Dağ keçisi Dağ keçisi (zooloji) , boynuzlugiller ( Bovidae ) familyasına ait, Avrupa dağları ve çevresinde doğal olarak yaşayan bir yaban hayvanı türüdür. Genellikle küçük sürüler hâlinde bulunur ve kayalık…
Daği nedir, ne demektir? Anlamı
Daği, uzun havayı andıran, klasik müzikle halk müziği arasında yer alan ve daha çok dağlık bölgelerde söylenen türkülerin makamına verilen addır: Bestenin yanıklığı bu daği güfteye o kadar gönül ağlatan bir tesir…
Ban nedir? Banlamak ve banlanmak ne demektir? Anlamları
(Hırvatça, tarih) Eskiden Macaristan ve Yugoslavya dolaylarında sancak beylerine ve küçük prenslere verilen unvan. Yasaklamak, menetmek, boykot etmek, aforoz etmek. Banlamak: Horoz ötmek. Bağırmak. (ha…
Nobran nedir? Nobranlık ne demektir? Anlamları
Davranışı kaba, sert ve gönül kırıcı olan: Bir kimseye nobran olduğunu söylemekte bir bakıma nobranlıktır. Duyarsız, dan dun, gönül almayı bilmeyen. Sert mizaçlı, inatçı, nazik olmayan: Günlük yaşamında siyase…
Bakiye nedir, ne demektir? Anlamı
Muhasebede, bir hesabın borç ve alacak toplamları arasındaki fark. Bir hesaplaşmadan veya mahsuplaşmadan sonra ödenmesi veya tahsil edilmesi gereken tutar: Cari hesap sözleşmesinin sonunda ortaya çıkan son baki…
Naip nedir, ne demektir? Anlamı
Bir makamın sorumluluğunu asıl sahibi alıncaya kadar geçici olarak yüklenen, ona vekalet eden kimse, vekil. Eskiden, kadı vekili: Naip, atandığı bölgede aynen kadı gibi faaliyet gösteren, kadı adına görev yapan…
Nakşetmek ne demektir? Anlamı
"Zihne iyice yerleştirmek, ... perçinlemek" anlamında kullanılan zihne nakşetmek deyişinde geçer. Süslemek, bezemek, nakış yapmak. Kalıcı ve etkili olmasını sağlamak: Yüzünü hayalime nakşetmek için k…
Nakli nedir? Nakli yekün ne demektir? Anlamları
Akla değil nakle dayanan, yani söylenegelen, rivayetle öğrenilen (gerçek). Devreden. Nakli mazi : Belirsiz geçmiş kipi, -miş'li geçmiş, öğrenilen geçmiş zaman. Nakli şahadet : Davalının gıyabında görül…
Uğrak nedir? Uğrak yeri ne demektir? Anlamları
Gelip gittikçe sık sık uğranılan yer: Burası gemicilerden başka İstanbul'un en sefil haytaları, kopukları ve kabadayı bozuntularının da uğrak yeriydi. (V. Zat) Konaklayıp bir süre durulan yer, konak yeri, y…
İbra nedir, ne demektir? Anlamı
Aklama, temize çıkarma. Suçsuz ya da borçsuz olduğu yargısına vararak birini temize çıkarma. Alacaklının alacak hakkından vazgeçmesi sonucu borçlunun borcundan kurtulması. İbra kağıdı: Temize çıkarma, akl…
Façeta nedir, ne demektir? Anlamı
Façeta, yontulmuş elmasın yüzlerinin her biri, genel olarak da değerli taşların ve cam eşyaların köşeli olarak yontulmuş yüzlerinden her birine verilen addır. Façetalı: Üzerinde çentikler bulunan. Façetalı ç…
Ün nedir? Ünlü ne demektir? Anlamları
İyi bir nitelikle bilinip herkesçe tanınmış olma durumu (şöhret, şan, nam eş anlamları): Hem de çağ açıp çağ kapayan, ünü bütün dünyaya İstanbul'un fatihi olarak yayılan bir padişahtı bu... (T. Kılınç) Ağız… 1 soru/yorum
Çala ne demektir? Kısaca anlamı
Çala, bazı adların başına getirilerek onların belirli bir işte gelişigüzel, durmadan, ara vermeden, hızlı hızlı ve aşırı ölçüde kullanıldıklarını gösteren belirteç grupları oluşturur. Örnek cümleler: Hiç düzeltme…
Cari ne demektir? Anlamı
Akan, yürüyüp giden. Geçerli olan, yürürlükte olan. Cari ay : İçinde bulunulan ay. Cari fiyat : Yürürlükteki fiyat, piyasada geçerli fiyat. Cari harcamalar : Bir işin sürekliliğini sağlamak için, düzenli …
Cansiperane ne demektir? Anlamı
Canını verircesine, canını harcarcasına, canı pahasına: Şanlı Türk askerinin muhteşem ve cansiperane mukavemeti karşısında perişan edildiler. (Z. Danışman) Özveriyle, tüm gücüyle: Devlet, gönüllü kuruluşlar ve …
"Abe" ne demektir? Anlamı
Abe (Rumeli ağzı), teklifsizce konuşmada dikkati çekme ve seslenme sözüdür. Örnek cümleler: Yaklaşan göçmen kalabalığına hep bir ağızdan: "Abe oj geldiniz," dediler... Abe nereden gelirsiniz, büle salla…
Cancağız (Cancağızım) ne demektir? Anlamı
Cancağız, önemsemezlik anlatan cancağızı isterse sözünde geçer. Sevgi ve teklifsizlik seslenişi olan cancağızım 'da geçer: Dün dünde kaldı cancağızım, bugün yeni şeyler söylemek lazım. (Mevlana) "Ken… 3 soru/yorum
Jeokimya nedir, ne demektir? Anlamı
Jeokimya, yer yuvarlağının çeşitli kısımlarının kimyasal bileşimini belirlemeyi, kimyasal elementlerin dağılımını sağlayan fiziksel ve kimyasal süreçleri incelemeyi, canlılar dünyasıyla cansızlar dünyası arasında…
Jeosenklinal nedir, ne demektir? Anlamı
Jeosenklinal, yer kabuğunda derinlemesine oluşmuş büyük kırık. Bu kırıkla ilgili ya da bu kırık gibi. Akarsular ve rüzgarlarla aşınıp taşınan maddelerin deniz ve okyanus tabanına çöküp birikerek oluşturdukları…
Jeopolitik nedir, ne demektir? Anlamı
Jeopolitik, coğrafi etkenlerin siyasal olaylar ve güçler üzerindeki etkisini inceleyen siyasal öğreti, coğrafi politikadır. Bu bilim siyasi coğrafyanın devletlere sağladığı avantaj ve dezavantajları, coğrafya, ek…
Camadan nedir, ne demektir? Anlamı
Eski giyimde, çapraz düğmeli, ipek ya da sırma işlemeli, potur ya da şalvarın üstün giyilen, çokluk kadifeden, bir çeşit kısa yelek. Dört köşe yelkenleri boğarak yüzeylerini küçültme işi. Camadan vurmak : F…
Caize nedir, ne demektir? Anlamı
Divan edebiyatı döneminde, şairlerin devlet ileri gelenlerin sundukları şiirler, genellikle kasideler için aldıkları para ya da armağan. Şairlerin kasidelerle övdükleri büyükler tarafından kendilerine verilen b…
Bağıl nedir, ne demektir? Anlamı
Varlığı başka bir şeyin varlığına bağlı olan. İzafi. Görece. Hareket etmekte olan cisme göre, başka bir cismin görünüşteki hareketinin niteliği: Yer yuvarlağının güneşe göre bağıl hareketi eliptik, mutlak har…
Ablasyon nedir, ne demektir? Anlamı
Ayrılma, çıkarılma, cerrah eliyle göğüs gibi organın ya da bir tümörün alınması. Çözülme, özellikle ağtabakanın çözülmesi, gevşeyip yumuşaması. Kar, buz ya da buzulların sıcaklık ya da yağmur etkisiyle çözülme…
"Tabii" ne demektir? Anlamı
Doğal. Hile karıştırılmamış, katıksız, saf: Tabii meyve suyu. "İşin gereği olarak", "herhalde" gibi cümlelerdeki yargının başka türlü düşünülmediğini anlatır: Tabii onu da çağırdık. Olağan…
İbda nedir? İbda etmek ne demektir? Anlamları
Yaratma, yoktan var etme, yeni ve güzel bir şeyi önceden bir benzeri olmadan ilk defa meydana getirme: Allah'ın inşa ve ibda diye iki tür yaratması vardır. Cenab-ı Hakk'ın misalsiz, modelsiz bir şekilde …
İcabet nedir? İcabet etmek ne demektir? Anlamları
Uyma (çağrıya) uyup varma, gitme. Bir buyruk veya isteğe uyma, kabul etme, razı olma. Bir duayı ve dileği kabul etmek, yerine getirmek: Allah tüm dualara icabet eder ve her kuluna çok yakındır, çok esirgeyici …
Ödün nedir? Ödün vermek ne demektir? Anlamları
Ödün, uzlaşmaya varabilmek için hak, istek veya savlarının bir bölümünden, karşı taraf yararına vazgeçme demektir. İvaz, taviz eş anlamlarıdır. Kendisini çevreleyen sorunları, en az ödünle en çok kazancı sağlamak… 3 soru/yorum
Obtüratör nedir, ne demektir? Anlamı
Obtüratör, kamerada ya da göstericide, pencere önüne gelen resim, yerini kendinden sonraki resme bırakırken, ışık kaynağıyla film arasına girerek, ışığın film üzerine düşmesini önleyen örtüdür. Diyafram ve obtüra…
İbadullah nedir, ne demektir? Anlamı
Allahü Teala'nın kulları: İmdi sen dahî fâni olan şeye meyl ve muhabbet eylemeyesin. Nimetleri ibadullah üzerine harcayasın. Kerem elini açasın. Hased üzere olmaktan uzak durasın. (İlgili cümle kaynağı: Osma…
İblağ nedir? İblağ etmek ne demektir? Anlamları
Bir şeyi bir yere veya bir kimseye ulaştırma, eriştirme: Konsolos telgrafın gönderildiğini bize iblağ etmişti. (İlgili cümle kaynağı: A. H. Bey) Bir şeyin miktarını artırma: Parasını yüz bin liraya iblağ etmek …
İbiş nedir? İbiş gibi ne demektir? Anlamları
Eski tuluat ve orta oyunlarında çoğunlukla uşak golünü oynayan komik karakter. Türk gölge oyunundaki Karagöz ile orta oyunundaki Kavuklu'ya karakter bakımından benzerlikler gösterirse de onlardan farklıdır. …
İkta nedir, ne demektir? Anlamı
Devlete ait toprağın, tasarrufun ya da belli gelirlerini alma hakkının, devlet tarafından verilen bir hizmet ya da gösterilen bir yararlılık karşılığı bir kişiye devredilmesi. Dirlik. Bir kişinin mülkiyetinde …
Ilgıt nedir? “Ilgıt ılgıt” ne demektir? Anlamı
Daha çok rüzgar esintisi ve akarsu akışını tarif etmek için kullanılır ve yavaş yavaş, hafif hafif demektir: Rüzgar ılgıt ılgıt esiyor. Şu karşı ki dağda bir top kar idim; yağmur yağdı ılgıt ılgıt eridim. (kelime…
Baç nedir, ne demektir? Anlamı
Vergi. (tarih) Osmanlı yönetiminde iskelelere uğraşan gemilerden, kara gümrüklerinden geçen kervanlardan alınan vergi: Fıçı ile pazara gelen şıradan fıçı başına on beşer akçe baç alına. Satın alan kimse yine s…
Babayiğit ne demektir? Anlamı
Güçlü, gözü pek ve yürekli kişi: "Ben de yaparım" demek kolaydır ama iş başa düşünce, olup bitenlere katlanma yarışında da ipi göğüslemek, ancak ender babayiğitlerin işidir! (İlgili cümle kaynağı: B. B…
Zapturapt nedir? Zapturapt altına almak ne demektir? Anlamları
Disiplin, sıkı düzen, intizam: Zapturapt ordunun temelidir. Ordunun kıymeti bu zapturaptın nev'i ve derecesi ile ölçülür. Zapturapt ne kadar gönül arzusuyla olursa o kadar da iyi olur. (A. Nafiz) Bir hayvan…
Ücra ne demektir? Anlamı
Çok uçta, kenarda bulunan, kıyıda köşede kalmış, ıssız, tenha, sapa: Onlar Anadolu'nun en ücra köşelerinde bile iman ve mukaddesatı uğrunda harekete geçen halkın direniş ve çabalarına ortak olmayı ve Allah…
Öbek nedir, ne demektir? Anlamı
Grup, küme. Maddeleri ya da nitelikleri bakımından birbirine yakın olan şeylerin oluşturduğu bütün, takım. (dil bilim) Özne, yüklem ya da tümleçlerin içinde yer alan sözcüklerin oluşturduğu bütün. (gökbilimi…
Obstrüksiyon nedir, ne demektir? Anlamı
Engellenme, tıkanma veya kapanma. (politika) Bilinçli olarak belli bir kişinin, topluluğun ya da kuruluşun takındığı engelleyici tutum: Muhalefetin Meclis görüşmelerini tıkamak amacıyla Batı'dan ithal etti…
Yadımlama nedir? Yadımlamak ne demektir? Anlamı
Organizma için önceden özümlemiş olduğu maddeleri, gerekleri kalmayınca, dışarıya atılacak duruma sokmak. Canlı protoplazmayı yapan büyük ve karmaşık yapılı moleküllerin enerji çıkararak yanması, yıkım, katabol…
İare nedir, ne demektir? Anlamı
Geri alınmak üzere iğreti verme, ödünç verme. İare etmek: Ödünç, iğreti vermek. Genel kitaplık gereçlerinden, yönetmeliklere uygun koşullarda, kitaplık dışında yararlanma. İare kartı: Kitaplıktan okunup…
Abonman nedir, ne demektir? Anlamı
Bir satıcı ya da kamu kuruluşuyla alıcıları arasında, bir mal ya da hizmetin, belli bir süre sağlanması için yapılan anlaşma, sürdürüm. Abone olanlara ya da belli bir hizmetten yararlanacaklara verilen karne, b…
Abra nedir, ne demektir? Anlamı
Dengesiz teraziyi düzeltip ayarlamak için, hafif gelen kesesine konulan taş, demir, çivi veya dirhem gibi bir ağırlık. Dara. Bir değiş tokuşta üste verilen şey. Angarya, yük. Abra darayı tutmamak : (deyim…
Abes nedir? Abes kaçmak ve abesle iştigal etmek ne demektir? Anlamları
Gereksiz, yersiz, anlamsız, boş: Biz abes yaratılmadık... Abes yok, dünya da abes hiçbir şey yok... (S. Ayverdi) Akla ve gerçeğe aykırı: Esasen bu cihanı siz idare etmiyorsunuz, abes zannettiğiniz kuvvetler çeki…
Vaat nedir? Vaat etmek ne demektir? Anlamları
Bir kimseye, bir işi yapmak için verilen söz: Evlenme vaadi. Yapılacağına söz verilen şey: Vaadini unuttu galiba. Vaat etmek: Bir işi yerine getireceğine söz vermek. Davranışıyla, tutumuyla bir işi yapac…
Fakirhane nedir, ne demektir? Kısaca anlamı
Çalışma gücünden yoksun, kazancı olmayan yoksul kimselerin barındırıldığı toplumsal bir yardım kuruluşu, bakım yurdu, düşkünler yurdu: Bir adı da "Düşkünler babası"ydı. Bir fakirhane açtı. Orada, elden…
Fahte nedir? Fahte usulü ne demektir? Anlamları
Fahte, alaturka müzikte, en çok beste, ilahi, özellikle peşrev formlarında kullanılan, 20 zamanlı ve 12 vuruşlu bir büyük usul demektir. Fahte-i kebir usulü fahte usulünün ikinci mertebesinden başka bir şey de…
Fakih nedir, ne demektir? Anlamı
Bir şeyi gereği gibi anlamak, bilmek anlamına gelen fıkıh kökünden gelen fakih, İslamiyet'in dini, içtimai, medeni, hukuki ve siyasi bütün ameli hükümlerini şer'i delilleriyle birlikte bilen ve bu alanda …
Uçlanmak ne demektir? Anlamı
Uçlu duruma gelmek. (argo) Vermek, geri vermek, ödemek: "Yıldızı parlayan genç yeteneklerin hevesini kıran muhterem, uçlan bakalım paraları," dedi. (İlgili cümle kaynağı: J. London) Sona ermek, bitm…
Falihayır nedir? Falihayır saymak ne demektir? Anlamları
Falihayır, iyiye yorulan olgu, uğurlu sayılan şey, hayır belirtisi demektir: Senin hayır duanı bir falihayır addetmiştim. (Tıp Fakültesi mecmuası - 13. cilt) Falihayır saymak: Bir hadiseyi bir işin iyi olacağ…
Abdal ne demektir? Anlamı
Abdal, Allahü Teala'dan başka dünyadaki her şeyden vazgeçmiş kişidir. Tasavvufta Allah'ın sevgili kulları arasından seçilmiş kırk din büyüklerinin adı. Eskiden tarikatlara bağlı dervişlere verilen ad. …
Abani nedir, ne demektir? Anlamı
Eskiden sarık, bohça kundak, elbise, yorgan yüzü vb. yapımında kullanılan, zemini üzerine açık turuncu ipekle dallı nakışlar işlenen bir çeşit beyaz kumaş: Abani, ipekli kalın bir kumaştır. Geniş desenleri klapt…
Abaka nedir, ne demektir? Anlamı
Abaka, bir tür muz elyafından çıkarılan ipliktir; Manila keneviri olarak da adlandırılır. Manila keneviri, liflerinin sağlamlığı ve nem çekici özelliğinin azlığından dolayı yelken bezleri, gemici halatları ve gem…
Maatteessüf ne demektir? Anlamı
Maatteessüf sözcüğü "Üzülerek belirteyim ki", "ne yazık ki" anlamlarında kullanılır: Bu türkü yeni Türk şiirinin ilk ve maatteessüf son güzel eseridir, çünkü ondan beri bu kadar şevkli, atılış…
Maarif nedir, ne demektir? Anlamı
Öğretim ve eğitim sistemi: En büyük emelim, maarif vekili olarak yurdumun irfanını yükseltmektir. (M. K. Atatürk) Örgütlü öğretim ve eğitimin kamuya sağladığı bilgi. Bilgi ve kültür: "Bakalım ne türlü maa…
Tablakar nedir, ne demektir? Anlamı
Tabla üzerinde ufak tefek şeyler satan seyyar satıcı: Tablakar denilen esnaf, sokakta tablalarda perakende kuruyemiş, sabun, limon gibi şeyler satar; bakliyat, arpa, buğday Gaile Pazarı denilen açık geniş bir ye…
Babayani nedir, ne demektir? Anlamı
Davranışları ve giyinişi gösterişsiz, özentisiz, gelişigüzel olan. Yaşlı, vakarlı adam: Ben bir yandan meslek icabı, bir yandan da herkesçe sevilip sayılan babayani bir adam olarak öteden beri kadın erkek farkı…
Edilgin nedir, ne demektir? Anlamı
Etkileme durumunda olmayan, etki alma durumunda olan, münfail. Etkin karşıtı. Olayların gidişini etkilemek ve denetlemek için hiçbir çaba göstermeyen kişi. Edilgin içgüdü : Amacı edilgin olan içgüdü. Edil…
Makastar nedir, ne demektir? Anlamı
Giysi için kumaş biçen, prova yapan, parçaları patrona göre ayarlayan, işçilere iş dağıtımı yapan usta. Kesim ustası. Makastar, kendi başına ve belirli bir süre içerisinde, konfeksiyon ürünleri imalatında kuma…
Laklakiyat nedir, ne demektir? Anlamı
Laklakiyat, boş lakırdılar, değersiz ve saçma sapan sözler, havadan sudan konuşmak, çene çalmak demektir: Büyüklerimiz kahvehanelerde bir takım laklakiyat ile, küçüklerimiz mahalle aralarında ceviz ve kaydırak oy…
İhtar nedir? İhtar etmek ne demektir? Anlamı
Uyarma, dikkatini çekme, uyarı: Bu ayet bütün insanlığa çok önemli bir ihtardır. Mealen: "Allah başka günahları affedebilir ama şirk koşanları, müşrikleri asla affetmeyecek." (İlgili cümle kaynağı: M. …








































