|
| Deniz suyu tarafından kıyıda yuvarlatılmış kum taşı |
Kumtaşı, kum tanelerinin zamanla bir araya gelerek doğal bir çimento maddesi ile bağlanması sonucu oluşan fiziksel tortul bir kayaçtır. Jeolojik oluşum sürecinde kum boyutundaki parçacıklar; basınç, ısı ve yer altı sularının etkisiyle sıkışır ve çimentolaşır. Bu doğal çimento çoğunlukla silis, kalsit veya demir oksit kökenlidir. Kumtaşının mineral bileşimi büyük ölçüde kuvars tanelerinden oluşur; bu durum kayaçta yüksek dayanıklılık ve aşınmaya karşı direnç sağlar. Renkleri, içeriğindeki bağlayıcı maddelere bağlı olarak açık sarıdan kırmızıya, kahverengiden gri tonlarına kadar değişebilir. Katmanlı yapısı, kumtaşının tortul kökenini açık biçimde yansıtır ve tabakalar hâlinde ayrılmasına neden olabilir.
Kumtaşı, sahip olduğu mekanik dayanım, işlenebilirlik ve doğal görünüm nedeniyle tarih boyunca yaygın biçimde kullanılmıştır. İnşaat sektöründe yapı taşı olarak, yol ve kaldırım döşemelerinde kaplama malzemesi şeklinde değerlendirilir. Daha ince taneli ve homojen yapıya sahip kumtaşları ise bileme taşı olarak kullanılarak metal aletlerin keskinleştirilmesinde tercih edilir. Ayrıca mimaride cephe kaplamalarında ve peyzaj düzenlemelerinde estetik bir taş olarak yer bulur. Kumtaşının gözenekli yapısı, su emme kapasitesini artırabildiğinden kullanım alanı belirlenirken iklim koşulları dikkate alınır. Jeoloji ve yer bilimleri açısından kumtaşı, eski akarsu, çöl ve kıyı ortamları hakkında bilgi veren önemli bir tortul kayaç türüdür.
Soru/Yorum Gönder