Teneşir Üzerinde ölmüş kişilerin yıkandığı tahta, sac, taş, mermer gibi çeşitli malzemelerden yapılan kerevet, salacak: Beyaz bir vücut, yıkandıkça güzelleşen bir naaş, yeni bir teneşir üzerinde, yıkayanlar…

Telve Kahve içildikten sonra fincanın dibinde arta kalan kahve birikintisine telve denir. Telvesi fincanın dibinde kalan tek kahve çeşidi de Türk Kahvesidir. Örnek cümle: "Kahvenin telvesidir belki umu…

Telli turna Telliturna, turnagillerden, Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'da yaşayan 85 cm boyunda, başı, kanat uçları ve göğsü siyah uzun tüylü, başının yanlarında beyaz birer tüy demeti bulunan, vücudunun …

Tellal Bir şeyin satılacağını ya da herhangi bir şeyi halka bildirmek için çarşıda, pazarda yüksek sesle bağıran kimse: Eski Osmanlı'daki "tellal çağırmak, tellal çıkartmak" işi de, halka duy…

Tellak (Resim: Erdem Yener) Çarşı hamamlarında hamama gelen müşterileri keseleyip yıkama işini yapan görevli, yıkayıcı: Derken tellağın biri geldi, kese ister misiniz efendim diye sordu. Ben de hiç istifi…

Telgrafta telgraf sözcüğünün yazılması Telgraf, bir elektrik devresinin açılıp kapatılmasıyla oluşturulan kısa ve uzun sinyallere karşılık gelen işaret kodlarıyla mesaj iletimini sağlayan bir haberleşme si…

Teleskopik dürbün Teleskop yardımıyla yapılan: İlk teleskopik gözlemler Galileo tarafından 1610'da yapılmıştır... Ancak teleskopla görülebilen (gök cisimleri): Koltuk takımı yıldızından pek uzak olma…

Teleskop Teleskop, uzak gök cisimlerinden gelen ışınımın bir noktada odaklanması sonucunda gök cisimlerinin daha parlak daha büyük ve daha yakın görünmesini sağlayan optik cihazlara ya da sistemlere verilen…

Telemetri Ölçümle alınan verilerin ölçülen yerden uzak bir noktaya aktarımı, uzaktan ölçme. Bir tesisi, bir sistemi, bir makineyi, bir aracı, bir bölgeyi, hatta bir canlıyı uzaktan verisel olarak gözlemlem…

Lazer ışını ile mesafe ölçen bir telemetre Telemetre , herhangi bir yerdeki bir noktayla gözlemci arasındaki uzaklığı ölçmeye yarayan, diğer adıyla uzaklıkölçer olarak bilinen aygıttır. Çalışma prensibi; o…

1970'li yıllarda bir teleks operatörü telem ile yazı gönderirken Eskiden kullanılan uzaktan yazı yazdırma tekniği, uzyazım. Teleks haberleşmesi, telefon haberleşmesinde olduğu gibi, bir teleks santralı…

Telesiyej Genellikle kayak bölgelerinde kurulan ve kayakçıları, kayak takımlarını çözmeksizin yüksek noktalara çıkarmaya yarayan, kablosundan asılı olarak birkaç metre aralıklarla arka arkaya yerleştirilmiş…

Teleferik Teleferik, birbirinden uzak iki yer arasında havadan çekilmiş halatlar üzerine asılı bir vaziyette hareket eden kabinleriyle insan ve yük taşımaya yarayan bir tür ulaşım aracıdır. Teleferikler g…

Yok etme, mahvetme: Öyle bir çalış ki Rab olsun hedef / Etme nefis için imanı telef!.. (M. N. Bursalı) Boş yere harcama, yıpratma: Şayet ödemek niyeti ile değil de milletin malını telef etmek için almışsa, o ki…

Bir ceketin yapısındaki çeşitli telalar Tela, ceket, smokin, frak, gömlek vb. gibi giysilerde ön yüzün, yakanın, manşetin ya da giysideki herhangi bir bölümün düzgün ve dik görünmesi için kumaş ile astar ar…

Bakır tel Türlü madenlerden çeşitli işlerde kullanılmak üzere çekilen, eğilip bükülebilen, ince ve uzun düzgün çaplı silindirik nesne: Telgraf teli, elektrik teli vb. Bu biçimde ince uzun yapılmış şey: Te…

Teksir makinesi Çoğaltma, artırma, sayısını birden fazla yapma. Çoğaltılarak elde edilen yazı. Bir belgenin teksiri, bu belgeyi orijinalinden yararlanarak çoğaltmak demektir. Örnek cümle: Ya derslerde not…

Tekne Bir tür küçük deniz taşıtı: Tekne, lacivert suların üstünde, kabaran dalgaların arasında hızla yol alıyordu. (İlgili cümle kaynağı: Gülsüm Cengiz) Türlü işlerde kullanılmak için çoğu ağaçtan veya ta…

Teftiş Bir işin veya görevin gereğince yapılıp yapılmadığını öğrenmek amacıyla yapılan denetimdir. Teftiş, genel olarak işlerin iyi yürüyüp yürümediğini incelemek, sorup araştırmak şeklinde ifade edilebilir…

Gazete veya dergilerde çıkan, birbirini tamamlayan yazılardan oluşan dizi: Çevrilen bu romanların çoğu piyasaya önce gazetelerde tefrika edilerek çıkıyor, sonradan ve muhtemelen bu tefrika sırasında gördükleri i…

Tefecilik Tefeci, gizlice el altından ihtiyacı olanlara yüksek faizle borç para veren gerçek kişidir. Türk Ceza Kanununun 241. maddesinde kazanç elde etmek amacıyla (faizle) bir başkasına ödünç para verme e…

Teflon kaplama katmanı Teflon belirli bir kimyasal veya ürün adı değildir. Teflon, 1938'de DuPont kimya şirketi tarafından tesadüfen keşfedilen ve politetrafloroetilen (PTFE, florlanmış etilen polimeri)…

Tef Tef, daire şeklinde olup yaklaşık 30 cm çapında, 5 cm kalınlığında, üzerinde zilleri olan, kasnağa geçirilmiş deriden (kursak zarından) oluşan, parmak uçları ile vurmak suretiyle çalınan, klasik bir vur…

Tayfa Bir gemide bulunan, geminin güverte, makine ve kamara bölümlerinde eğitim ve yeteneklerine göre çeşitli işlerde çalışan, genel olarak bakım, temizlik, boya, yağlama, nöbet ve servis gibi görevleri ye…

Bir prizmadan geçen ışık demetinin renk tayfı oluşturması Tayf fizikte, renklerin, seslerin, elektromanyetik dalgaların ya da diğer ölçülebilen fiziksel değerlerin, belli bir değer kümesi ile sınırlanmadan…

Sevimli bir tay Üç yaşına kadar at yavrusu: Daha yaşını doldurmamış kısa yeleli bir tay fırladı bir çitin ardından, orada sürüyle atı görünce bir kişnedi, sonra hoplaya zıplaya geldi... (örnek cümle) Denk…

İşlenecek bir nesnede bulunması gereken ısı, nem gibi durum: Demir tavında dövülür. (atasözü) Hayvanlarda besili olma durumu, semizlik. (mecazi) En uygun zaman ya da durum: Beni her zaman bu tavda bulamazsın.…

Köpekleri kurt saldırılarına karşı koruyan çivili-dikenli tasma Kedi köpek gibi bazı evcil hayvanların boynuna takılan, bu hayvanları bir yere bağlamaya, çekip götürmeye yarayan ve sahipli olduğunu anlatan…

Taret Taret, gemilerde, tanklarda ve kalelerde topun makine bölümünü ve topçu personeli koruyacak biçimde yapılmış hareketli ve zırhlı kuledir. Günümüzde uzaktan komutalı olup top ve ağır silahların üzerine…

Tapan Tapan (veya sürgü), tarlaya atılan tohumu örtmek ve toprağı düzlemek için eskiden bir hayvana günümüzde bir traktöre bağlanıp çekilerek gezdirilen, ağaçtan ya da metalden yapılan geniş bir tarım aracı…

Demir kör tapa Şişe gibi dar ağızlı şeyleri kapamak için kullanılan konik ya da silindir biçiminde mantar, lastik, ağaç, plastik, maden, cam vb.den tıkaç, tıpa. (askeri terim) Top mermisinin ucuna takıla…

Tanker tır Deposunda (tankında), petrol, benzin, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) gibi akaryakıt ürünleriyle birlikte sanayi ile ilgili olarak yağ, süt, su vb. sıvı maddeleri taşıyan gemi, kamyon, tır veya uç…

Milli Tankımız Altay Kalın ve ağır bir zırh ile korunan, tareti üzerindeki topu sayesinde yüksek ateş gücüne sahip ve paletleri ile her türlü arazide yol alabilen bir tür motorlu savaş aracı. Su, yakıt vb…

Tanık Gördüğünü ve bildiğini anlatan, bilgi veren kimse, şahit (hukuk) Bir duruşmada, bir yargı ya da soruşturma kurulu önünde bildiklerine, gördüklerine başvurulan kimse, şahit. Tanık olmak: Bir ol…

Tandır fırını Yere yaklaşık 1,5 metre derinliğinde ve 60 cm çapında kuyu kazılıp yan çeperleri tuğla ya da taş ile örülerek yapılan bir çeşit fırın. Kimi yerlerde, kışın ayakları ısıtmak için, alçak bir m…

Tan yerinin ağarması Tan, güneş doğmadan hemen önce başlayan ve gökyüzünde beliren hafif aydınlıkla kendini gösteren alaca karanlık zaman dilimidir; geceyle gündüz arasındaki geçişi simgeler. Bu vakitte hen…

Bir otomobilin ön tamponu Genel olarak bir darbenin şiddetini azaltmaya yarayan, içi yumuşak maddeyle dolu şey. (teknik) Çarpmaların ve sürtmelerin etkisini azaltmak için otomobillerin ön ve arkalarında …

Tambura Türk Halk Müziğinde tezeneyle çalınan, metal telli, perdeli, saplı halk sazlarının genel adıdır. Cura, bulgari, bağlama, bozuk, meydan sazı, çöğür genel olarak birer tamburadır. Daha dar anlamda ta…

Tambur Gövdesi büyük bir yarımküre şeklinde, uzun ve ince sapı ortalama 80 cm uzunluğunda, yedi veya sekiz telli, mızrapla çalınan, tambura cinsinden bir sazdır. Tambur, Klasik Türk müziğinin başlıca çalgı…

Mala, yiyeceğe ve içeceğe doymak bilmemek, gözü doymazlık, açgözlülük: Sende bu âlemin güzelliğine tamah etmektesin de bu tamah, o ebedî âlemin güzelliğine perde oluyor. İyi bil ki tamah seni kör eder... (Mesnevi…

Odun talaşı Talaş , bir malzemenin testere ile kesilmesi veya rende , törpü , torna gibi işleme araç ve tezgâhlarda işlenmesi sonucunda ortaya çıkan kırıntı ve toz parçacıklarıdır . Talaş, hem ağaç hem d…

Takunya Genellikle hamam gibi ıslak tabanlı yerlerde giyilen, yüksek tabanlı ancak bir benzeri olan nalından daha alçak, ağaçtan yapılmış bir tür terlik. Örnek cümle: Bazen, Hatice Sultan'ın, takunyalar…

İstenen sonuca ulaşmak amacıyla izlenen yol, kullanılan yöntemlerin tümü: Koç takıma taktik verdi. (askeri terim) Çeşitli savaş araçlarını belli bir sonuca ulaşmak amacıyla etkili bir biçimde birleştirerek ve …

Şüphe Zihnin bir şey için kesin yargıya varamayıp duraksaması: İyi bir güven sağladıktan sonra ise muhatabına zihin karıştırıcı ve şüphe oluşturucu sorular sormaya başlarlardı. Böylece onu dini inançları k…

Sert bir şut ve gol (Zlatan Ibrahimovic) Şut (veya şut çekmek), futbolda bir oyuncunun rakip takımın kalesine yakın bir noktadayken, gol atmak için var gücüyle topa yaptığı sert ve hızlı ayak vuruşudur. Ör…

Şömine Şömine, evlerin salonlarında bulunan, içinde ateş yakılan, genellikle duvar kenarında tuğla veya taştan yapılan, önü açık ve bacası olan bir tür ocaktır. Örnek cümle: Pencerenizin önüne oturup, şömined…

Şnorkel Başı su altında tutarak yüzmeyi sağlayan "J" şekilli nefes alma borusu. Şnorkelin bir ucu, şnorkel kullananın ağzındadır, diğer ucu da su yüzeyinden yukarı çıkar. Şnorkeller büyük derinli…

Şiraze Kitapların kapağa bağlandıkları yerin iki ucunda, ibrişimden örülen, sayfaları düzgün tutmaya yarayan ince şerit: "Şiraze, kitabın sayfalarını bir arada tutan kumaş parçasıdır. Şiraze dağılırsa…

Şekil verilmiş şimşir ağaçları Şimşir, şimşirgillerden, yapraklarını hiç dökmeyen ve her mevsim yeşil kalan, taşlık ve çorak bölgelerde kendiliğinden yetiştiği gibi, bahçelerde süs bitkisi olarak da yetişt…

Şilte yatak Üstünde oturulan ya da yatılan içi yün veya pamukla doldurulmuş ve yüz geçirilmemiş döşek: Karyola sayısının yetmediği durumlarda, bir kaç şilte üst üste konarak yer yatakları hazırlanırdı. (İl…

Kendi kendimize verdiğimiz bir şilt örneği Şilt, aslı kalkan demek olup bir tahtaya çakılmış olarak spor yarışmalarında kazananlara ya da onurlandırılmak istenen bir kimseye teşvik edici bir armağan olarak …

Şilep (denizcilik) Genellikle ambalajlı kuru yüklerin taşındığı bir kargo gemisi türü: İki şilep geçti denizi yararcasına, biri Karadeniz'e, diğeri Ege'ye doğru, süzülerek gittiler... (İlgili cüml…

Şile bezi bluz Ballıbabagillerden, küçük yapraklı, güzel kokulu bir saksı bitkisi olan mercanköşkün bir diğer adı. İstanbul'un bir ilçesi. Şile bezi : Eskiden el tezgahlarında günümüzde ise makine…

Şike yapmak Maddi bir çıkar karşılığı bir spor karşılaşmasının doğal sonucunu değiştirmek için yapılan anlaşma ve bu yapılan anlaşma neticesinde hileli spor karşılaşması yapma: Ülkenin en sevilen futbolcul…

Şifonyer Şifonyer, çamaşır koymak için kullanılan, genellikle dört ya da beş çekmeceli olan ve tamamı üst üste çekmecelerden oluşan yatak odası mobilyasıdır. Örnek cümle: Yatak başıyla aynı krem rengindeki …