Doğan nedir, ne demektir? Anlamı

Son Düzenleme: 27 Ocak 2026 Soru/Yorum: 0
  1. (zooloji) Yırtıcılar takımından, alıştırılarak kuş avında kullanılabilen, doğal ortamında küçük kuşlarla, tavşan, fare, kertenkele ve böcek gibi hayvanlarla beslenen bir kuş cinsi.
  2. (halk dilinde) Bazıları evcilleştirilip yetiştirilerek kuş avında da kullanılan çeşitli yırtıcı kuşlara verilen ortak ad.
Bir doğan bakıcısının eline konarken
Doğan kuşu

Doğan (zooloji), yırtıcılar takımından, alıştırılarak kuş avında kullanılabilen ve doğal ortamında küçük kuşlar başta olmak üzere tavşan, fare, kertenkele ve böcek gibi hayvanlarla beslenen bir kuş cinsidir. Zoolojik sınıflandırmada doğangiller (Falconidae) familyasında, Falco cinsi içinde yer alır; bu cins, hızlı uçuşu ve keskin avlanma teknikleriyle tanınır. Doğanların vücut yapısı aerodinamik olup uzun ve sivri kanatlar, güçlü göğüs kasları ve kısa kuyrukla desteklenir; bu özellikler yüksek hızda manevra yapmalarını sağlar. Görme yetileri son derece gelişmiştir; avını uzak mesafeden seçebilme kapasitesi, avcılık başarısının temelini oluşturur. Gaga ucu kanca biçimindedir ve avın parçalanmasına uygundur; güçlü pençeler ise yakalama ve tutmada belirleyici rol oynar.

Doğanlar genellikle açık alanlar, kayalık bölgeler ve geniş düzlükler gibi avlanmaya elverişli habitatlarda yaşar; yuvalarını çoğu zaman yüksek kayalıklara veya ağaçların ulaşılması zor noktalarına yapar. Avlanma sırasında yüksekten dalış yaparak avına ani hızla yönelmesi, doğanı diğer yırtıcı kuşlardan ayıran karakteristik bir davranıştır. Tarih boyunca doğancılık geleneğinde önemli bir yere sahip olmuş; eğitilerek kuş avında kullanılması, özellikle Orta Asya ve Orta Doğu kültürlerinde yaygınlık kazanmıştır. Beslenme düzeni mevsime ve bulunduğu çevreye göre değişebilse de temel olarak etçil yapıdadır; küçük kuşlar ana besin grubunu oluştururken, kemirgenler ve sürüngenler de av listesinde yer alır. Hızlı uçuşu, keskin görüşü ve disiplinli avlanma davranışı, doğanı yırtıcı kuşlar arasında seçkin bir konuma taşır.