|
| Hardal |
Hardal, botanikte turpgillerden (Brassicaceae) olup genellikle 100–150 cm boya ulaşabilen, sarı çiçekli, belirgin derecede acı ve temas ettiğinde deriyi yakıcı etki gösterebilen bitkilerin ortak adıdır. Tarımı yapılan hardal bitkileri başlıca beyaz hardal ve siyah hardal olmak üzere iki ana grupta değerlendirilir. Beyaz hardal (Sinapis alba) sarı renkte tohum verir; devetüyü hardal ya da akhardal adlarıyla da anılır ve yağlı tohum grubunda yer alır. Bu tohumlardan elde edilen yağ acı lezzetli ve baharat kokulu olup geleneksel mutfaklarda ve baharat üretiminde kullanılır. Siyah hardal (Brassica nigra) ise koyu renkli tohumlara sahiptir, bazı kaynaklarda kolza ile akraba bir tür olarak anılır ve tohumu yağca fakir kabul edilir.
|
| Siyah ve beyaz hardal tohumları |
Hardal tohumu tarih boyunca hem mutfakta hem de hekimlikte değerlendirilmiştir. Geleneksel tıpta idrar söktürücü, kusturucu ve uyarıcı etkileri nedeniyle kullanıldığı bilinmektedir. Mutfaklarda baharat olarak iştah açıcı özelliğiyle öne çıkar; özellikle öğütülmüş hâliyle keskin tat verir. Bazı kaynaklarda C vitamini eksikliğini giderici etkisinden söz edilse de, aşırı tüketimi ciltte ve bünyede olumsuz etkilere yol açabilir. Fazla alınması bazı kişilerde kaşıntı, kurdeşen ve cilt tahrişi oluşturabileceğinden ölçülü kullanım önerilir. Sert aroması ve yakıcılığı, hardalı diğer baharatlardan ayıran temel nitelikler arasında yer alır.
|
| Hardal sosu |
Hardal sözcüğü, aynı zamanda hardal tohumu ununun tuz ve sirkeyle ya da koruk suyuyla karıştırılmasıyla elde edilen sarı renkli bulamaç, yani hardal sosu anlamında da kullanılır. Hardal sosu, keskin aroması ve yoğun tadıyla et yemekleri, sandviçler ve şarküteri ürünlerinde yaygın biçimde değerlendirilir; kullanılan tohum türüne göre acılık derecesi değişkenlik gösterir ve beyaz hardal daha yumuşak, siyah hardal daha sert bir tat profili sunar.
Soru/Yorum Gönder