|
| Güherçile |
Güherçile, kimyada potasyum nitrat adıyla bilinen, formülü KNO3 olan, genellikle ince beyaz kristaller hâlinde bulunan bir inorganik tuzdur. Doğada mağara duvarlarında, nemli topraklarda ve organik artıkların yoğun olduğu alanlarda oluşabilir; tarihsel olarak hayvansal atıkların bulunduğu ortamlardan elde edilmiştir. Doymuş nitrat bileşiği olan güherçile, suda kolay çözünen, renksiz ve kokusuz bir yapıya sahiptir. Isıtıldığında oksijen açığa çıkarması, onu kimyasal tepkimelerde önemli kılar. Kimya literatüründe özellikle nitrat tuzları arasında yer alır ve reaktif özellikleri nedeniyle uzun süredir dikkat çeken bir maddedir. Halk dilinde güherçile adıyla anılsa da bilimsel metinlerde potasyum nitrat ifadesi tercih edilir.
Güherçile, tarih boyunca farklı alanlarda kullanılmıştır. Tarımda, bitkilerin azot ve potasyum ihtiyacını karşılayan bir gübre hammaddesi olarak değerlendirilir. Barut ve patlayıcı madde yapımında, oksitleyici özelliği sayesinde temel bileşenlerden biri olmuştur; bu yönüyle askeri ve madencilik tarihinde önemli bir yere sahiptir. Hekimlikte geçmişte bazı ilaç ve merhemlerin hazırlanmasında kullanılmış, ayrıca gıda endüstrisinde sınırlı ve denetimli biçimde koruyucu madde olarak yer almıştır. Ayrıca Şili güherçilesi, güherçileden farklı olarak sodyum nitrat (NaNO3) bileşiğini ifade eder ve özellikle gübre üretimi ile nitrik asit yapımında kullanılır. Hint güherçilesi ise yaygın kullanımda doğrudan potasyum nitrat, yani güherçile anlamına gelir.
Soru/Yorum Gönder