 |
| Sakaroz |
Sakaroz (sakkaroz), şeker kamışı ya da şeker pancarından elde edilen şekerin bilimsel adıdır ve kimyasal formülü C12H22O11 şeklindedir. Kimya ve biyokimya açısından sakaroz, disakkarit yapılı bir karbonhidrattır; yani iki farklı monosakkaritin birleşmesiyle oluşur. Bu yapı glukoz ve fruktoz moleküllerinin bir su molekülü ayrılmasıyla bağlanması sonucu meydana gelir (glukoz + fruktoz → sakkaroz + su). Doğada en yaygın bulunan şeker türlerinden biri olan sakaroz, bitkilerde enerji taşıma ve depolama işlevi görür. Kristal yapıda, beyaz renkli ve tatlı aromalıdır; suda kolay çözünebilen bu özellikleri sayesinde gıda üretiminde tercih edilir. Pancar şekeri olarak da adlandırılması, özellikle şeker pancarından sanayi yoluyla elde edilmesinden kaynaklanır.
Yiyecek ve içeceklerde bulunan sakaroz, sindirim sürecinde ince bağırsakta glukoz ve fruktoza ayrışır; bu ayrışma, sindirim enzimlerinden sükraz aracılığıyla gerçekleşir. Ortaya çıkan glukoz doğrudan enerji kaynağı olarak kullanılırken, fruktoz başlıca karaciğerde metabolize edilir. Sakaroz bu yönüyle hızlı enerji sağlayan bir karbonhidrat kaynağıdır; ancak aşırı tüketimi metabolik denge üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Doğal olarak meyve, sebze ve bitkisel dokularda bulunmasının yanı sıra, rafine edilerek sofra şekeri hâline getirilir ve gıda sanayisinde tatlandırıcı olarak yaygın biçimde kullanılır. Kimyasal yapısı, sindirimdeki rolü ve doğal kaynaklarıyla sakaroz, hem beslenme bilimi hem de kimya açısından temel öneme sahip bir bileşiktir.
Soru/Yorum Gönder