Pirit nedir? Pirit kristali

Güncellenme: 20 Ocak 2026 Soru/Yorum: 0
Pirit kristali
Pirit kristali

Pirit, yerbilimde demir sülfürü (FeS2) bileşimine sahip, doğada yaygın olarak bulunan bir sülfür mineralidir. En belirgin özelliği, metalik pirinç sarısı rengi ve yüksek parlaklığıdır. Kristalleri çoğunlukla kübik, oktahedral ve piritohedral biçimlerde gelişir; düzgün yüzeyli ve keskin kenarlı billur yapılarıyla kolayca ayırt edilir. Sertliği yaklaşık 6–6,5 olan pirit, bu yönüyle birçok bakır ve altın mineralinden daha serttir. Magmatik, metamorfik ve tortul kayaçlarda oluşabilen pirit, özellikle damar tipli yataklarda ve kömür damarlarında sıkça rastlanan bir mineraldir.

Piritin rengi ve parlaklığı altına benzemesi nedeniyle tarih boyunca madencileri yanıltmış, bu yüzden madencilik literatüründe "ahmak altını" adıyla anılmıştır. Ancak pirit, altından farklı olarak kırılgan yapılıdır ve yüzeyi çizildiğinde altın gibi kalıcı parlaklık göstermez. Endüstriyel açıdan doğrudan demir cevheri olarak kullanılmaz; buna karşılık kükürt ve sülfürik asit üretiminde dolaylı kaynak olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca kıvılcım çıkarma özelliği nedeniyle eski dönemlerde ateş elde etmede kullanıldığı bilinmektedir. Günümüzde pirit, ekonomik değerinden çok kristal yapısı, jeolojik oluşum bilgisi ve koleksiyonculuk açısından önem taşıyan bir mineral olarak kabul edilir.