|
| Galalit tavla pulları |
Galalit, formaldehit ile bir tür süt proteini olan kazeinin kimyasal tepkimesi sonucu elde edilen, erken dönem sentetik plastiklerden biridir. Temel olarak kazeinin uygun bir teknikle çöktürülmesi, kalıplanması ve ardından formaldehit ile sertleştirilmesi esasına dayanır. Bu işlem sırasında protein zincirleri arasında çapraz bağlar oluşur ve suda çözünmeyen, dayanıklı bir yapı ortaya çıkar. Galalit, kazeinin kendine özgü yöntemle kurutulmuş ve kimyasal olarak stabilize edilmiş şeklidir. Serttir, iyi boya tutar, cilalanabilir ve zor yanar; bu özellikleri onu dekoratif ve küçük eşya üretimi için elverişli kılar. Termoplastiklerden farklı olarak ısıyla yeniden yumuşamaz; bir kez şekillendirildikten sonra kalıcı formunu korur. Doğal kökenli olması nedeniyle erken plastik endüstrisinde 'organik plastik' olarak değerlendirilmiştir.
Galalit, özellikle tespih, tarak, düğme, kalem sapı ve benzeri küçük plastik eşyaların üretiminde yaygın olarak kullanılmıştır. İyi boya tutma özelliği sayesinde fildişi, bağa veya değerli taş görünümü verecek biçimde renklendirilebilir; bu nedenle süs eşyalarında tercih edilmiştir. Yüzeyi cilalanabildiği için parlak ve estetik bir görünüm kazanır. Galalit yapımında en çok mineral asitlerle elde edilmiş kazeinler kullanılır; bu yöntem protein saflığını ve reaksiyon verimini artırır. Ancak kırılgan yapısı ve suya uzun süreli maruz kaldığında dayanım kaybı göstermesi, kullanım alanını sınırlar. 20. yüzyılın başlarında yaygın olan galalit, daha sonra petrol türevi sentetik plastiklerin gelişmesiyle önemini büyük ölçüde yitirmiştir.
Soru/Yorum Gönder