Sınırları herhangi bir özelliğe göre belirlenmiş yer, bölge: Mıntıka komutanlarının başlıca görevleri bulundukları mıntıkanın asayişini temin etmek ve asayişle ilgili hadiseleri hemen fırka kumandanlığına bildire…
Mıh ile mıhlamak Mıhla tutturmak, çakmak, çivilemek. (mecazi) Birini ya da bir şeyi bir yerden ayrılmaz duruma getirmek, sabitlemek: Bakışlarının ağırlığı o kadar fazlaydı ki beni oturduğum yere mıhladı.…
Mıh Büyükçe çivi, enser: "Mıh" çivinin daha büyüğüne verilen addır. Yer etmek, çakılı olmak manalarını taşır. Sevgilinin adının "mıh" gibi akılda tutulması, kuvvetle yer etmiş, kalıcı b…
Mıcır, mucur Yol yapımında kullanılan küçük taş parçaları ( Mıcır ve mucur aynı şeydir). Kömür kırıntısı, mucur. Bir şeyin işe yaramayan bölümü. Mıcırlı yol: Mıcır serpilmiş, bazen de ziftlenmiş anc…
Mezura Terzilikte ölçü almak için kullanılan, genellikle 1,5 metre uzunluğunda şerit metre. Mezura, genellikle sarı zemin üzerinde siyah rakam ve çizgilerden oluşur ve beden ölçülerini kolaylıkla almak için…
Mezuniyet Bir okulu bitirerek diploma almış (kimse): 1988 yılında Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. İzinli. Yetkili, yetkilendirilmiş: Bunu yapmaya mezun değilim. Mezun olmak : …
Mezra Ekime elverişli, ekilecek tarla veya yer: Arapça'da zerre "tohum", ziraat "tohum saçma", mezra "tohum atılan (ekilen-dikilen) yer" anlamına gelmektedir. (İlgili cüml…
Adı geçen, anılan, sözü edilen, zikredilen, zikrolunan: Mezkur ayetler ve meallerinde, imanlarımızın gereği nefis muhasebesi yapmaya çağrılmakta, Allah'ı unuttukları için kötü akıbete uğrayanların durumuna dü…
Bir kişi ya da nesneyi benzerlerinden üstün kılan nitelik: Sendeki her meziyet, her kabiliyet, her güzellik Rabbin tarafından verilen birer nimettir. Böyle söylersen, meziyeti nefsine vererek övünmekten de, nimet…
Mezgit Mezgit , Mezgitgiller familyasına ait, özellikle lezzeti ve yumuşak etiyle bilinen bir deniz balığıdır. Yapısı itibarıyla orta boyda olan bu balık, çoğunlukla yeşilimtırak-kahverengimsi renkte olup,…
Mezgeldek kuşu Mezgeldek (zooloji) , toygiller ( Otididae ) familyasına bağlı, halk arasında "küçük toy kuşu" olarak da bilinen, orta boylu bir kuş türüdür. Boyu genellikle 45–50 cm arasında değiş…
Katmak, karıştırmak, bir şeyi diğerine katmak, birbirine karıştırmak: Üniversite kurumsallaşana kadar, öğretmen okuluyla üniversiteyi mezcetmek (birleştirmek) lazımdır (İlgili cümle kaynağı: H. Ertuğrul). Geçmişi…
Mezbaha - kesimhane Etleri yenen hayvanların tüketim amacıyla kesilip derilerinin yüzüldüğü yer, kesimhane, salhane. Kasaplık hayvanların kesiminin ve kesimi takiben etlerin ve sakatatların soğuk depoda muh…
Mezat, açık artırma Artırma yoluyla yapılan satış, açık artırma: Damla küpelerini de kaynanam bir sultanın mezatından satın almış. (İlgili cümle kaynağı: Füruzan) Bir malın satışında alıcılar arasında fiy…
Eğilimli, eğimli, yatkın: Mizaha meyyal mizacının da tesiriyle bilgilerin kaydında biraz mübalağalı davranmıştır... Çok istekli, düşkün: Her yeri geldiğinde ifade edildiği gibi kalp, dünya sevgisine meyyal olup…
Üzgün, kederli: Lakin artık meyus ve azap içinde değilim. (S. Ayverdi) Umutsuz, kara düşünceli, karamsar. Meyus etmek: Üzmek: "Müsteşar yanında böyle kalmak onu meyus ediyordu." (M. Ş. Esendal) …
Eğilmek. Gönül vermek: Zira, biliyorsunuz ki dünyaya fazla meyletmek iyi değildir. (İlgili cümle kaynağı: M. S. Hekim) Yönelmek: Kişiler yaratılışları, akıl ve mantıki düşünme gücü itibarıyla kötülükten çok iy…
Eğiklik, akıntı, eğim: Oturduğumuz apartmanın önünde bir meyil var; kıpkırmızı yaban laleleri, müthiş bir şey. (E. Çaykara) (mecazi) Gönül verme, ilgi gösterme, eğilim: "-En önemli mesele şu: Senin gönlün…
Meydan saz Meydan saz , bağlama ailesi içinde yer alan geleneksel Türk halk çalgılarının en büyük üyesidir. Adını, geçmişte aşıklar meydanı olarak bilinen geniş toplantı ve gösteri alanlarında sıkça çalınm…
Tekkelerde sema alanında dönen dervişlerin hareketlerini düzenleyen, çarpışmasını önleyen, böylece Mevlevi zikrini düzenleyen tarikat adamı: Onlar acı yavan, kuru soğan, birkaç lokma yerken meydancı derviş kandi…
Ak ve esmer meyane Meyane, çorba vb. yiyeceklere lezzet kazandırmak için un ve yağla yapılan sostur: Unu tereyağında rengi beyaz kalacak şekilde çok hafif ateşte çevirirseniz, "ak meyane" yapmış o…
Meyan kökü Meyan kökü, baklagiller ( Fabaceae ) familyasına ait, Türkiye'de doğal olarak yaygın biçimde yetişen, iki çenekli kapalı tohumlu bitkiler arasında yer alan çok yıllık otsu bir bitkidir. Bitki…
Meyan Balı Meyan kökünden elde edilen şurup. Anadolu'da bu kökten şerbet yapılarak içilir. Meyan kökü şerbetinin yoğunlaştırılmasıyla elde edilen kıvamlı bal. Üç yıllık köklerinden elde edilen meyan b…
Meyan kökü. → Bkz. meyan kökü "Bu arada" anlamında kullanılan bu meyanda sözünde geçer: Bu meyanda, milletin sınırlarının genişletilmesi işlevi gören adalet ve kalkınma kavramları ön plana çıkmaktadı…
Mey Şarap. (edebiyat) Divan şiirinde sevgilinin dudağı, yanağı, sevgiliye kavuşmaktan duyulan derin coşkunluk, insana ölümsüzlük veren su, iksir, insanı mutluluğa götüren bir içki, ilahi şarap: Aşk, ateş…
Biçimli, düzgün, oranlı, uyumlu: Kasaba pazarında çekik ayrı gözlü, uzun çehreli, mevzun ve mütenasip endamlı bir zümre gördüm. Simalarında kolaylıkla teşhis edilebilir bir asalet vardı. Pazarlık etmeleri, konuş…
Konu olan, konuşulan, sözü edilen, söz konusu, konuşulan anın konusu (birleşik yazılır): Liyakat sahibi olmayanlar vazife almasınlar efendim, burada şerefimiz mevzubahis, istikbalimiz mevzubahis. (H. Alptekin) …
Ele alınan, incelenen, üzerinde durulan mesele, konu: Edebiyatımızda yalnızca bu mevzu üzerinde yazılmış müstakil manzumeler de vardır. (İlgili cümle kaynağı: M. Balıbey) Yürürlüğe konmuş, yürürlükte olan, geçe…
Mevzi Yer, konum, mevki. (askeri terim) Savaş sırasında savunmayla görevli bir birliğin tuttuğu, savaşmak için hazırladığı ve hazırlandığı yer: Bu bir başarı sayılabilirdi, çünkü Rusların tahkim ettikler…
Hayatı sona ermiş olan, artık yaşamıyor olan, ölmüş kimse, ölü. Örnek cümleler: Ölüm bitmek, yitmek, hiç doğmamak, ebediyen yok olmak demektir. Azrail öldürmez bizleri mevta kılar yani Allah'a, o tek sığınaca…
Belgeye dayanan, doğru, doğruluğuna güvenilen, sağlam: Şöyle ki, devlet başkanı, yaptığı araştırma sonucunda, kendisine imza için sunulan kararnamenin mevsuk olmadığını tespit ederse, kararnameyi imzalamayı redde…
Yer, konum, mahal: Bu avlu kare şeklinde, yüksekte ve yöreyi tepeden gören bir mevkide imiş. Üst derecede bir görevlinin çalıştığı yer, makam, orun: Yüce mevkiler elde etsen bile yine de kaybetmek korkusundan c…
İhsan, bağış, lütuf, vergi: Hallere gelince onlar, tamamen İlahi mevhibeler, Rabbani bağışlardır (N. F. Kısakürek). Çünkü sen bana bir sürü mevhibeler tahsis ettin, fazlını ulaştırdın. (A. Er-Rıfai) Mevhibe-i i…
Gerçek olmayıp kuruntuya dayanan, var sanılan, var diye düşünülen, sanal: Dövülmeden ağlamayalım. İnsanın bu dünyada keyfini kaçıranların çoğu mevhum tehlikelerdir. Yani aslında var olmadığı halde, var olduğu veh…
Mevduat Mevduat, istenildiğinde ya da önceden belirlenmiş bir süre sonunda çekilmek üzere bankalara belirli bir faiz karşılığı beklentisiyle veya faiz karşılığı beklenmeden örneğin sadece güvende olması ama…
Emanet edilmiş, verilmiş, bırakılmış: Hayatınıza gelince o bizim namus-ı askerimize mevdudur (Belleten). Şark vilayetlerinin asayişi ve emniyeti de jandarmaya mevdu bulunuyor (Ş. Kaya). O, sade ve samimi olmanın …
Var olan, bulunan: Burada mevcut olan herkes. Birey toplamı, bir topluluğu oluşturan kişilerin tümü: Sınıf mevcudu. Mevcut olmak : Var olmak, bulunmak. Mevcut raporu : (askeri terim) Tümen ya da daha büyü…
(isim) Mevcut olma durumu, varlık: Mevcudat, mevcudiyet her ne var ise, Allahü Zülcelal'in var ettiği, yarattığı şeylerdir. (M. S. Hekim) (felsefe) Varoluş: Mevcudiyet metafiziği, bu noktada söz konusu me…
Varlıklar, var olan şeyler: Bütün bu mevcudat acizdir, zayıftır, güçsüzdür ama nihayetsiz bir kudretin emrine girince, O'ndan (c.c.) emir alınca, O'na bağlanıp O'nun gücüne dayanınca kendinden beklen…
(tarih) Osmanlı Devleti'nde görev yapan yüksek dereceli ilim adamları. (tarih) Sahibi tarafından azat edildikten sonra onunla arasında bir bağlılık ve bağımlılık ilişkisi kurulan, sahibinin kabilesinin ha…
MeV (fizik) milyon elektronvoltun kısa yazılışıdır. 1.02 MeV'in üzerindeki enerjilere sahip fotonlar çekirdeğin elektromanyetik alanının etkisinde bir elektron ve bir pozitrona dönüşebilir. (İlgili cümle kay…
Ölen bir kimseden kalan eşya ve mallar, bırakıt: Tereke veya diğer ismiyle metrukat, ölen şahısların geriye bıraktıkları malların "kassam" tarafından varisler arasında taksim edildiğini gösteren kadı d…