Öd ağacı nedir?

Son Düzenleme: 29 Ocak 2026 Soru/Yorum: 0
Öd ağacı, yaprakları ve meyvesi
Öd ağacı ve meyvesi

Öd ağacı, botanikte çoğunlukla Aquilaria cinsine bağlı türleri ifade eden, Doğu ve Güney Asya'nın tropikal bölgelerinde doğal olarak yetişen, yapraklarını kış ve yaz dökmeyen büyük bir ağaçtır. Uygun koşullarda genellikle 18–20 metre, bazı örneklerde ise 40 metreye kadar boylanabilir. Meyvesi armut biçimine benzeyen bu ağaç, normal hâlinde belirgin bir kokuya sahip değildir. Hoş ve yoğun kokulu reçineli yapı, ağacın yaşlandıktan sonra fiziksel bir hasara ya da özellikle mantar enfeksiyonuna karşı verdiği biyolojik tepki sonucu oluşur. Bu süreçte odunun belirli bölümleri koyulaşır ve aromatik reçineyle doygun hâle gelir; işte bu reçineli odun kısmı öd ağacını diğer ağaç türlerinden ayıran temel özelliktir.

Öd ağacından yapılmış bir namaz tesbihi
Öd ağacı tespih

Öd ağacı, tarih boyunca özellikle Uzakdoğu kültürlerinde önemli bir yere sahip olmuştur. Yaymış olduğu karakteristik koku nedeniyle dinsel törenlerde tütsü olarak yakılması eski ve köklü bir gelenektir. Günümüzde öd ağacından elde edilen reçineli odun ve öd yağı, kozmetik sanayinde parfüm yapımında, tütsü, tespih ve çeşitli geleneksel eşyalarda kullanılmaktadır. Son derece sınırlı ve zor oluşan bu reçine nedeniyle öd ağacı, ticari açıdan büyük değer taşır. Bu sebeple ağacı çoğu kaynakta "Dünya'nın en pahalı ağacı", ondan elde edilen uçucu yağ ise "Dünya'nın en değerli uçucu yağlarından biri" olarak anılır. Yavaş oluşan aromatik yapısı, öd ağacını hem ekonomik hem de kültürel açıdan eşsiz bir bitki hâline getirmiştir.