|
| Groston (gros tonaj) ve net tonaj |
Groston, denizcilik alanında sıkça kullanılan bir terim olup günlük dilde çoğu zaman yanlış anlaşılan bir ölçü birimidir. Kelime kökeni olarak gros, darası düşülmemiş yani brüt ağırlık anlamına gelir; ancak groston, yaygın kanaatin aksine kilogram veya ton gibi bir ağırlık ölçüsü değil, gemiler için kullanılan bir hacim ölçüsüdür. Bu kavram, geminin taşıma kapasitesini değil, gemi içindeki kapalı alanların toplam büyüklüğünü ifade eder. Geleneksel hesaplama yöntemine göre, bazı istisnalar dışında bir geminin bütün kapalı yerlerinin hacmi esas alınır ve bu toplam hacim 100 feet3 yani 2,8317 m3 değerine bölünerek "ton" cinsinden bir sayı elde edilir. Ortaya çıkan bu değere aslında gros tonaj denilmektedir. Dolayısıyla "1 groston ne kadardır?" sorusunun yanıtı, 1 grostonun 2,8317 metreküp hacme eşit olduğudur. Bu ölçü sistemi özellikle eski denizcilik kayıtlarında, gemi sicil belgelerinde ve liman işlemlerinde geminin büyüklüğünü tanımlamak amacıyla kullanılmıştır.
Groston kavramı ile yakından ilişkili bir başka terim de net tonajdır. Net tonaj, geminin toplam kapalı hacmini değil, yalnızca yük taşımak için kullanılan alanlarının toplamını ifade eder. Yani gros tonaj geminin genel iç hacmini gösterirken, net tonaj ticari olarak kullanılabilen gerçek taşıma kapasitesine karşılık gelir. Bu iki kavram, liman ücretleri, vergilendirme ve gemi sınıflandırması gibi pek çok denizcilik uygulamasında temel ölçüt olarak değerlendirilir. Zaman içinde uluslararası denizcilik kuralları gelişmiş ve eski "groston" sistemi yerini daha modern hesaplama yöntemlerine bırakmıştır; ancak terim, geleneksel kullanımda hâlen varlığını sürdürmektedir. Özetle groston, geminin ne kadar yük taşıdığını değil, ne kadar kapalı hacime sahip olduğunu gösteren teknik bir büyüklüktür ve deniz taşımacılığında gemilerin boyutunu standart biçimde karşılaştırabilmek için geliştirilmiş pratik bir ölçü birimidir.
Soru ve Yorumlar: 7
Soru/Yorum Gönder