İstanbul Mısır Çarşısında bir esnaf El zanaatları ya da küçük ticaretle geçinen, tüccar ve sanayici tanımına girecek kadar yüksek ciro yapmayan kimselere verilen ad: Çarşı esnafı. (mecazi) Bir mesleğin t…
Esma tespihi çekmek Esma, adlar, isimler demektir. Esma (esma tespihi) çekmek : Allahü Teala'nın adını anarak tespih çekmek. Esma tespihi : Doksan dokuz taneden oluşan ve her tanenin çekilişinde All…
Eskiz kağıdı Mimari eserler ve resim için çizimlerle yapılan ön çalışma, taslak: Bu ev için yaptığı ikinci ve üçüncü eskizler, biraz modernleştirilmiş yatay pencereleri, köşe penceresi ve balkonuyla bunu do…
Eskimo Eskimo , Kanada, Grönland, Alaska ve Doğu Sibirya'nın kutup bölgelerinde yaşayan, geleneksel olarak avcılık ve balıkçılıkla geçinen bazı yerli topluluklara ve bu topluluktan olan kimselere verile…
İçe doğan özgün buluş, herhangi bir nedenle akla gelen önemli ve güzel duygu ya da düşünce, yaratış gücü, buluş: Gerçeklik edebiyat için bir esin kaynağı değildir. Olsa olsa, edebiyat gerçeklik için bir esin kay…
Esericedit, "büyük boy yazı kağıdı" anlamında kullanılan "esericedit kağıdı" sözünde geçer. Genellikle resmi yazışmalarda kullanılan kağıdın üzerinde "eser-i cedit" diye bir de damga…
Esef, acınma, yerinme, yapılan bir iş, kaybolan ya da elden çıkan bir şey için duyulan üzüntü anlamına gelir: Başka bir makalemde geçen "Esef" sözü de "Efes!" diye yayımlanmıştı. Ve ben bu dur…
Es (sus) işaretleri (müzik) Notada duraklama zamanı ve bunu gösteren işaretin adı, sus işareti: Dörtlük es, sekizlik es. (kimya) Einsteinyum elementinin simgesi. Es ile ilgili deyimler ve anlamları …
Bir günden sonraki gün, günler ya da daha uzun bir zaman: Pazar ertesi (Pazartesi), cuma ertesi (cumartesi), düğün ertesi, bayram ertesi vb. Bir sonraki günün sabahı ya da sabah vakti: Eğer değilsen ölü / Dur er…
(Büyük iyilik anlatan kavramlar için) Erişmek: Muradına ermek. Kavuşmak. İnsan veya bitki büyüyüp gelişmek, yetişmek: Mükellefiyetin bir diğer şartı da, kişinin baliğ olması yani, buluğa ermiş bulunmasıdır. Y…
(felsefe) Her bilgi edinme çabasında eleştirici tutumu öncelikli tutum olarak değerlendiren görüş, kritisizm. Kant'ın usu deney alanını aşamayacak ve dolayısıyla bir metafizik temellendiremeyecek kadar sın…
Bir topluluğun ileri gelenleri, büyükler, üstler: Tüm askeri ve sivil erkan tören kıtalarının başında, alandaki yerlerini almışlardı. Yol, yordam, yöntem: Tasavvufta, önceki sufiler tarafından tesis edilen kaid…
Bir işi yapabilme gücü: Ama yapabilecek erk yoktu. Niyet yoktu. Şimdi en azından hem bu erk vardır, hem niyet vardır. (kelime ile ilgili cümle) Enerji. Sözü geçerlik, istediğini yaptırabilme gücü, nüfuz: Bu yü…
Bir şeyin erişebileceği (yetişebileceği) uzaklık, menzil: Ben de aynı göz erimi uzaklığa baktığımda, dalların arasında ince bir altınsı tozlanmayla dalgalanan ışık oklarını sevinçle görmüştüm (Füruzan). Geçidin b…
Erik çeşitleri Erik, gülgiller ( Rosaceae ) familyasının Prunus cinsine bağlı, anayurdu Kafkasya kabul edilen, Türkiye’nin hemen her yerinde yetiştirilebilen beyaz çiçekli bir meyve ağacı ve bu ağacın mey…
Erguvan çiçeği Erguvan, baklagiller familyasına ait, eflatunla kırmızı arası renkte çiçekler açan ve yaklaşık 10 metreye kadar boylanabilen bir süs ağacıdır. İlkbaharda, yapraklanmadan önce gövde ve dallar …
(fizik) Bir din'lik bir kuvvetin kendi doğrultusunda bir santimetre boyunca yaptığı işe eşit olan enerji birimi. CGS sisteminde bir enerji birimidir: 1 erg = 10 -7 jul 1 jul = 10 7 erg (coğrafya) Büyük…
Erbap bir işten anlayan, bir işi en iyi şekilde yapan, o işte becerikli olan usta, mahir kimse demektir: Her işi erbabından sormalı... İşte nihayet anlayan bir kimse, dedi, işte nihayet resimlerimin paha biçilme…
Kırk, kırkıncı. Aralığın 22. günü başlayıp Ocak ayının 31. gününe kadar 40 gün süren ve kışın en soğuk zamanı sayılan kara kış devresi: Geldi yine erbain soğukları. (tasavvuf) Tarikatta olanların, dünya işler…
Epsilon harfi Yunan alfabesinin beşinci harfi, simgesi ε (veya E). (fizik) Bir yüzeyin enerjiyi yayma yeteneğinin bir ölçüsü olan salarlığın simgesi. (fizik) Geçirgenliğin simgesi. → Elektrik sabiti …
Bir roman veya hikayede olay, hadise: Hikayede ikinci epizot bir fazilet sahnesidir. (edebiyat) Bir öykü, roman ya da şiirde asıl olaya karışan ikincil olgu: Mesela; Mahiri'nin Şam'a gidip maşuku ile b…
Kahramanlıkla ilgili, destansı: Şair milli heyecanlarla dolu, epik şiirleriyle tanınmıştır. (edebiyat, tiyatro) Bir konuyu, olaylarla ve kahramanlarla izleyici ya da okur arasına bilinçli bir uzaklık koyarak v…
Enva "neviler, türler" anlamına gelip halk dilinde "çeşit çeşit" yerine kullanılan envaiçeşit sözünde geçer: Nurefşan Hanım'ın dolabında çeşit çeşit, renk renk kıyafetleri, sayısını bileme…
Entropi Fizikte entropi, bir sistemin mekanik işe çevrilemeyecek termal enerjisini temsil eden termodinamik terimidir. Çoğunlukla bir sistemdeki rastgelelik ve düzensizlik olarak tanımlanır. Termodinamikt…
"Gözaltına almak, sınırlamak" anlamlarına gelen enterne etmek sözünde geçer: Azad'a enterne emri geldiğinde ikamet ettiği yer arandı ve tüm yazmalara el kondu. (İlgili cümle kaynağı: M. E. K. Azad) …
Uluslararası, enternasyonal Uluslararası. Beynelmilel eş anlamı. Uluslararası işçi birlikleri; 1., 2., 3. ve 4. Enternasyonal adları altında Avrupa'nın çeşitli kentlerinde ayrı zamanlarda toplanan ulu…
Entalpi, maddenin yapısında depoladığı her türden enerjilerin toplamıdır. H ile simgelenir. Bir mol maddede depolanmış enerjiye o maddenin molar entalpisi denir. Entalpi (fizik) bir sistemin iç enerjisi ve bas…
Bir üniversiteye bağlı ya da bağımsız bir kuruluş olarak genellikle bir ya da birkaç dalda araştırma yapan ve bazı durumlarda öğretime de yer veren özellikle bilim, eğitim veya belirli bir meslekle ilgili olan ku…
Merceğin çok kısa bir süre içinde açılıp kapanmasıyla çekilen fotoğraf. Pozlandırma süresi (fotoğraf çekim hızı, fotoğraf makinesinin ışık alma süresi). Enstantane süresi kısa fotoğraflar hareketi çok net yakal…
Tıbbi enjektör (tıp) Bir silindir içinde hareket eden bir pistondan oluşan ve ucuna iğne takılan, sıvı maddeleri çekmek ve vermek için kullanılan tıbbi araç, şırınga, iğne: Hemşire içine ilacı çektiği enjektörü…
Bir kutu enfiye tozu Fermente edilmiş tütünden yapılan ve hapşırtıp keyif vermesi için buruna çekilen toz, burun otu. Arapça burun demek olan "enf" sözcüğünden türetilen "enfiye" bize ku…
Enerji Gücünü harcama isteği ve yeteneği, erk. (fizik) Bir cisimde bulunan ve ortaya bir iş çıkarmaya yarayan güç: Kinetik enerji, potansiyel enerji, nükleer enerji, elektrik enerjisi vb. (fizik) Bir c…
Enenmiş, burulmuş, erkekliği giderilmiş, iğdiş edilmiş (koyun, keçi, at vb.) Yanağın alt kısmı. Sermaye. Hisse, pay. Taş, kemik, cam ya da madenden yapılmış zıpzıp, bilye: Yıkık binaların toprak odalarında e…
Buzun erimesi endotermik bir tepkimedir Endotermik tepkime (reaksiyon), oluşumu sırasında ısıalan ve genellikle yavaş yürüyen tepkimedir. Buzun erimesi buna bir örnektir. Ekzotermik ısıveren demektir. E…
II. Selim'in huzurunda Enderunlu içoğlanı (gravür 18. yy) Osmanlı devleti merkezi örgütünde doğrudan sultanın hizmetinde ve emrinde bulunan kişiler ve örgütlenme. Klasik dönem Osmanlı saraylarında sul…
Altmış beş santimetre boyunda eski bir uzunluk ölçüsü. Ölçü: Endazeye vurmak. Hattatlar arasında "nokta" anlamında kullanılır. Endaze, 65 cm uzunluğunda eski bir uzunluk ölçüsü Endaze ile i…
Encam, (yaşam olaylarında) son, işin sonu demektir: Reis kötü tanırsa encamın iyi olmaz dedim. (Sebahattin Ali) Encama ermek (encam bulmak) : Bitmek, sonuçlanmak. (Allah) encamını hayretsin : Sonunun iyi çıka…
Benzer, denk, eş: Bunların hepsi hakikaten emsali görülmedik derecede muhteşemdi (Ö. Seyfettin). Emsaline az rastlanır bir takı. Aynı yaşta olan, yaşıt, akran: Osman ise koca kafalı, iri kıyım ve emsallerine gö…
Karşı tarafın rızası gözetilmeksizin, bir işi zorla yaptırma, oldubittiye getirme: Bir emrivaki ile kendisine gelen daveti kabul etmek zorunda bırakılmıştı. (ilgili cümle) Başkasına karışma fırsatı vermeden bir…