Kolayca kırılıp ufalanan. Ağzın içinde kolayca ufalanıp dağılacak biçimde hazırlanmış bir çörek. (mecazi) Taze, çıtır çıtır: Gevrek simit. Gevrek gevrek gülmek : (deyim) Kendine güvendiği ya da karşısınd…
Yiyeceği ağız içinde evirip çevirmek. (mecazi) Dolambaçlı yollardan giderek lafı uzatıp söylenecek bir sözü tam olarak ve açıkça söylememek: "Ne ilgisi var benle yani?" diye bir şeyler geveledi. …
(toplum bilim) Özellikle Doğu Avrupa kentlerinde Yahudi topluluklarının oturduğu bölge. Varlıklı ailelerin kent dışına göçüyle boşalan kent merkezindeki yerleşim birimlerinin yoksul aile ve kişilerce ya da göç…
Yüksek Gerilim (fizik) İp, tel, çubuk vb. cisimlerin, taşıdıkları kütlelerden dolayı oluşan ağırlık kuvvetlerine eşit ve ters yönde gösterdikleri direnç kuvveti ya da çeşitli gerilmelere karşı herhangi b…
Geri durmak : Bir şeyi yapmaktan kaçınmak, çekinmek. Geri durmamak (kalmamak) : Gücü yettiğince, elinden geldiğince yapmaya çalışmak, yapmaktan kaçınmamak. Geri kafalı : Yeniliklere karşı çıkan, eskiye bağlı, …
(halk dilinde) Perde. İp, kayış, tel vb. bir şeyi germeye yarayan araç. (teknik) Bir kazanın içinde oluşan basıncı karşılamak için kazanın iç yüzeylerine perçinlenen demir parça. Açılmaya çalışan iki ya…
Gergef Üzerine kumaş gerilerek nakış işlemeye yarayan, açılır kapanır ve çoğu dikdörtgen biçiminde olan çerçeve. Gergef işlemek : Gergefle nakış işlemek. Gergef kayışı : Üzerine nakış işlenecek kumaşı g…
Gergedan Gergedan (zooloji) , tekparmaklılar ( Perissodactyla ) takımına bağlı, sıcak ve ılıman bölgelerde yaşayan, son derece iri cüsseli ve kalın derili otçul bir memeli cinsidir. Burnunun üstünde kerati…
Gerdel Ağaç ya da köseleden yapılmış, yarım fıçı biçimindeki kova. (denizcilik) Gemi içinde temizlik işleri için su taşımaya yarayan, yan yana getirilen tahtaların dış tarafına demir ya da pirinçten çemb…
Klasik Türk müziğinde ince sol notasını andıran perde ve rast ile hüseyni makamları dizilerinin birleşmesinden oluşan bir makam. Gerdaniye buselik : Gerdaniye makamıyla buselik beşlisinin birleşmesinden oluşmu…
Gerçeküstücülük, sürrealizm Gerçeküstücülük (edebiyat) , Birinci Dünya Savaşından sonra Fransa'da ortaya çıkan, Dadacılığın akla ve alışılmışa karşı ayaklanma görüşünden hareket ederek bilinçaltının kar…
(felsefe) Tümellerin şeylerden bağımsız olarak var olduğunu ileri süren orta çağ öğretisi. Varlığın düşünceden bağımsız olduğunu öne süren öğreti. Varlığın düşünsel nitelikli olmadığını, düşünceden de gelme…
Açıklanması istenen bir konuyla ilgili olarak milletvekillerince başbakana ya da bakanlardan birine yöneltilen ve sonunda soruşturma yapılması istenebilen soru. Gensoru önergesi, bir siyasi parti grubu adına ve e…
Genlik (fizik) , salınan bir niceliğin artı ya da eksi yönde aldığı en yüksek değer demektir. Özellikle sinüzoidal salınımlar için kullanılan bir terimdir. y = 3 sin 5t ile gösterilen sinüzoidal salınımın genliği…
Geniz Ağzın arkasında, üstten buruna, östaki borusuyla kulağa, gırtlakla da yemek ve nefes borusuna açılan boşluk. Ağız ve burun boşluklarının arka tarafı. Geniz ünsüzü : (dil bilim) Genizden söylenen ü…
Genelleme (mantık) , zihnin genel düşünceler yapması işlemi ya da özelden genele, olaydan yasaya geçiş demektir. Genelleme yapmak, varlıklar, kişiler ya da olaylar arasındaki benzerlik bağıntılarını bir fikirde…
Küçük ve büyük gelgit Gelgit (veya meddücezir ), Ay ve Güneş'in yeryüzü üzerindeki çekim güçleri nedeniyle deniz yüzeyinde, özellikle geniş denizler ve okyanuslarda görülen düzenli düzey değişmeleri, y…
Yerleşmiş ve temelli olmayan, geçici: Hatta hayatıma başkaları girdi; gelgeç kişiler, gelgeç serüvenler. (S. İleri) Bir iş veya bir şey üzerinde kararlı olmayan, hercai: Geçici ilgiler ve meraklar, gelgeç heves…
Büyük ocaklardan ateşi ve külü dışarı çekmek için kullanılan, ucu yassı, uzun saplı demir araç. Harç karmada kullanılan çapa biçiminde geniş ağızlı araç. Meyve ağaçlarının yüksekteki dallarını aşağı çekmek içi…
Bir düzey üzerindeki yıkık yer, büyük çentik: Duvar gediği. Dağlar arasındaki geçit. Kusur, hata anlamında "eksik gedik" biçiminde kullanılır: Bunun hiçbir eksiği gediği yok. (mecazi) Güçlük, güç d…
Yaşlanmaya yüz tutmuş, geçmiş: Altmışını geçkin bir kadın. Gereğinden çok olgun ya da solmaya başlamış: Geçkin bir karpuz. Geçkinlik evresi : (coğrafya) Yer biçimlerinin aşınarak, yontularak, düzeye yakın,…
Yarası olan gocunur Bir şeyden alınıp tepki göstermek: O bu sözümden gocundu (TDK). Yarası olan gocunur : (atasözü) Üstü kapalı olarak söylenen sözü üstüne alınanı veya ortaya konuşulan hoş olmayan bir …
Geçecek yer, yol: Yaya geçidi. (coğrafya) İki dağ ya da yamaç arasında uzanan dar ve uzun yol: Zigana geçidi. Düzenli bir topluluğun belli bir yerin önünden geçerek yaptığı gösteri: Geçit töreni. (gökbilimi)…
Bir maddenin veya ortamın başka maddeleri, enerjiyi ya da çeşitli fiziksel etkileri içinden geçirebilme özelliği veya bu özelliğin derecesi. Sözcük, kullanıldığı bilim dalına göre farklı anlamlar kazanır. Bir ma…
Yaşamak için gerekeni sağlamak: Kendi kazancımla geçiniyorum. (kelime ile ilgili cümle) Uzlaşmak, anlaşarak yaşamak: Komşularla iyi geçiniyoruz. Herhangi bir sıfat ya da adı belirteç gibi aldığında "yelte…
Geçinmek eylemi yaşamak için gerekli geçinme araçları, geçinme: Ailemizin geçimi babanın omuzlarında. Anlaşma, uyuşma. (tarih) Savaşta atlara giydirilen zırh. Geçim derdi : Geçim sıkıntısı, geçim kaygısı.…
Gecekondu Yasalara göre, imar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata bağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmayan arazi üzerinde sahibinin rızası alınmadan kurulan tüm yapılar. Günümüzde, büyük kentlerin çevr…
Ağaç liflerinden yapılmış bir gebre At gibi binek hayvanlarını tımar etmekte yani kıllarını, derilerini temizlemekte kullanılan kıl ya da çuha kese: Gebre, kıldan eldiven büyüklüğünde yapılan bir torbadır.…
Gez göz arpacık Tüfek, tabanca gibi ateşli silahlarda namlunun gerisinde bulunan ve nişan alırken arpacıkla birlikte gözle hedef arasında aynı doğru üzerine getirilip arasından arpacık ve hedefin görüldüğü…
Bodur ve şişman. Gebeş, çeşitli Anadolu ağızlarında "karnı şiş, büyük başlı" anlamına gelir. (kaba) Yeni girdiği çevreye uyamayarak alıklaşan; sersemleşip şaşkına dönen: Hizmetçi Hediye'nin, Ekr…
Peygamber Efendimiz (sav)'in savaş gerçekleşsin ya da gerçekleşmesin İslam Ordusu'nun başında kumandan olarak katıldığı savaş seferi (harekatı). Ayrıca Sahabelerin yalnızca yaptıkları savaşa da seriyye a…
Niğde gazozu İçine koku verici ve tatlandırıcı maddeler de katılarak, basınç altında doldurulmuş şişelerde satılan, su ve karbonik asit karışımı alkolsüz içki. Gazoz ağacı : (argo) Bir sözün çok saçma o…
Gazometre Gazometre (teknik) bir silindir içinde hareket eden diğer bir silindirden oluşan, içinde gaz biriktirilen, düşey hareketli bir tür büyük gaz deposudur. Gazometrelere gönderilen gazın basıncıyla ü…