Arafat dağında vakfe yapan hacılar Durma, ayakta durma, duraklama, duruş, bekleyiş: Belki yeni hamleler için bu gibi vakfeler lâzımdı. (A. S. Ünver) (din) İslam'da hac ibadetinin yerine getirilmesi g…

Türk alfabesinin yirmi yedinci harfi, okunuşu "ve". Sesbilim bakımından sürekli ve yumuşak dudak ünsüzü. Romen rakamlarında 5 sayısını gösterir. (fizik) Hızın simgesi. (kimya) Vanadyum el…

Bir hükümdarın ölümünden veya tahttan çekilmesinden sonra tahtına geçecek olan yakını: Veliaht meselesini İbrahim Paşa'ya sorduğu zaman o, teamüller gereği Şehzade Mustafa'yı tahtın varisi görmemiz gerek…

Vatoz Vatoz , Rajiformes takımına özgü balıkların ortak adıdır ve köpekbalıklarıyla birlikte kıkırdaklı balıklar ( Chondrichthyes ) sınıfında yer alır. Vatozların en belirgin ayırt edici özellikleri arasında iyi…

Katılım, soyaçekim. Mirasta hak sahibi olma. Bir kimsenin vefatı (ölümü) üzerine mevcut mal varlığının kanuni varislerine (mirasçılarına) intikal etmesi. Veraset ilamı : (hukuk) Ölen bir kimsenin varisler…

Velilik: Mahkeme, çocuğun velayetini annesine verdi. İstesin ya da istemesin başkasının hakkında bir velinin sözünün geçerli olması: Velayeti altına girmek. Sevmek, sahip çıkmak, yardım ve idare etmek. (din) …

Tarikat ileri gelenlerinin menkıbeleşmiş hayatlarından söz eden kitap. Velayetname Divan Edebiyatında evliyaların hayatını anlatan nesirlere denir. Örnek: Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi: Velayetname-i Ha…

Veto Veto, (Latince) "Karşı gelirim" demek olup bir önerme ya da yasanın yürürlüğe konulmasını geri çevirme anlamına gelir. Reddetmek, kabul etmemek. Veto etmek : Bir öneri ya da yasanın y…

İster, isterse, olsa da, kaldı ki, hatta, "-hadi diyelim öyle oldu" anlamlarında kullanılır. Örnek cümleler: Ey Müslüman kadınlar! Komşu kadın, velev ki koyun paçası bile olsa komşusuna bir şey ver…

Acımadan (bir şeyi kullanmak), sonucunu düşünmeden yok etmek, düşünmeden bol bol harcamak ya da sakınmadan söylemek anlamlarına gelen veryansın etmek deyiminde geçer. Veryansın etmek: Hiç insaf göstermeden, …

Genel olarak ya da belli bir bölgenin bitki örtüsü. (mecazi) Pasif ve boş varoluş. (hekimlik) Burnun arkasında yer alan lenf bezinin bilimsel adı. Kabartı Ur, tümör. Olgunlaşma: Ekimi erken ya da geç yapa…

Açlık, aydınlık, belli. Anlamı çok açık (söz ve yazı): İkbal, şiirlerindeki tasvirlerinde yeterince anlaşılır olmaya çalışmıştır. O'na göre şairliğin kemali, vazıh, açık söz söylemektir. (İlgili cümle kayna…

Varit, olabileceği düşünülen ya da beklenen demektir: Ama bu ihtimal hepinizin inkırazından sonra varit olacaktır. (Y. Bahadıroğlu) Varit olmak : Geçerli olmak: "...askerlerimizin, Selçuki köylerini bastı…

Vantrilok ve kuklası Vantrilok, ağzını hiç oynatmadan, başkası söylüyormuş gibi ya da ses başka yerden geliyormuş gibi konuşma becerisi olan kimse, karnından konuşan demektir. Vantriloklar bu becerileri say…

Vesayet rejimi - Kukla hükümet Bir yetimin veya akılca zayıf, hasta birinin malını yönetmek, vasilik. Himaye etmek. Vesayet rejimi : Görünürde demokratik olan seçimle gelen ve giden iktidarların olduğ…

Vida ve cıvata çeşitleri Cıvata , birbirlerine tutturulacak metal ya da ahşap parçaların önceden açılmış deliklerinden geçirilerek ve ucuna somun takılıp çevrilerek bu iki parçayı birbirine sıkıştırarak tut…

Karşılığı sonra ödenmek üzere (yapılan alışveriş): Sabah kahvaltılıkları, çay, şeker, yağ, salça gibi malzemeleri bakkal Tahir'den veresiye alıyorlardı. Borçlarını ise babasından aldıkları emekli maaşıyla, y…

Elini ya da elinde tuttuğu bir şeyi bir yere hızla indirmek: Birinin sırtına vurmak. Örse çekiç vurmak. Ses çıkarmak için, bir şeyi başka bir şey üzerine hızlıca değdirmek: Kapıya üç kere vurdu. Cama vurdum. Sa…

Vals dansında dönüşler Vals, hızlı ve canlı ritmi olan bir salon dansı ve bu dansın müziğidir. En belirgin özelliği, çiftlerin birbirine sıkıca tutunup bir nokta etrafında dönerek ve yürüyerek dans etmeleridi…

Bir kimseye, bir işi yapmak için verilen söz: Evlenme vaadi. Yapılacağına söz verilen şey: Vaadini unuttu galiba. Vaat etmek: Bir işi yerine getireceğine söz vermek. Davranışıyla, tutumuyla bir işi yapac…

Venüs Gezegeni Venüs, Merkür’den sonra Güneş’e en yakın ikinci gezegendir; Çulpan, Çoban Yıldızı, Kervankıran veya Kervan Yıldızı adlarıyla da bilinir. Karbondioksitçe yoğun bir atmosfere sahip olup kütlesi…

Tıp literatüründe tüberküloz olarak bilinen, Koch basili adı verilen bir mikrobun sebep olduğu, bulaşıcı ve tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. En çok akciğerleri tutsa da, kemikle…

Varak aralarında altın varaklar Yaprak, sayfa: Zira en azından iki eserin varak sayısı arasındaki fark hemen göze çarpmaktadır. (İlgili cümle: H. H. Ballı) Genellikle süsleme işlerinde kullanılan altın, g…

Gemilerde beklenen nöbet. (Gemide) Nöbet yeri. Nöbetleşe çalışma: Bu hafta gece vardiyasında çalışıyorum. Vardiya katsayısı : (iktisat) İş gününü üç vardiya olarak ele alıp, tüm vardiyalarda çalışıldığı d…

Var olma durumu: Kimse varlığını sezmedi. Para, mal mülk, zenginlik, bol gelir: Bütün varlığını bir gecede yitirdi. Önemli, yararlı, değerli şey: Oğlum en değerli varlığımdır. (mecazi) İç dünya: Tüm varlığıy…

Varoş Eskiden bir kalenin dışında kalan yerleşim yeri: Kaleye giriş ancak kuzey yönden mümkün olup bu yönde de varoş gelişmiştir. Kalenin tabanı kayanın şekline göredir, az aşağıda uzun yaygın bir arazi üz…

Vantilatör Vantilatör, bir motordan aldığı güçle bir pervaneyi çevirerek hava akımı sağlayan, sıcak havalarda havayı hareketlendirerek serinlemeyi sağlayan elektrikli alettir: Yazın vantilatörü açarlar, tor…

Varil Küçük fıçı: Gazyağı varili. Bir varilin kapsadığı nicelik: Bir varil zeytinyağı. Petrol vb. sıvılar için kullanılan ve 42 ABD galonuna ya da 158,987295 litreye eşit hacim ölçüsü: Petrolün varil fiy…

Vekaletname örneği Vekaletname, birinin kendi yerine işini görmesi için birisini vekil tayin ettiğini gösteren noterce onaylanmış belgedir. Genel Vekaletname; vekalet verenin, vekile bütün hukuki işlemleri …

Vaşak (Avrasya vaşağı) Vaşak, kedigillerden, yaklaşık 1 m uzunluğunda, sivri kulaklı, dişleri ve tırnakları keskin, tüyleri kül rengi ve kara benekleri olan çok yırtıcı bir hayvandır. Kedi ailesinin bir ü…

Günah veya günah doğuracak ağır sorumluluk: Yanılarak yaptığınız hatalardan ötürü size vebal yoktur, ama kalplerinizin bile bile yaptıklarında vebal vardır. Allah bağışlayandır, rahmet edendir. (Ahzap Suresinden)…

Gürültü, bağrışma, gereksiz telaş, yaygara, heyecan: Avazı çıktığı kadar bağırması ortalığa velvele vermeye yetmişti... Musikide usullerin zamanlarını daha küçük parçalara ayırarak (darp parçacıklarına ayırarak…

Bir şeyi başkasına eriştirmek, ulaştırmak: Kalemi verir misiniz? Karşılıksız olarak bırakmak ya da bağışlamak: Onlara ne verdiyse hep gönlünden. Ondan bilmek: Saygısızlığını hoşgörün, çocukluğuna verin. (Düşü…

Sevgi ya da heyecandan doğan coşkunluk, kendinden geçme, esriklik, esrime: Vecd, ruhta baş dönmesi halini andırır. Vecd denen bu baş dönmesi, ruhu mutlak alemine yükseltir; onunla birleştirir. (İlgili cümle kayn…

Velinimet, nimetinden faydalanılan, birçok şeyin ona borçlu olunduğu, yaşam boyunca yararı olacak ve unutulmayacak bir iyilikte bulunan nimet sahibi kimse demektir: Peygamberimiz (sav) güçlü vicdanı ile ümmetini …

Satrançta vezir (tarih) Osmanlı Devleti'nde padişahın en yakın yardımcısı ve danışmanı olan, askeri ve idari yetkileri bulunan ve devlet işlerini padişah adına yürüten en yüksek rütbeli devlet memuru (günüm…

"İşte o kadar, son söz bu" anlamında olup sözün tamamlandığına işaret eder ve sözü sona erdirmek için cümle sonlarında kullanılır: Ben böyle bilmezdim bu bizim yurdu, bambaşka bir hali varmış vesselam!…

Vezaret, vezirin görev ve makamı, vezirlik (günümüzde bakanlık) demektir: Nihayet Rauf Beyefendi'nin hikayelerinden ve su-i tesirinden haberdar olan II. Abdülhamid onu Midilli'den getirtti ve vesile bular…

"Düşünüyorum öyleyse varım" Descartes Evrende ya da düşüncede bulunan, yok karşıtı: Düşünüyorum, öyleyse varım. (Descartes) Elde bulunan her şey: Bütün varını ortaya dökmek.

Herhangi bir makinenin bir doğrultuda gidip gelerek iş gören parçası. İki nokta arasında gidip gelerek yapılan (iş) ya da böyle bir işi yapan. Varagele bombardıman : (askeri terim) İki üs arasındaki hedefl…

Bir metnin, bir yapıtın az çok farklılık gösteren benzerlerinden, nüshalarından her biri, değişke. (biyoloji) Bir türün, temel ve örnek olan tipten farklı oluşan tiplerine verilen ad. Satrançta bir hamle ya d…

Varsağı, Güneydoğu Anadolu bölgesinde yaşayan Varsak Türklerinin söyledikleri biçim olarak semaiye benzeyen ve özel bir ezgiyle okunan halk şiiridir. Varsağılar genellikle sekizli bazen de on birli hece ölçüsüyle…

Bir ampulün aylık harcadığı kilowatt Watt , fizikte güç birimi olarak tanımlanır ve bir sistemde bir saniyede yapılan iş ya da harcanan enerji miktarının hızını ifade eder. Uluslararası Birimler Sistemi&#…

Bir vargel tezgahındaki hareketli vargel kısmı Herhangi bir makinenin bir doğrultuda gidip gelerek iş gören parçası: Bu sorular "vargel tezgahındaki vargel" gibi gider gelir, her gidiş gelişinde insand…

Vasiyet Bir kimsenin hayatta iken kararlaştırdığı ve öldükten sonra yapılmasını istediği şey ve bunun yazılı metni. Vasiyet etmek : Ölmeden önce, ölümünden sonrası için bir şeyin yapılmasını istemek, vas…

Yemin Vallahi, "Allah (c.c.) tanığım olsun", "Allah şahidim olsun", "Allah hakkı için" gibi anlamlara gelen ant ve yemin sözüdür. Halk arasında çoğunlukla kısaca "valla&quo…

Vakit Bir işe ayrılacak zaman: Biraz vaktin var mı? Uygun zaman: Vaktinde evlenmeli. Özel zaman: Namaz vakti. Hakkında konuşulan çağ ya da dönem: Vaktin bilim adamları. Paraca yeterlilik, geçim: Onun b…

Vakum (vakumlanmış bir tüp) Vakum kısaca havası tamamen boşaltılmış, içinde hiçbir madde bulunmayan boşluk demektir. Pratikte vakumun, yani tamamen boşaltılmış bir boşluğun, laboratuvar şartlarında elde edi…

Valiz Valiz, yolculuk ve seyahate çıkarken giysi ve özel eşyaların içinde taşındığı büyük el bavulu demektir. Örnek cümle: Hepsi koyulmuş koca bir valize. Daha niceleri taşır o valiz yol boyunca. Biz gideri…

Olmuş bir iş, oluntu: Ortada akılların alamadığı, çözemediği bir vakıa var. Gerçi, her ne kadar ... ise de. Bununla birlikte: Bir şairimiz ölümü "asude bahar ülkesi" olarak fikreder. Vakıa, ölüm gerç…