|
| Kedi nanesi |
Kedi nanesi, botanikte ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait olan, genellikle kırlarda ve yol kenarlarında yetişen, kokusundan kedilerin çok hoşlandığı beyaz ya da pembemsi çiçekli otsu bir bitkidir. Bilimsel adı çoğunlukla Nepeta cataria olan bu tür, yaprak ve gövdelerinde bulunan uçucu yağlar nedeniyle karakteristik aromatik bir koku yayar. Özellikle içerdiği nepetalakton adlı bileşik, birçok kedide geçici davranış değişikliklerine yol açarak ilgi, oyun isteği ve rahatlama benzeri tepkiler oluşturur. Bu nedenle bitki halk arasında "kedi otu" veya "catnip" adıyla da bilinir. Kedi nanesi ince tüylü yapraklara, dört köşeli gövdeye ve başak biçiminde çiçek kümelerine sahiptir. Kuraklığa dayanıklı olması ve hızlı yayılması nedeniyle doğal alanlarda kolayca yetişebilir. Aynı zamanda arılar ve bazı tozlayıcı böcekler için de çekici bir bitkidir.
Kedi nanesi geleneksel bitkisel kullanım alanları bakımından da dikkat çeker. Hafif sinir yatıştırıcı ve antispazmodik etkileri nedeniyle tarih boyunca bitkisel çay olarak tüketilmiş, özellikle terlemeyi artırıcı özelliğinden yararlanılmıştır. Soğuk algınlığı dönemlerinde sıcak içecek şeklinde kullanımı yaygındır. Ayrıca öksürük, sindirim sistemi rahatsızlıkları ve bağırsak spazmları gibi durumlarda destekleyici amaçlarla değerlendirildiği bilinmektedir. İçerdiği uçucu yağlar nedeniyle bazı böcek türlerini uzaklaştırıcı özellik gösterebilir ve bu nedenle doğal böcek kovucu olarak da kullanılabilir. Kediler üzerinde genellikle sakinleştirici ya da kısa süreli uyarıcı etki oluşturmasına rağmen, bu tepki her kedide görülmez; bazı kediler genetik olarak nepetalaktona duyarsız olabilir. Günümüzde kedi nanesi, hem süs bitkisi hem de evcil hayvan ürünlerinde kullanılan aromatik bir bitki olarak önem taşımaktadır.
Soru/Yorum Gönder