|
| Krank mili |
Krank, diğer adıyla krank mili, bir motorda patlama sonucu pistonların dikey, yani inip çıkma hareketlerini dairesel harekete çeviren temel mekanik parçadır; motorun ana mili olarak kabul edilir. İçten yanmalı motorlarda silindir içinde gerçekleşen patlama, pistonları doğrusal yönde hareket ettirir; bu doğrusal hareket, piston kolu (biyel) aracılığıyla krank miline iletilir ve krank üzerindeki eksantrik yapılar sayesinde dönme hareketine dönüştürülür. Krank mili genellikle yüksek dayanımlı çelik veya dökme demirden üretilir; burulma, eğilme ve titreşim gibi yüksek mekanik yüklere maruz kaldığı için hassas denge hesaplarıyla tasarlanır. Mil üzerinde yer alan krank kolları ve yatak yüzeyleri, pistonlardan gelen kuvvetlerin düzgün biçimde aktarılmasını sağlar; yağlama kanalları ise sürtünmeyi azaltarak aşınmayı önler.
|
| Pistonların döndürdüğü bir krank mili |
Krank mili, motorun ürettiği gücün aktarımında merkezi rol oynar; dönme hareketi volan, debriyaj ve şanzıman aracılığıyla tekerleklere veya ilgili makine aksamına iletilir. Krankın düzgün çalışması, motorun dengeli, titreşimsiz ve verimli çalışması açısından kritiktir; milde oluşabilecek en küçük eğrilik veya dengesizlik, performans kaybına ve ciddi mekanik arızalara yol açabilir. Krank mili, silindir sayısına göre farklı geometrilerde tasarlanır; tek silindirli motorlarda basit bir yapı görülürken, çok silindirli motorlarda ateşleme sırasına uygun karmaşık krank düzenleri bulunur. Bu yönüyle krank, yalnızca hareket dönüştüren bir parça değil, motorun çalışma karakterini ve dayanıklılığını doğrudan etkileyen temel bir mühendislik unsurudur.
- Krank biyel mekanizması: (teknik) Dönme hareketini, iteleme (gidip gelme) hareketine ya da motorlarda olduğu gibi iteleme hareketini dönme hareketine çeviren tüm mekanizmalar bu adla anılır.
Soru/Yorum Gönder