(edebiyat) Halk edebiyatında sevilen insanı ya da bir varlığı övmek amacıyla yazılan şiir türü. Güzelleme, koşmaların konularına göre aldığı bir addır. Bu şiirin bestelenmesinden oluşan halk müziği türü. Gü…

Eski gemi güvertesi Güverte (denizcilik) , gemide ambar ve kamaraların üstünde yer alan gezilebilecek açık alana verilen addır. Güverte çalımı : (denizcilik) Gemi güvertelerinin, ön arka doğrultusunda, …

Güvercin Güvercin, Güvercingiller familyasının örnek cinsi olan ve bilimsel olarak Columba cinsiyle temsil edilen, dünyanın çeşitli bölgelerine yayılmış bir kuş grubudur. Orta büyüklükte bir gövdeye sahip…

Güvelenmiş kumaş üzerinde larva ve ergin güveler Güve , pulkanatlılar ( Lepidoptera ) takımına bağlı, çoğu küçük yapılı olan ve özellikle larva (tırtıl) evresinde zararlı etkiler gösteren böceklerin ortak …

Hayvanları önüne katıp otlatarak sürmek: Koyun gütmek. (kelime ile ilgili cümle) (mecazi) Bir düşüncenin, bir duygunun ya da bir ilkenin peşine düşüp onu gerçekleştirmeye çalışmak: Kar amacı gütmek. Başında b…

Gürz Eskiden savaşlarda yakından düşmanın zırhını parçalayıp ağır darbeler indirmek için kullanılan sopa ucundaki zincire veya direk sopaya bağlı ağır topuz. Gürz, Osmanlı padişahlarının savaşta, sporda ve …

Gürgen dalı Gürgen, ikiçenekli bitkiler grubunda yer alan ve huşgiller familyasına bağlı olan, kışın yapraklarını döken ağaç ya da boylu çalı hâlinde gelişebilen bir bitkiler cinsidir. Doğal yayılış alanı …

Gezi, ziyaret vb. gibi içinde gidip dönmenin olduğu işlerde gece kalmayıp en çok akşama dek süren, bir gün için, bir günlüğüne: Süleyman doğduğu şehir olan Gazze'ye günübirlik bir ziyaretten sonra rüzgâra bi…

Günlük O günkü: Günlük süt. Üzerinden ... gün geçmiş ya da geçecek: Yirmi günlük bebek. Günü gününe tutulan anı: Bir genç kızın günlüğü. (edebiyat) Bir yazarın duygularını, düşüncelerini, gözlemlerini,…

Güneş ışınlarına engel olan perde veya buna benzer şey: Pencerelerin dışında makaralı güneşlikler vardı. Güneş ışınlarını alan (yer): Çardaklı büfenin yanı güneşlik, buradan denize uzananda daha ziyade yaşlı pl…

Gündüz Sefası (Kahkaha Çiçeği) Gündüzsefası, çiçekleri gündüzleri açılıp geceleri kapanan bir tür kahkaha çiçeğidir. Çiçekleri beyaz, mavi ve sarı renkli, beş taç yapraklı, yaklaşık 3 cm genişliğinde ve hu…

Günün sabahtan akşama kadar süren aydınlık bölümü, gece karşıtı: Tan yeri ağarmış, gündüz olmaya başlamıştı. (A. H. Müftüoğlu) Gündüz vaktinde: Gece uyuduk gündüz yol aldık.

Günden güne, günler geçtikçe, gittikçe demektir: Günbegün yaşanan o hatırayı, unutup bir yana atmak olmaz ki (şarkı). Günbegün padişahın hastalığı şifa bulmaya başladı (B. Necatigil). Unutmaya çalışıyorum günbegü…

Günaydın "Gününüz aydın olsun" anlamında, sabah söylenen ve söylenen kişinin gününün iyi geçmesinin istendiği esenleme ya da selamlama sözü: Günaydın aşkım. (mecazi) Bir konuyu geç anlayan için…

Günaşırı halk arasında sıklıkla "her gün" olarak bilinse de, gerçek anlamı "iki günde bir" yani bir gün ara vererek demektir. Doğru yazılışı ise bitişik şekilde yazılmasıdır: Bu ilacı günaşırı…

Gümüşçün böceği Gümüşçün, halk arasında "kıl kuyruk" adıyla da bilinen, kanatsız, küçük yapılı bir böcek türüdür. Genellikle eski kitap sayfaları, ahşap döşeme aralıkları, duvar dipleri ve nemli i…

Sevimli bir gülücük Gülümseme, daha çok çocuk ve bebek gülümsemesi demektir: Küçük bebek, söylenenleri henüz anlayamıyorsa da, herkesin kendisiyle ilgilenmesinden de hoşlanıyor, etrafına gülücükler dağıtıyo…

Gül suyu Taze gül yapraklarının suda kaynatılıp buharının imbikten geçirilmesiyle elde edilen, kimi tatlılara katılan ya da ferahlatıcı olarak kullanılan hoş kokulu sıvı. Osmanlı hekimleri de gül çiçekle…

Gül bahçesi ya da gülü çok olan yer: Hurma ağacı dışında, hurma salkımı bulmadı kimse / Ateş, gülistan olmadı İbrahim'den başka kimseye... (Kaside) Gülistan (gül bahçesi) Güllük gülistanlık : (deyim…

Gülle (eski top mermisi) (askeri terim) Eskiden som taş ya da demirden küre biçiminde yapılan, şimdiyse çelikten silindir biçiminde ve bir ucu sivri olarak yapılıp içine patlayıcı madde konulan top mermis…

Güle güle Uğurlamada kalanın gidene "yolun açık olsun, iyi yolculuklar, sağlıcakla" gibi anlamlarda söylediği söz; "Allahaısmarladık" ya da "Hoşça kal" veda sözlerine verilen …

Kırmızı gül demeti Gül demeti. Şairlerin, yazarların, bestecilerin eserlerinden alınmış, seçme parçalardan oluşan eser, antoloji: Hattat, yazıyı sanatla yazar, fakat anlamlı ve hikmetli kelimelerden derle…

Gülbezek İslam ve gotik yapılarında çember biçiminde düzenlenmiş, gülü andıran süsleme, gülçe. Üsluplaştırılmış gül biçiminde bezeme örgesi (motifi). Genellikle, Gotik Sanat'ta ve kabartma olarak uygul…

Önceden düzenlenmiş bir duanın hep bir ağızdan yüksek sesle okunması. Gülbank, Yeniçerilerin, Bektaşilerin, Mevlevilerin türlü törenlerinde okunurdu. Gülbank çekmek : Bir ağızdan dua okumak. Gülbank taşı : Ye…

Gülabdan Gülabdan, gül suyu serpmek için kullanılan, dibi geniş, ağzı dar, boynu uzun armut biçiminde küçük gül suyu kabıdır. Farsça bir kelime olan gülabdan "gül suyu" anlamındaki gül -âbdan (cül…

Güherçile Güherçile , kimyada potasyum nitrat adıyla bilinen, formülü KNO 3 olan, genellikle ince beyaz kristaller hâlinde bulunan bir inorganik tuzdur . Doğada mağara duvarlarında, nemli topraklarda ve …

Güğüm Genellikle soba üzerinde su ısıtmak için kullanılan boyun kısmı uzun ve dar, yandan kulplu, kapaklı ve genellikle bakırdan yapılmış bir tür su kabı. Anadolu'da yüzlerce yıldan beri yaygın olarak k…

Güfte, bir şarkının nazım şeklindeki sözleri, şarkı sözü demektir. Güftekar (güfteci) bu şarkı sözlerini yazan kişidir ve genellikle Türk Sanat Müziği yazanlar için kullanılır. Güfte kelimesi ayrıca "bestele…

Cirit - Lazer güdümlü Türk yapımı füze Yönetme işi, idare, gütme. Bir hava taşıtının uzaktan yönlendirilmesi ve denetimi. Güdüm ile ilgili birleşik kelimeler ve anlamları Güdümlü : Güdülebilen, yön…

Bilinçli veya bilinçsiz olarak davranışı doğuran, sürekliliğini sağlayan ve ona yön veren herhangi bir güç, uyarıcı, saik: Öğrenme güdüsü yani merak, bireyi öğrenme amacıyla harekete geçiren ve onun öğrenmeye dö…

Güderi bez Genellikle koyun derisinden en iyisi geyik derisinden yapılan, çok yumuşak, çok esnek, hafif, sarımtırak renkli, mat ve gözenekli bir deri türü. Güderi katı ve sıvı yağlarla özellikle morina bal…

Doğal hayvan gübresi Gübre, verimini artırmak için toprağa karıştırılan her türlü kimyasal, çürümüş organik madde ya da bu amaçla hazırlanan hayvan dışkısıdır. Gübre gazı : Bitkisel ve hayvansal artıklar…

Kuluçka. Erkek hindi. Gurk gurk etmek : (Tavuk) Kuluçkaya yatmak isterken ya da yavrularını çağırırken gurk gurk diye ses çıkarmak. Gurk olmak : Tavuk için kuluçkaya yatmak. Gurka yatmak : Civciv çıkarmak…

Garip kelimesinin çoğulu, garipler: Çünkü selefi salihin bize, "duaya lisan değil, yürek hayat verir" demişti. Bu yüzden gureba duasını, evliya duası gibi önemserlerdi (Y. Kaplan). Memleketinden uzakt…

Gulet tekne Gulet, denizde seyir amacıyla ahşaptan üretilmiş el yapımı iki direkli ve yan yelkenli tekne türüdür. Geçmişte balıkçılıkta ve sünger avcılığında taşıma amaçlı kullanılan guletler, günümüzde tam…

Guguk Kuşu (zooloji) Gugukgillerden, başka kuşların yuvasına yumurtalarını bırakarak, yavrularına bakma işini onlara gördüren böcekçil bir kuş türü. (ünlem) Birisiyle eğlenmek ve onu kızdırmak için çocu…

Grogren şeritten yapılmış bir kurdele Yaka, kemer vb. giysi bölümlerinin dik durmasını sağlayan ya da böyle bölümlere biçim vermeye elverişli, sert yapılı, şerit halinde kumaş parçası. Grogren, üzerinde do…

Greyder Greyder (teknik) , genellikle yol yapımında kullanılan, başlıca görevleri toprağı kazıyarak yeri düzlemek, toprak yığınını sürükleyip yaymak ya da kışın kar küremek olan lastik tekerlekli ya da pale…

Grev Grev (Paris'te eskiden işsizlerin toplandığı Place de la Greve adından) , işçilerin, ekonomik ve sosyal durumlarını düzeltmek, korumak ya da daha genel taleplerini kamuoyuna duyurmak, işverene ya d…

Gres yağı Gres, lityum, sodyum veya kalsiyum sabun jelinin mineral yağlarla karışımından oluşan sıklıkla rulman ve hareketli aksamların yağlanmasında kullanılan koyu kıvamlı bir makine yağıdır. Gresör : …

Grena taşı Grena, yerbilimde genellikle nar çiçeği renginde değerli bir taş olarak bilinir ve takı ve süs eşyalarında kullanılır. Parlaklığı ve renk derinliği, onu mücevher niteliği taşıyan taşlar arasınd…

Grenli Boya Sinema ve fotoğrafçılıkta, duyarlı tabakaların jelatini içine gömülmüş ve görüntüyü meydana getiren kristal görünümlü gümüş tuzu tanecikleri. Ofset baskı levhalarında emici nitelikli tanecikle…

Türk grekoromen güreşçi Rıza Kayaalp Grekoromen (spor) belden aşağısına, yüze, boğaza dokunmamak gibi kurallara bağlı olan güreş stilidir. Genellikle Avrupa ülkelerinde yaygın olan grekoromen güreşte raki…

Gravyer peyniri Gravyer (İsviçre'de La Gruyere kentinin adından) , bir çeşit sarı renkli, tuzlu, yağlı, sert ve delikli bir peynir türüdür. Kaşar peynirinden biraz daha yumuşak olan Gravyer peynirinin t…

Gravür sanatı Tahta, taş, linolyum, bakır, çinko, plastik vb. gibi oyulabilen veya üzerinde iz bırakılabilen kalıpların yüzeyine metal uçlu oyma ve kazıma aletleri kullanılarak değişik yöntemlerle bir desen…