|
| Marn - Pekmez toprağı |
Marn, yerbilimde kil ve kalsiyum karbonatın değişik oranlarda doğal olarak bir araya gelmesiyle oluşmuş tortul bir karışımdır. Genellikle çok yumuşak, yağlı dokulu ve kolay dağılabilen yapısıyla tanınır. Bileşimindeki kil mineralleri ile kireçli bileşenler arasında denge bulunur; kalsiyum karbonat oranı arttıkça kayaç daha kireçtaşı karakteri, kil oranı arttıkça daha kiltaşı karakteri gösterir. Marn tabakaları çoğunlukla göl, lagün veya sığ deniz ortamlarında çökelme sonucu meydana gelir. Rengi beyazımsı gri, sarımsı ya da açık kahverengi olabilir. Fiziksel olarak suyla temas ettiğinde yumuşama ve dağılma eğilimi gösterir; bu nedenle mühendislik jeolojisinde zemin davranışı açısından dikkatle değerlendirilir.
Toprağın niteliğini kireçleyerek iyileştirme işinde kullanılan marn, tarımda asidik toprakların pH değerini yükseltmek amacıyla değerlendirilir. İçerdiği kireç sayesinde toprağın kimyasal dengesini düzenler ve bitki gelişimini olumlu yönde etkiler. Türkiye'de pekmez yapılırken üzüm şırasının tortularını çöktürmek ve ekşiliğini almak için kullanıldığından pekmez toprağı adıyla da anılır. Bu kullanım, kalsiyum karbonatın asidik bileşenlerle reaksiyona girerek çökelti oluşturmasına dayanır. Doğal bir kil ve kireç karışımı olan marn, çimento hammaddesi olarak da değerlendirilebilir; uygun oranlarda kireç ve kil içermesi üretim sürecinde avantaj sağlar. Ancak yüksek su emme kapasitesi ve düşük dayanımı nedeniyle yapı temellerinde sorunlu zemin sınıfında kabul edilebilir.
Soru/Yorum Gönder