olarak …

Şeftren, bir trenin yönetiminden sorumlu olan yetkili görevlidir: Herhalde işin içinde bir iş olduğunu düşünmüş ve gidip şeftrene bir kadın yolcunun kompartımanına gelmediğini bildirmiş. Şeftren de, trenin durduğ…

İçinde "beslemek" sözcüğü geçen atasözleri ve açıklamaları: Besle kargayı oysun gözünü : Nankörlük eden kimseler için söylenir. Besledik büyüttük danayı, (şimdi) tanımaz oldu anayı : Elimizden gelen…

Düşen, düşmüş, sukut etmiş. Hükmü, önemi, değeri, kıymeti, geçerliliği kalmayan: Borçluya isnad olunamayan haller münasebetiyle borcun ifası mümkün olmazsa, borç sakıt olur. (Borçlar Kanunu 117. madde) Düşük: …

Lavanta çiçeği Lavanta çiçeğinden yapılan ispirtolu koku esansı: Odada sürdüğü lavantanın hala kokusu vardır. (Karay) Lavanta çiçeği : (botanik) Ballı babagillerden, başak gibi çiçekleri mavi, mor ya da…

Pazar yeri Belli bir günde her türlü mal satıcılarıyla alıcıların toplanıp alışveriş ettikleri yer: Evde bir şeyler kalmamıştı. Yarın salı pazarı var. Birlikte çıkarız senle alışverişe (Firuzan). Pazarın k…