Yardımlaşma ve dayanışma ile ilgili deyimler ve anlamları Yardımlaşma ve dayanışma İçinde ya da anlamında "yardımlaşma ve dayanışma" kelimeleri geçen deyimler, açıklamaları ve örnek cümleler: Yardım…

Yılan Yılan, pullular takımının yılanlar alt takımına ait, uzun ve bacaksız gövdeleriyle tanınan, sürüngen sınıfına dahil omurgalı hayvan türüdür. Zehirli ve zehirsiz birçok çeşidi bulunan yılanlar, dünyanın far…

Bugünden sonra gelecek ilk gün: Bugün git, yarın gel. Gelecek, ilerideki zaman: Yarınından endişe etmek. (zarf) Bugünden sonra gelecek ilk günde: Ne tez geldin! Çok yaşa... Biz seni yarın bekliyorduk. (K. Tah…

İçinde "yer" sözcüğü geçen atasözleri ve açıklamaları: ( * yaygın bilinen ) Yerde yatan yumurta, gökte uçan kuş olur* : Bir şeyin doğru zamanda ve uygun koşullarda gelişmeye başladığında, gelecekte i…

Türk alfabesinin yirmi sekizinci harfi, okunuşu "ye". Sesbilim bakımından sızıcı, yumuşak, sürekli damak ünsüzü. (matematik) Küçük "y" ile genellikle "x" değişkeninin bir…

Yasa Devletin yasama gücü tarafından herkesçe uyulmak için konulan her türlü kural, kanun: Ceza yasası Devletin yasama kurulunca herhangi bir alanda herkesçe uyulmak için konulan kuralların saptandığı kit…

Yal Yal, genellikle inek gibi büyükbaş hayvanlara, kimi zamanda çoban köpeklerine yedirilmek için un ve kepeğin az tuzla sıcak su içinde karılmasıyla yapılan bir çeşit bulamaçtır. Büyük baş hayvanlar için …

Yalıyar (falez) Deniz kıyısında bulunan dik ve yüksek yar, falez. (coğrafya) Deniz ve göllerin kenarlarında bulunan ve dalga aşındırmasına bağlı olarak meydana gelmiş bulunan dik ve yüksekçe yer. Dalgalar kara…

Yakamoz sanılan, gece ay ışığının denizden yansıması Yakamoz Yunanca bir kelimedir ve anlamı deniz yüzeyindeki ışıltı demektir. Sözlük tanımı ise "gece denizde balıkların ya da küreklerin kımıldanışıyl…

Yolcu yolunda gerek Yolculuğa çıkmış, yolculuk halinde olan kimse: Tren yolcusu. Otobüs yolcuları. Yolculuğa çıkmaya hazırlanan, yolculuğa çıkacak olan kimse: O bugün yolcudur. (mecazi) Doğması beklenen,…

Vücutta herhangi bir etkiyle oluşan ve az çok tehlikeli olan yarık, kesik: Kurşun yarası. Bıçak yarası. Yüzünde bir yara var. Bir şeyde, bir dış etkiyle oluşan ve tehlikeli olabilen yarık, hasar: Geminin gövdes…

Yoğurt Bir miktar ısıtılan süte maya katılarak ya da önceki yoğurttan bir eklenerek sütün fermente edilmesiyle elde edilen, beyaz, koyu kıvamlı, protein değeri yüksek bir süt ürünü: Yoğurdun anavatanı Anado…

Yengeç Yengeç, denizlerde, tatlı sularda ve bazı kara bölgelerinde yaşayan, sert kabuklu, on ayaklı bir eklembacaklıdır. Eklembacaklılar sınıfında yer alan bu canlı, yan yan hareket etmesiyle tanınır. Astrolojide…

Uzun bir yol Bir yere gitmek için üzerinden ya da içinden geçilen yer, tarik: Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu vb. Karada bu amaç için açılan geçecek yer: Yeni yollar yapılıyor. Köy yolu, asfalt yol vb.…

At yiğidin yoldaşıdır Güçlü, yürekli, korkusuz, mert, kahraman (kimse): Yiğit olan yiğit kurt gibi bakar / Düşmanı görünce ayağa kalkar / Kapar mızrağını meydana çıkar / Yiğidin ardında duran olmalı (Karacaoğlan)…

yar: Deniz, göl, ırmak gibi su kıyılarında ya da karada dağlarda olan dik ve yüksek yer, uçurum: Tek ineği yardan uçtu / Pekmezine fare düştü / Kaymağını gedek içti / Tutuldu dili Şaban'ın. (Âşık Cinasi) …

Varlığı olmayan, mevcut bulunmayan: Evde benden başka kimse yok. Varlığı olmayan şey, yokluk: Sen yok nedir bilmez misin? "Hayır" anlamında kullanılır: — Gittiler mi? — Yok daha gitmediler. Birinci c…

Yıldız şekli ve yıldızlar Güneş, ay ve parlak gezegenler dışında gökyüzünde görülen ışıklı cisimlerden her biri: Doğrusu Şı'râ yıldızının Rabbi de O'dur. (Necm-49) (gökbilim) Güneş sistemi dışında bul…

Yedi sayısı Altıdan bir fazla: Yedi gün bir hafta. Altıdan sonra gelen sayının adı ve bu sayıyı gösteren rakam: 7, VII. (tasavvuf, din) Kutsal sayılardan biri (Arapça: ٧ ): Yedi gök, yedi iklim, yedi kıta…

(gökbilim) Dünya'nın, Güneş çevresinde tüm bir dolanım yapması için geçen zaman birimlerin biri; on iki aya bölünür, 1 Ocak'ta başlar 31 Aralık'ta biter ve yaklaşık olarak 365 gün 5 saat ve 49 dakik…

Kendini önemli sanan kişiler (veya önemsiz sayılan şeyler) için "kim takar Yalova kaymakamını" biçiminde şaka yollu söylenen, önemsemezlik veya umursamazlık belirten deyim: Anayasa ve yasa böyle ama ül…

Yandan çarklı kayık İki yanına yerleştirilmiş çarkların bir makineden devir almasıyla yürütülen gemi. Yandan çarklı : (deyim) Kollarını çok sallayarak ya da bir omzu düşük olarak yürüyen. Şekeri yanın…

Araba, hayvan vb. şeylerin taşıdığı şeyler: Kamyonun yükü. Geminin yükü. Taşıtın kaldırabileceği taşıyabileceği kadar olan miktar: Bir araba yükü odun. Bir eşek yükü ot. Bir şeyin ağırlığı. (mecazi) Birinin …

Kuş yuvası Hayvanların özellikle de kuşların, yumurtlayıp yavru çıkarmak ya da yavrulamak için kendilerine türlü malzemelerden (ot, toprak, dal vb.) ve türlü biçimlerde hazırladıkları barınak: Kuş yuvası. L…

Yaz Yılın, kuzey yarım kürede 21 Haziran'da başlayıp 23 Eylül'e kadar süren (güney yarım kürede 21 Aralık'ta başlayıp 21 Mart'a kadar süren), ilkbahardan sonra, sonbahardan önce gelen sıcak …

Yoyo oynama Yoyo, tahta, fildişi, metal ya da plastikten yapılmış bir diskten oluşan ve disk eksenine bağlanan bir iplik boyunca indirilip çıkarılan bir oyuncaktır. Oyuncağın inerken kazandığı dönme enerjisi…

Yuvarlanıp gitmek Kendi kendini yuvarlamak ya da yuvarlana yuvarlana aşağı inmek: Fıçı yuvarlandı. Top yuvarlandı. Düşmek, devrilmek: Tepenin ucuna kadar geldi ani bir hareket yapsa tepeden vadiye yuvarlan…

yaş (I) Doğuştan beri geçen ve yıl birimiyle ölçülen zaman: Okumanın meyvelerini daha çocuk yaşımda aldım. 11 yaşımda Osmaniye'de gazeteciliğe başladım. 14 yaşımda ilk şiir kitabımı yayımladım. 15 yaşımda Os…

Tavuk yumurtası (biyoloji) Bir dişinin vücudunda oluşan, yumurtlama ve döllenmeden sonra aynı türden bir yavruyu oluşturan, içinde yedek besin maddesi, etrafında koruyucu bir kabuk bulunan canlı hücre: Bal…

Bir şeyin ayrıldığı iki eşit ya da yaklaşık olarak birbirine eşit parçadan her biri için kullanılır: Yarım saat. Yarım ekmek. Yarım elma. Yarım porsiyon. Tam ve istenildiği gibi olmayan: Yarım bilgi. Yarım iş. …

Yorgunluk ile ilgili deyimler ve anlamları Yorgun İçinde "yorgun ve yorulmak" kelimeleri geçen deyimler, açıklamaları ve örnek cümleler: Yorgun argın : Çok yorulmuş olarak: Büyük oğlum okuldan sonr…

Yer (yeryüzü) Bir şeyin bulunduğu, konulduğu, yapıldığı uzay (boşluk) ya da alan parçası: Bu koltuğa yer kalmadı. Pazaryeri. İşyeri. Bu oyuncak yerinde bin liradır. Yer sözcüğü, kullanıldığı cümleye göre "ş…

Yemek yemek yemek (I) Yemek yeme, karın doyurma işi: Üç öğün yemek yemek lazım. Yenmek için pişirilip hazırlanmış yiyecek: Sulu yemek. Sebze yemeği. Et yemeği. Yemek yapmak. Yemek pişirmek. Davet ederek …

Yüz kalbin aynasıdır Başta alın, göz, burun, ağız, yanak ve çenenin bulunduğu ön bölüm: Güleç yüz. Asık yüz. Yüzey: Suyun yüzü. Bir şeyin en gösterişli olan ya da dışta bırakılan yüzeyi: Kumaşın yüzü. Yapı…

Yürek (anatomi) Kalp. (mecazi) Yüreklilik, cesaret: Bu işi yapmaya yürek ister. Kimi deyimlerde "hiçbir gizli düşüncenin karışmamış olduğu duygu" anlamını verir: Yürekten kopmak. Candan yürekten. …

Yumruk Parmakları kapatarak elin yumulmuş ve sıkılmış durumu: Dişlerini sıkıp gıcırdatırken, sağ elini yumruk yaptı ve sol elinin avuç içine vurdu. (H. Bayraktar) Elin bu biçimiyle, yumrukla vuruş: Yumruk yumru…

At yuları Yular, genellikle at, eşek gibi hayvanların başına takılan, ip veya deriden yapılmış bir araçtır. Hayvanı istenilen yere çekerek götürmek veya bir yerde kalması için sabit bir yere bağlamak için kullanı…

Amerikan İç Savaşında güneylilerin kuzeyli askerlere ve genel olarak kuzeylilere verdiği ad (İngilizce: Yankee). Amerika'nın iç savaşında Güneyliler tarafından Kuzeyliler ve o zamanda itibaren de ABD de otur…

Yankı - Sesin Yankılanması Sesin bir yere çarpıp geri dönmesi ve böylece duyulan ikinci ses, aksiseda, akis: Yankıları ormanın derinliklerine uzandı. (mecazi) Bir olgunun çevrede uyandırdığı duygu, düşün…

Yanmış: Yanık ekmek. Rengi koyulaşmış: Yanık tenli bir delikanlı. Yakacak ya da ışık verecek durumda olan: Lambaları yanık bırakmak. (mecazi) Tutkun, sevdalı. Acılı, duygulu, dokunaklı: Yanık yürek, yanık t…

Yangın Çevreye yayılan ve zarara yol açan büyük ateş: Orman yangını, özgürce yayılma eğilimi gösteren ve ormanın canlı birimindeki canlı cansız tüm varlıkları yok eden ateştir (Ö. E. Arslan). Meşhur İstanb…

Doğru olmayan, yapılırken yanılınan, hatalı: Yanlış hesap, yanlış tutum, yanlış teşhis vb. Yanılma işi ya da sonucu, hata: Yanlışı hemen fark etti. "Bir yanlışını buldum" Yanılgılı olarak, hatalı ola…

Yaban kedisi Yaban kedisi (zooloji) , kedigillerden, yaklaşık 60 cm boyunda ve ortalama 4–7 kg ağırlığında olan, sarıya çalan kül renginde postu ve belirgin halkalı kuyruğuyla tanınan bir memeli türüdür. Vü…

Organizma için önceden özümlemiş olduğu maddeleri, gerekleri kalmayınca, dışarıya atılacak duruma sokmak. Canlı protoplazmayı yapan büyük ve karmaşık yapılı moleküllerin enerji çıkararak yanması, yıkım, katabol…

Yağız at üstünde yağız savaşçı Teni ve saçları siyaha çalan, koyu buğday rengi olan, esmer (kimse): Hayatın başında kara-yağız bir delikanlı yapışmış toprağa siperde, eli tetikte, gözü düşmanda, kulağı komutand…

Yeşilbaş ördek Yeşilbaş (zooloji) , ördekgillerden, erkeğinin başı yeşil olduğu için bu adı alan, tüyleri karışık renkli, ayakları kırmızı olan yüzücü bir ördek türüdür; yaban ördeği olarak da bilinir. Ye…

Yer Çekimi "İki cismin, birbirini, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters oranlı ve kütleler çarpımıyla doğru oranlı olarak çekmesi" genel ilkesine uygun olarak, yer yuvarlağının kendi yakınındaki …

Cihet, taraf, istikamet eş anlamları. Bir şeyin yüzlerinden herhangi birinin baktığı yan. Bir yere gitmek için izlenen yol, gidilen yan. Bir cismin hareket ederken, bir kuvvetin etki ederken izlediği çizgi. …

Yanardöner kumaş Yanardöner, kıpırdadıkça ya da farklı yön ve açılardan bakıldıkça renkleri ve dalgaları değişen kumaş, deri veya boyadır. Şanjan olarak da bilinir. Yanardöner kumaşlar ışık ve bakış yönüne…

Alüminyum oksidi yapısında, parlak kırmızı renkte, değerli bir taş. Yakuttan yapılmış ya da yakutla süslenmiş: Yakut yüzük. Kuzey Sibirya'da yaşayan bir Türk boyu ya da bu boydan olan kimse. Yakut Y…