Geçirgenlik nedir, ne demektir? Anlamı

Bir maddenin veya ortamın başka maddeleri, enerjiyi ya da çeşitli fiziksel etkileri içinden geçirebilme özelliği veya bu özelliğin derecesi. Sözcük, kullanıldığı bilim dalına göre farklı anlamlar kazanır. Bir malzemenin suyu, havayı, ışığı ya da elektrik ve manyetik alanları ne ölçüde geçirdiği, ilgili geçirgenlik türüyle açıklanabilir. Geçirgenlik, maddenin yapısına, gözenekliliğine ve incelenen fiziksel olayın özelliklerine bağlıdır. Bu nedenle elektriksel, manyetik, optik ve hidrolik geçirgenlik gibi farklı kavramlar bulunur; bunların tanımları ve ölçü birimleri birbirinden farklıdır.
(fizik) Bir ortamın elektrik alan karşısındaki elektriksel özelliklerini belirleyen ve ortamın elektrik alanla ilişkisini açıklayan büyüklük. Mutlak elektriksel geçirgenlik, bir ortamın elektrik alanın oluşumu ve elektriksel kutuplanma üzerindeki etkisini ifade eder; SI birimi farad/metre (F/m) olarak gösterilir. Göreli elektriksel geçirgenlik ise ortamın mutlak geçirgenliğinin boşluğun elektriksel geçirgenliğine oranıdır ve birimsizdir. Göreli geçirgenlik, bir yalıtkan malzemenin elektrik alan karşısındaki davranışını boşlukla karşılaştırmaya yardımcı olur. Bu özellik, kondansatörlerin tasarımında ve elektriksel yalıtım malzemelerinin değerlendirilmesinde önem taşır.
(fizik) Manyetik bir ortamın uygulanan manyetik alan karşısındaki davranışını belirleyen büyüklük. Manyetik geçirgenlik, bir ortamda oluşan manyetik akı yoğunluğunun, ilgili manyetik alan şiddetine oranıyla tanımlanır; doğrusal ve izotropik ortamlarda bu ilişki B = μH biçiminde ifade edilir. Burada B manyetik akı yoğunluğunu, H manyetik alan şiddetini, μ ise manyetik geçirgenliği gösterir. SI birimi henri/metre (H/m) olan bu büyüklük, malzemenin manyetik alanı nasıl etkilediğini açıklar. Demir gibi ferromanyetik malzemelerin manyetik geçirgenliği, uygulanan alanın şiddetine bağlı olarak değişebilir.
(fizik, gökbilim) Bir cismin ya da maddenin üzerine düşen elektromanyetik ışınımın ne kadarını ilettiğini belirten ölçü. Işınım geçirgenliği, maddeden geçen ışınım akısının, madde üzerine düşen toplam ışınım akısına oranı olarak tanımlanır ve aynı koşullarda ölçülen bu oran birimsizdir. Geçirgenlik, ışınımın dalga boyuna ve maddenin özelliklerine bağlı olarak değişebilir. Gökbilimde bu kavram, özellikle Dünya atmosferinin Güneş'ten ve uzaydaki diğer kaynaklardan gelen ışınımı hangi ölçüde geçirdiğini açıklamak için kullanılır. Atmosferdeki gazlar, su buharı ve aerosoller, farklı dalga boylarındaki ışınımı farklı oranlarda soğurabilir veya saçabilir.
(yerbilim) Gözenekli bir maddenin içinden basınç farkının etkisiyle sıvı veya gaz geçmesine olanak sağlayan özellik. Geçirgenlik katsayısı, bir kayaç ya da zemin içindeki bağlantılı gözeneklerin akışkanların hareketine ne ölçüde izin verdiğini değerlendirmede kullanılır. Gözeneklerin büyüklüğü kadar birbirleriyle bağlantılı olması da önemlidir; çok sayıda gözenek içeren bir malzeme, gözenekleri birbirine bağlı değilse akışkanları kolayca geçirmeyebilir. Bu özellik, yer altı suyu hareketlerinin incelenmesinde, petrol ve doğal gaz rezervlerinin değerlendirilmesinde, zemin araştırmalarında ve suyun kayaçlar içindeki dolaşımının açıklanmasında önemli rol oynar.

Soru/Yorum Gönder