Ödün, uzlaşmaya varabilmek için hak, istek veya savlarının bir bölümünden, karşı taraf yararına vazgeçme demektir. İvaz, taviz eş anlamlarıdır. Kendisini çevreleyen sorunları, en az ödünle en çok kazancı sağlamak…

Öd ağacı ve meyvesi Öd ağacı , botanikte çoğunlukla Aquilaria cinsine bağlı türleri ifade eden, Doğu ve Güney Asya'nın tropikal bölgelerinde doğal olarak yetişen, yapraklarını kış ve yaz dökmeyen büy…

Obtüratör, kamerada ya da göstericide, pencere önüne gelen resim, yerini kendinden sonraki resme bırakırken, ışık kaynağıyla film arasına girerek, ışığın film üzerine düşmesini önleyen örtüdür. Diyafram ve obtüra…

Elvis Presley'in lame kıyafeti ve ayakkabıları Dokusunda maden çoğunlukla da altın ve gümüş tel bulunan kumaş: Avrupalıların "Lame" dedikleri altınlı kumaşlar 15 ve 16. nci yüzyıllarda büyük ra…

Erkek ceketi Çoğunlukla erkeklerin bazen de kadınların, yelek, gömlek ya da kazak üstüne giydikleri, genellikle önden düğmeli, bedeni üstten kalçaya kadar örten, kollu üst giysisi. Ceketini alıp çıkmak (v…

Allahü Teala'nın kulları: İmdi sen dahî fâni olan şeye meyl ve muhabbet eylemeyesin. Nimetleri ibadullah üzerine harcayasın. Kerem elini açasın. Hased üzere olmaktan uzak durasın. (İlgili cümle kaynağı: Osma…

Bir şeyi bir yere veya bir kimseye ulaştırma, eriştirme: Konsolos telgrafın gönderildiğini bize iblağ etmişti. (İlgili cümle kaynağı: A. H. Bey) Bir şeyin miktarını artırma: Parasını yüz bin liraya iblağ etmek …

Eski tuluat ve orta oyunlarında çoğunlukla uşak golünü oynayan komik karakter. Türk gölge oyunundaki Karagöz ile orta oyunundaki Kavuklu'ya karakter bakımından benzerlikler gösterirse de onlardan farklıdır. …

Devlete ait toprağın, tasarrufun ya da belli gelirlerini alma hakkının, devlet tarafından verilen bir hizmet ya da gösterilen bir yararlılık karşılığı bir kişiye devredilmesi. Dirlik. Bir kişinin mülkiyetinde …

Daha çok rüzgar esintisi ve akarsu akışını tarif etmek için kullanılır ve yavaş yavaş, hafif hafif demektir: Rüzgar ılgıt ılgıt esiyor. Şu karşı ki dağda bir top kar idim; yağmur yağdı ılgıt ılgıt eridim. (kelime…

Badya Badya, iki yanında tutamakları bulunan geniş ağızlı, yayvan, pişirilmiş toprak, ağaç, meşin, metal ya da plastikten yapılmış büyük su kabıdır: Altında şöyle kaygısız uyuyabileceği bir çatıyı ve birkaç…

Vergi. (tarih) Osmanlı yönetiminde iskelelere uğraşan gemilerden, kara gümrüklerinden geçen kervanlardan alınan vergi: Fıçı ile pazara gelen şıradan fıçı başına on beşer akçe baç alına. Satın alan kimse yine s…

Türk Kurtuluş Savaşı'nın halk kahramanlarından Şerife Bacı Bacı, abla, büyük kız kardeş. Kız kardeş. Bir evde uzun zaman çalışmış, yaşlı (daha çok zenci) kadınlara verilen san. Eskiden tarikat şeyhl…

Bab-ı Ali Kapısı Gülhane "Yüksek, yüce, ulu kapı" anlamında olup Osmanlı İmparatorluğu döneminde İstanbul'da sadaret (Başbakanlık), dahiliye ve hariciye nezaretleriyle (İç ve Dışişleri bakanl…

Güçlü, gözü pek ve yürekli kişi: "Ben de yaparım" demek kolaydır ama iş başa düşünce, olup bitenlere katlanma yarışında da ipi göğüslemek, ancak ender babayiğitlerin işidir! (İlgili cümle kaynağı: B. B…

Disiplin, sıkı düzen, intizam: Zapturapt ordunun temelidir. Ordunun kıymeti bu zapturaptın nev'i ve derecesi ile ölçülür. Zapturapt ne kadar gönül arzusuyla olursa o kadar da iyi olur. (A. Nafiz) Bir hayvan…

Ilgın ağacı Ilgıngillerden, Batı Avrupa'dan Doğu Asya'ya kadar uzanan bölgede, bu arada Akdeniz bölgesinde de bulunan, yaprakları pul gibi küçülmüş kumlu, çorak topraklarda yetişen, bir çok türleri…

Eşleri ikiz kardeş olan bacanaklar Eşleri kardeş olan erkeklerin her biri, başka bir deyişle erkeğin eşinin kız kardeşinin kocası veya bir erkeğin baldızının kocası: İttihat ve Terakki'nin önemli adamı…

Donmuş karbondioksitin (kuru buz) süblimleşmesi Süblimleşme, fizikte bir katı maddenin, ısıtıldığında sıvı duruma geçmeksizin, doğrudan doğruya gaz durumuna geçmesi ya da gaz halindeki bir gazın yoğunlaşara…

Çok uçta, kenarda bulunan, kıyıda köşede kalmış, ıssız, tenha, sapa: Onlar Anadolu'nun en ücra köşelerinde bile iman ve mukaddesatı uğrunda harekete geçen halkın direniş ve çabalarına ortak olmayı ve Allah…

Şahbaz İri ve gösterişli bir cins akdoğan: Şahbaz, yırtıcı bir kustur ki alıştırılıp diğer kuşları avlamakta kullanılır. (N. H. Onan) Çevik ve becerikli: Yemek yerken, iş yaparken, konuşurken hatta dinlen…

Grup, küme. Maddeleri ya da nitelikleri bakımından birbirine yakın olan şeylerin oluşturduğu bütün, takım. (dil bilim) Özne, yüklem ya da tümleçlerin içinde yer alan sözcüklerin oluşturduğu bütün. (gökbilimi…

Engellenme, tıkanma veya kapanma. (politika) Bilinçli olarak belli bir kişinin, topluluğun ya da kuruluşun takındığı engelleyici tutum: Muhalefetin Meclis görüşmelerini tıkamak amacıyla Batı'dan ithal etti…

Oba Bölmeli büyük göçebe çadırı. Çadır halkı, göçebe ailesi. Oba, çadırlarda yaşayan göçebe ailelerin meydana getirdiği topluluk, çadır halkı. Yaylacıların, yazın hayvanlarıyla birlikte oturdukları, yük…

Organizma için önceden özümlemiş olduğu maddeleri, gerekleri kalmayınca, dışarıya atılacak duruma sokmak. Canlı protoplazmayı yapan büyük ve karmaşık yapılı moleküllerin enerji çıkararak yanması, yıkım, katabol…

Yağız at üstünde yağız savaşçı Teni ve saçları siyaha çalan, koyu buğday rengi olan, esmer (kimse): Hayatın başında kara-yağız bir delikanlı yapışmış toprağa siperde, eli tetikte, gözü düşmanda, kulağı komutand…

Mablak (kazan küreği) Hamur, merhem, boya gibi şeyleri ezip karıştırarak yoğurmak için kullanılan ve bir ucu saplı, diğeriyse yassı araç. Aşure ve çorba kazanlarını karıştırmakta kullanılan, uzun saplı ve yayva…

Geri alınmak üzere iğreti verme, ödünç verme. İare etmek: Ödünç, iğreti vermek. Genel kitaplık gereçlerinden, yönetmeliklere uygun koşullarda, kitaplık dışında yararlanma. İare kartı: Kitaplıktan okunup…

Cadı maki Cadı maki, maymunlar takımının uzun bacaklıgiller familyasından, fare büyüklüğünde, iri kulaklı ve kuyruğu gövdesinden uzun olan ve geceleri dolaşan bir memeli hayvan türüdür. Güneydoğu Asya'd…

Yeşilbaş ördek Yeşilbaş (zooloji) , ördekgillerden, erkeğinin başı yeşil olduğu için bu adı alan, tüyleri karışık renkli, ayakları kırmızı olan yüzücü bir ördek türüdür; yaban ördeği olarak da bilinir. Ye…

Bir satıcı ya da kamu kuruluşuyla alıcıları arasında, bir mal ya da hizmetin, belli bir süre sağlanması için yapılan anlaşma, sürdürüm. Abone olanlara ya da belli bir hizmetten yararlanacaklara verilen karne, b…

Dengesiz teraziyi düzeltip ayarlamak için, hafif gelen kesesine konulan taş, demir, çivi veya dirhem gibi bir ağırlık. Dara. Bir değiş tokuşta üste verilen şey. Angarya, yük. Abra darayı tutmamak : (deyim…

Gereksiz, yersiz, anlamsız, boş: Biz abes yaratılmadık... Abes yok, dünya da abes hiçbir şey yok... (S. Ayverdi) Akla ve gerçeğe aykırı: Esasen bu cihanı siz idare etmiyorsunuz, abes zannettiğiniz kuvvetler çeki…

Bir kimseye, bir işi yapmak için verilen söz: Evlenme vaadi. Yapılacağına söz verilen şey: Vaadini unuttu galiba. Vaat etmek: Bir işi yerine getireceğine söz vermek. Davranışıyla, tutumuyla bir işi yapac…