Lehim nedir? Lehimlemek ne demektir?

Lehim teli ve makinesiyle lehim yapma

Lehim, iki veya daha fazla metal parçayı birbirine kalıcı olarak bağlamak için kullanılan, birleştirilecek metallere göre daha düşük sıcaklıkta eriyen metal veya metal alaşımıdır. Lehimleme sırasında birleştirilecek parçalar eritilmez; yalnızca lehim malzemesi ısıtılarak sıvı hâle getirilir ve parçalar arasındaki bağlantı bölgesine uygulanır. Soğuyan lehim katılaşarak parçalar arasında mekanik ve elektriksel bir bağlantı oluşturur. Geleneksel lehimlerde başlıca kalay ve kurşun alaşımları kullanılmıştır; ancak kurşunun insan sağlığı ve çevre açısından zararlı olması nedeniyle günümüzde elektronik ve elektrik uygulamalarında kurşunsuz lehimler yaygınlaşmıştır. Bunların bileşiminde çoğunlukla kalay bulunur ve gümüş, bakır veya başka metaller içerebilir. Lehim, kullanım amacına göre tel, çubuk veya başka biçimlerde üretilir. Elektronik devrelerde kullanılan lehim tellerinin içinde, metal yüzeylerdeki oksit tabakasını gidermeye ve lehimin yüzeye yayılmasına yardımcı olan flux (akı) maddesi bulunabilir. Lehimleme; elektronik devrelerin, elektrik bağlantılarının, metal parçaların ve çeşitli mekanik bileşenlerin birleştirilmesinde kullanılan temel yöntemlerden biridir.

Lehimleme nasıl yapılır

Lehimlemek, iki veya daha fazla metal parçayı uygun bir lehim malzemesini ısıtarak eritmek ve oluşan sıvı lehimin parçalar arasındaki bağlantı bölgesinde katılaşmasını sağlamak suretiyle birleştirmektir. Elektrik ve elektronik işlerinde bu işlem, özellikle devre elemanlarının baskılı devre kartlarına veya elektrik tellerinin birbirine bağlanmasında kullanılır. Birleştirilecek yüzeyler temizlendikten sonra parçalar uygun konumda tutulur ve havya adı verilen lehimleme aletinin ucuyla bağlantı bölgesi ısıtılır. Lehim teli ısıtılan bölgeye temas ettirildiğinde erir ve yüzeyler arasındaki boşluğa yayılır. Havya uzaklaştırıldığında lehim kısa sürede soğuyarak katılaşır ve bağlantıyı oluşturur. Elektrik bağlantılarında lehim kullanılmasının temel nedeni, uygun bir lehim bağlantısının elektrik akımını iletebilmesi ve iletkenler arasında sağlam bir temas oluşturmasıdır. Lehimleme yalnızca tellerin birbirine tutturulmasında kullanılmaz; direnç, kondansatör, diyot, entegre ve konektör gibi elektronik bileşenlerin devre kartlarına bağlanmasında da yaygın olarak uygulanır. Bağlantının dayanıklılığı ve iletkenliği; yüzeylerin temizliğine, uygun lehim ve sıcaklık seçimine ve lehimin bağlantı bölgesine düzgün biçimde yayılmasına bağlıdır.