Haseki Küpesi Çiçeği nedir?

Beyaz haseki küpesi çiçeği

Haseki küpesi, düğün çiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasının Aquilegia cinsini oluşturan, gösterişli çiçekleri nedeniyle bahçe ve parklarda süs bitkisi olarak yetiştirilen çok yıllık otsu bitkilerin ortak adıdır. Cins içinde çok sayıda doğal tür ve bahçecilikte geliştirilmiş melez ve kültivar bulunur. Türlerin büyük bölümü Kuzey Yarım Küre'nin ılıman bölgelerinde doğal olarak yetişir. Haseki küpesinin yaprakları genellikle üç parçalı veya daha küçük loplara ayrılmıştır ve gövdeden tabanda ya da almaşık biçimde çıkar. Dik gövdelerin ucunda oluşan çiçekler tek tek veya gevşek kümeler halinde bulunur. Çiçekler mavi, mor, eflatun, pembe, kırmızı, beyaz ve sarı gibi farklı renklerde olabilir; aynı bitkide iki renkli veya geçişli renkler de görülebilir. Çiçeğin en dikkat çekici bölümleri, geriye doğru kıvrılan ve uçlarında mahmuz bulunan taç yaprakları ile onları çevreleyen, çoğunlukla taç yapraklarıyla aynı veya farklı renkteki beş çanak yaprağıdır. Özellikle sarkık çiçekli türlerde bu görünüm küpeyi andırdığı için bitkiye haseki küpesi adı verilmiştir. Tür ve kültivara göre bitki boyu yaklaşık 30-90 cm arasında değişebilir. Çiçeklenme zamanı iklime ve yetiştirilen türe göre değişmekle birlikte çoğunlukla ilkbahar sonu ve yaz başına rastlar.

Rengarenk haseki küpesi çiçekleri

Haseki küpesi serin, iyi drene edilmiş ve organik madde bakımından zengin topraklarda daha iyi gelişir. Tam güneşten çok, sıcak bölgelerde öğleden sonra gölgelenen alanları tercih eder. Çiçeklerin arkasındaki mahmuzların uzunluğu ve biçimi türler arasında değişir; bu yapılar nektar taşır ve bazı tozlaştırıcıları çeker. Çiçekler döllendikten sonra tohum içeren meyveler meydana gelir. Uygun koşullarda toprağa dökülen tohumlardan yeni bitkiler oluşabilir ve haseki küpesi bahçelerde zamanla kendiliğinden yayılabilir. Bazı tür ve kültivarlar birkaç yıl sonra zayıflarken, uygun koşullarda kendi tohumlarından çıkan genç bitkiler sayesinde aynı alanda uzun süre varlığını sürdürebilir. Bahçecilikte çiçeklerin farklı renk ve biçimlere sahip çok sayıda çeşidi geliştirilmiş, sarkık çiçekleri nedeniyle kaya bahçeleri, bordürler, kır bahçeleri ve çiçek tarhlarında kullanılmıştır. Tohum kapsüllerinin olgunlaşmasına izin verilirse bitki doğal olarak çoğalabilir; tohum alma da çoğaltmada kullanılabilir.