|
| Desibel |
Desibel, aynı türden iki güç ya da şiddet arasındaki oranı ifade etmek için kullanılan logaritmik ölçü birimidir ve simgesi dB olarak gösterilir. Bir "bel"in onda biri olan desibel, özellikle ses şiddetinin ölçülmesinde yaygın olarak kullanılır. İnsan kulağı çok geniş aralıktaki sesleri algılayabildiği için doğrusal ölçü yerine logaritmik sistem tercih edilir. Böylece çok küçük ve çok büyük ses farkları daha pratik biçimde ifade edilebilir. Desibel yalnızca akustikte değil, elektronik, telekomünikasyon ve sinyal işleme alanlarında da kullanılır. Ses ölçümlerinde desibel değeri yükseldikçe sesin enerjisi ve algılanan şiddeti artar. Örneğin hışırdayan yaprakların sesi yaklaşık 20 dB, normal insan konuşması 40-60 dB, yoğun trafik ya da otomobil motoru sesi yaklaşık 70 dB seviyesindedir. Bağırma sesi çoğu zaman 80 dB düzeyine yaklaşabilir. Uzun süre yüksek desibele maruz kalmak insan işitme sistemi üzerinde zarar verici etki oluşturabilir. Desibel hesaplamasında logaritmik formül kullanılır. Güç oranına göre temel hesaplama biçimi şöyledir:
dB = 10 log (Po / Pi)
Burada dB desibel değerini, Po güç çıkışını, Pi ise güç girişini ifade eder. Ses basıncı ölçümlerinde ise farklı katsayılarla düzenlenmiş benzer logaritmik formüller kullanılır. Logaritmik yapı nedeniyle desibel değerlerindeki küçük artışlar gerçekte büyük enerji değişimlerini temsil eder. Örneğin ses seviyesindeki yaklaşık 10 dB artış, algılanan sesin çoğu insan tarafından yaklaşık iki kat daha güçlü hissedilmesine neden olabilir. 85 dB üzerindeki sürekli gürültüler işitme sağlığı açısından riskli kabul edilirken, 120 dB civarındaki sesler kulakta ağrı oluşturabilir. Bu nedenle desibel ölçümü; iş güvenliği, şehir planlaması, konser salonu akustiği, elektronik cihaz tasarımı ve çevresel gürültü kontrolü gibi birçok alanda büyük önem taşır. Günümüzde ses ölçer cihazlar sayesinde ortamdaki gürültü düzeyi hassas biçimde belirlenebilmektedir.
Soru/Yorum Gönder