Gazolin, benzinin bir başka adı olup, ham petrolün ilk damıtılmasında ayrılan ve patlamalı motorlarda yakıt olarak kullanılan, özgül ağırlığı yaklaşık 0,65 olan, renksiz, uçucu, kendine özgü kokusu bulunan bir ya…
III. Plevne Muharebesi sonrası gazilik unvanı verilen Gazi Osman Paşa İslam da düşmanla savaşan ya da gazaya (savaşa) katılmış (kimse). Olağanüstü yararlıklar göstererek düşmanı yenen, düşmana zorlu biçim…
(edebiyat) Divan şiirinde, genellikle aşk, kimi zamanda öğretici ve felsefi konuların işlendiği, 5 - 15 beyitten oluşan, ilk beytin dizeleri birbiriyle, sonrakilerin ikinci dizeleri birinci beyitte uyaklı ve ar…
Gazavatname (edebiyat) , padişahın, vezirlerin ya da ünlü komutanların savaşlarını, akınlarını anlatan edebi türdür. → Fetihname, zafername. Türk edebiyatında gazaname, savaşları veya ordu akınları veya zafer…
Gazap, öfke, kızgınlık, hiddet demektir: Allah'ım! Verdiğin nimetin yok olup gitmesinden, lütfettiğin afiyetin bozulmasından, ansızın vereceğin cezadan ve senin gazabını üzerime çekecek her şeyden sana sığını…
gaz (I) Gaz bezi Filistin'in Gazze şehrinde dokunan, ince ve seyrek dokulu bir keten bez türüdür. Genellikle hafifliği, ince dokusu ve hava geçirgenliğiyle bilinir. Eski dönemlerde yazlık giysilerde, baş ö…
Gerdanlık Kadınların genellikle özel günlerde boyunlarına taktıkları, değerli taş ve madenlerden yapılan takı ya da altın paralardan oluşan süslü dizi, kolye: Pırıl pırıl parlayan, bir bakanın bir daha bir …
İnsanda gerdan Vücudun omuzlarla baş arasında kalan ön kısmı: Şarkta raks ayak ve bacak hüneri değil, omuz ve gerdan hüneridir. (İlgili cümle kaynağı: N. N. Tepedelenlioğlu) İnsanda çeneyle göğsün arası, …
Bıkıp usanmadan, özenerek, kendini vererek çalışma, çaba, çalışma isteği: Birazcık gayret, senden istediğim yalnız bu! Kayırma duygusu: Hemşerilik gayreti. Gayret etmek : Çalışmak, çabalamak. Gayrete gelme…
Gayda çalgısı Gayda, bir hava kesesi ve ona bağlı kamışlardan oluşan, daha çok İskoçya'da kullanılan, tiz sesli ve ilkel bir armonik yapısı olan bir tür nefesli çalgıdır. Ülkemizde tulum olarak da bilin…
Garipçiler (edebiyat) , Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde, geleneksel biçimlere, alışılmış konulara karşı çıkan Orhan Veli Kanık (1914-1950) , Oktay Rifat (1914) , Melih Cevdet Anday'dan (1915) oluşmuş toplulu…
Yabancı, gurbette yaşayan, yad ellere düşmüş, elgin: Bir garip öldü diyeler, üç günden sora duyalar (Yunus Emre). Şaşılacak, yadırganan, alışılmamış. Kimsesiz, zavallı, düşkün. (folklor) Daha çok Orta ve Gün…
Savaşta ya da savaş sonucunda düşmandan ele geçirilen mal: Müşrikler, bozguna uğramış geriye bir çok ganimet bırakarak kaçmaya başlamışlardı. (mecazi) Rastlantı sonucu kazanılan ve bir daha elde edilmesi umulm…
Yanakta gamze Bazı (şanslı) insanların gülümserken yanaklarında beliren doğal çukurluk: O da gülmeyi çok seviyor ve her defasında benimle birlikte gülüyordu, gamzeleri vardı, hep kendimde olmasını istediği…
Tasa, kaygı: Allah var, gam yok. (müzik) Müziğin sekiz temel notasının kalın sesten inceye ya da inceden kalına doğru belirli bir sıra izleyerek düzenlenmiş dizisi: (Do, re, mi, fa, sol, la, si, do ya da do, s…
Füzen çizim için kullanılan kömür kalem Desen çizmek için kullanılan, taflan çubuklarından yapılmış bir tür yumuşak kömür kalem. Nesnelerin dokusal nitelikleri; metalin, taşın, ağacın vb. kendine özgü doku…
Bezginlik, gevşeklik, usanç, bıkma demektir: Bu işler böyledir. Sevenin de olacak, sövenin de... Sevenlere bakıp şımarmayacak, sövenlere bakıp da fütur getirmeyeceksin. Fütursuzca : Korkusuzca, umursamadan, bı…
Fünye çeşitleri Fünye, askeri terim olarak, bir patlayıcı maddeyi istenildiğinde patlatmak için kullanılan mekanizma veya kalem şeklinde küçük bir patlayıcıdır. Genellikle küçük ve hassas birincil patlayıcıl…
Fümerol (yerbilim) , yanardağların ağzından, çatlaklardan ve lavlardan yayılan gazlara verilen addır. Ayrıca, çoğunlukla yer kabuğu sıcaklığının çok yüksek olduğu, yakın dönemde etkin yanardağların yer aldığı böl…
Fulya Çiçeği Fulya , nergisgillerden olan, soğan köklü bir süs bitkisi ve bu bitkinin halk arasında zerrin ve nergis adlarıyla da anılan, sarı veya beyaz renkli , güzel kokulu çiçeklerine verilen addır. …
Fule (spor) , atletin, futbolcunun ya da atların yarışta attığı adımlardan her biri, adım uzunluğu veya aralığı demektir: Nefes gücün iyi, adalelerin yumuşak, fulelerin rahat, tekniğin sağlam. (Ç. Altan) Fuleli…
Bayan fular modelleri Amacı soğuktan korumak olsa da çoğunlukla süs olarak kullanılan, boyna sarılan ya da bağlanan bir çeşit ince atkı: Filmde Şener Şen, sakal bırakıp boynuna fular takarak entel barlarda…
Füme somon eti Tütsü dumanıyla kurutulmuş (balık eti). Odun ve odun talaşı ile elde edilen duman içerisinde bekletilerek duman aroması sindirilen somon, alabalık, uskumru ve palamut gibi balıklar bir yanda…
Latince kaçma anlamına gelen füg, müzikte iki ya da daha fazla ses için kontrpuantal yapılı bir besteleme tekniğidir. Başlangıçta tek sesle sunulan bir konu (bir müzikal tema) farklı seslerde ve farklı aralıklard…
Furya, herhangi bir şeyin olağandan çok fazla bulunma durumu demektir: Örnek cümleler: Bu aralar millet bayılıyor bu fantastik romantik hikayelere. Bu furya da birkaç yıl sürer, sonra yerini bir başkası alır... (…
Fuaye Tiyatro ve sinema gibi yerlerde, oyun veya film aralarında seyircilerin çıkıp çeşitli ihtiyaçlarını gördükleri, oyuncuların dinlendikleri yer. Sinema, tiyatro ve kongre yapılarının zorunlu öğelerinde…
Mimarlıkta, saçaklarda baş tabanla korniş arasında bulunan ve binanın enince uzayıp giden kabartmalarla süslü bölüm, efriz. Tavandan inerek sahnenin üst kısmını, sahne boyunca kaplayan kısa, dar perde. Bir…
Frigorifik araç Frigorifik, soğutma özelliğine sahip olan veya içinde soğutucu düzenek bulunan sistem ve araçlar için kullanılan bir terimdir. Özellikle taşımacılık sektöründe kullanılan frigorifik araçlar…
Fribord Denizcilikte bir geminin veya deniz aracının su üstünde kalan kısmı. Gemilerin dalgalı denizlerde güvenli seyrini sağlamak ve yaralanma halinde yedek deplasman sağlamak üzere statik denge durumunu …
Bir freze tezgahında frezeleme işlemi Frezeleme, çok sayıda kesici ağzı (dişi) bulunan ve kendi ekseni etrafında dönen bir kesici takımla, doğrusal hareket ederek altından geçen iş parçası üzerinden talaş k…
Araplar ve Osmanlılar tarafından Hristiyan Avrupalılara, özellikle Fransızlara verilen ad. (halk dilinde) Avrupa'yla, Avrupalılarla ilgili, Avrupa'dan olan: Frenk malı. Frenk altını. Frenk altını :…
Frapan giyim Frapan, göz alıcı, alımlı, dikkat çekici, çarpıcı, cafcaflı, abartılı gibi anlamlara gelmektedir: Bizde daima frapan renkler ararlar, mamafih bu sene yeşil çok moda olacak (M. Söğüt). Ya bu elb…
(toplum bilim) Bir örgüt ya da topluluk içindeki farklı görüş ve yaklaşımların ideolojik düzeyde bir kimlik kazanması sonucu ortaya çıkan gruplardan her biri: Sonra bir anlaşma yapıldı ve meclis kuruldu, içinde…
Frak, arkadan belden yırtmaçlı, arkadan dize kadar uzanan uzun etekli, siyah, resmi erkek ceketi ve takımıdır. Genellikle devlet büyüklerinin resmi davetlerinde ve balolarda giyilir. Frak, Avrupalının, giyi…