Hibe, bir şeyi geri almamak üzere verme, bağışlama, bağış demektir: Hibe edilen şeyi geri almaya kalkmak, insanın kustuğu şeyi geri yemesine benzer. (İlgili cümle kaynağı: F. Attar) Hibe etmek : Bir şeyi karşı…

Tezgahı üzerinde tahta ve kereste biçmeye veya demir kesmeye yarayan, elektrik gücüyle çalışan büyük yuvarlak testereli makine. Dokumacılıkta, tarak makinelerinde, tarak çarkı üzerine teğet olarak yerleştir…

Hint hıyarı, hıyarşembe Hıyarşembe (botanik) , baklagiller familyasına ait, siyah renkte, uzun ve silindirik bakla biçimli meyveler veren, Hint hıyarı adıyla da bilinen bir ağaçtır. Tropikal ve yarı tropika…

Hıyaban İki yanı sık ve düzgün ağaçlı geniş ve muntazam yol: Faruk Nafiz Çamlıbel'in lise ders kitaplarındaki "Çankaya" adlı şiirini anımsıyorum. "Bu hıyaban ebediyet yoludur / Gider All…

Hırdavat malzemeleri Kilit, menteşe, tel, çivi, vida gibi ufak tefek madeni malzemeler. (mecazi) Ufak tefek ve önemsiz eski şeyler, öteberi, hurda: Ağzına kadar hırdavat dolu bu odada oturacak yer bulmak…

Olur olmaz şeylere sinirlenip kırıcı davranışlarda bulunan, huysuzluk eden sinirli, kavgacı kimse: Çünkü başına buyruk, şımarık, hırçın bir kızdır o! Sert, incitici, haşin (şey): Denizlerin hırçın dalgalarını hi…

Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü Kuruluş: 17 Mayıs 1928 Ankara Hıfzıssıhha (Arapça hıfz: koruma ve sıhha: sıhhat, sağlık) , vücudu sağlam tutmak ve hastalıklardan korumak için hem doğrudan doğruya kişinin…

Saklama, koruma, barındırma: Sevgi güldür. Onun için kadın da güldür. Bu gülün tazeliği iffetidir. İffeti hıfz eden de örtüdür. (İlgili cümle kaynağı: N. Çeleğen) Ezberleme akılda tutma: Kur'an'ı hıfz e…

Hezarfen Ahmet Çelebi Hezarfen (hezar: bin, fen: beceri bilim, "bin sanat sahibi") çok bilen, elinden birçok iş gelen demektir. Hezarfen Ahmed Çelebi, dünyada ilk kez uçmayı başaran Türk bilginid…

Heyheyleri üstünde olmak Bu sözcük heyheyleri tutmak, heyheyleri üstünde (tepesinde) olmak gibi bazı deyimlerde geçer ve çok sinirlenmiş, bağırıp çağıran kişinin tutum ve davranışlarını anlatır: Hiç açma o …

Heyhat! Heyhat "yazık, ne yazık, ne acı ki, elden ne gelir ki" gibi anlamlarda üzüntü belirtmek için kullanılan bir ünlemdir: Heyhat ki iyiler gider, kötüler kalır. Heyhat! Mum gibi erimiyorsa …

Heyecanlanmak Duygulanma, organizmada içten ya da çevreden gelen uyarımlara tepki olarak oluşan, çok yönlü fiziksel değişimin bütününün bilincine varılmasıyla ortaya çıkan durum. Duygularda meydana gelen …

Heybe Eskiden yolculuklarda binek hayvanlarının eyerine geçirilip iki yana sarkıtılan, yürüyerek yapılan yolculuklarda da omuza atılıp taşınan, içine azık ya da öteberi koymaya yarayan ve iki gözlü olan, ki…

Zor bir iş yapanların, özellikle denizci ve balıkçıların birlikte bir şey çekerken el birliği sağlamak ve gayrete gelmek için hep bir ağızdan bağırarak yüksek sesle ve makamla söyledikleri bir söz. Heyamolayla…

Muz hevengi Bir ipe, çubuğa dizilmiş ya da saplarından birbirine bağlanmış yaş yemiş demeti: Üzüm hevenkleri kuytu ve serin yerlere asılırdı. Muz hevengi. Bir ışık kaynağından gelen ışınlar: Işık hevenkle…

Heybet İyi ve doğru insanların yapısında bulunan, korkuyla birlikte saygı ve sevgi duygularını da uyandıran etkili hal ve görünüş: Tebessüm ederken bile heybeti yürekleri durduruyor, o asil ve vakur hâliyle …

Herek, asma üzüm fasulye gibi sarılgan bitkilerin tutunması için yanlarına dikilerek ya da dibine kakılarak bitkinin bağlandığı küçük kazıktır; değnek olarak da adlandırılır. Hereklenmek : Sarmaşık ya da deste…

Radyo frekansları Hertz bir frekans birimidir (simgesi Hz, Alman fizikçisi H. Rudolph Hertz'in adından). Periyodu 1 saniye olan dalgalı bir olgunun frekansı olarak tanımlanır. Günlük yaşamda radyo, televi…

Altüst, karmakarışık, darmadağınık, allak bullak: Hem sonra bütün İslâm Dünyası hercümerç içindeyken, sen nasıl bir adamsın ki, çok rahatsın, çok huzurlusun! (K. Aras). İşte o heyecanlı hengame, o mahşerî kargaşa…

Hercai menekşe. (mecazi) Hiçbir şeyde kararlı olmayan, yeltek, gelgeç: Aşkı için kışın dondurucu soğuğuna bile aldırmadan karların içinde açan çiçeğe kardelen ve ona sadık kalmayıp aldatan sevgiliye de hercai …

Hentbol Hentbol (veya el topu), biri kaleci olmak üzere toplam yedi oyuncuyla oynanan, topun elle tutularak ve paslaşılarak kaleye fırlatılıp gol atılması temeline dayanan bir top oyunudur. Oyun iki devre o…

Patırtı, gürültü, şamata: Ne ahşap evin bitmeyen çileleri ve zorlukları ne koca konağın hengamesi, kalabalığı, hoyratlığı! (Hece) Birazdan pazaryerinin hengamesi alacak burayı. (F. Andaç) Kavga, savaş: Çevreni i…

Hendek Savaşı Hendek, kale, yol, tarla vb. yerlerde, geçmeye engel olacak şekilde uzunlamasına kazılmış derin çukura verilen addır. Hendek siperi : (askeri terim) Bir siperin önüne ya da çevresine topra…

Hemşire Hastane ve diğer sağlık kuruluşlarında doktor ile işbirliği içerisinde hasta bakıcılık ve sağlık hizmeti veren özel eğitim görmüş kız ya da kadın: Hemşire Hanım'ın acil servisteki arkadaşı Hafi…

Hemşehri mi? Hemşeri mi? Aynı memleket, şehir, il ya da köyden olan kimse, memleketli, hemşehrilik. (teklifsiz konuşmada) Arkadaş, ahbap anlamında hitap sözü. Hemşehri nasıl yazılır? Hemşeri mi, Hemşe…

Hemhal, aynı durumda olan, aynı halde olan, haldeş demektir. (Biriyle) Hemhal olmak : Aynı durumda bulunmak, aynı durumu paylaşmak, bütünleşmek, birliktelik özelliği göstermek: Onların dertleriyle hemhal olmuş…