Şefaat Koruma, araya girme; birinin suçunun bağışlanması ya da dileğinin yerine getirilmesi için edilen aracılık. (din) Kıyamet gününde Allah (c.c.)'nun sevgili kullarının, özellikle Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.…
Rest çekmek deyimi herhangi bir konuda kesin ve sert olarak son sözü söylemek, bahsekonu şeyin istedikleri gibi olmayacağını (yapılmayacağını) bildirmek demektir: Bir rest çektim hepsi yola geldi... Kumarda oyuncunun önündeki para…
Makabil (makabl), bir şeyin öncesi, geçmişi, kendisinden önce ve evvel olanı demektir: Makabil günlerde cereyan eden hadisat ve hasıl ettiğim... (A. Dede). Kavaninimiz (kanunlarımız) makabl ve mabaddan mahrumdur. (İlgili cümle kayna…
Nefis muhasebesi Can: Allahü Teâlâ Kur'ân-ı Kerîmde mealen buyurdu ki: Her nefs, ölümü tadıcıdır. (Âl-i İmrân sûresi: 185) Öz varlık, kişilik, insanın kendisi: İnsan ben deyince, nefsini göstermektedir. (İmam-ı Rabbani) …
Resmi Gazete Devletin olan: Resmi hizmet. Devlet yöntemince olan: Resmi işlemler. Teklifli, senli benli olmayan: O herkesle resmidir. Resmi ile ilgili birleşik kelimeler ve anlamları Resmi dil : Bir ülkede yasayla kab…
Bir yola girmiş olan, bir yol tutup onu takip eden, o yolda ilerleyen kimse. (tasavvuf) Bir tarikata girmiş, bir mürşide bağlanarak Allah yolunda manevi yolculuğa çıkmış olan kimse. Salik, sırat-ı müstakim yoluna çıkıp, nefsinden…
Lepiska saç İpek görünüşlü, sarı, uzun ve yumuşak saç: Uzun boy, lepiska saçlar, ebrulu yanaklar, şarkı söylerken çıkardığı sesin keskinlik ve şiddetinden nasıl olup ta yırtılmadığına hayret edilecek kadar mini mini bir ağız,…
Patron Bir ticaret ya da sanayi kuruluşunun sahibi, işveren: Koskoca şirketin patronu, ziyaretine gittiğinizde size kendi elleriyle kahve yapıyor, işine bisikletle gidip geliyor... (B. Kara) (mecazi) Bir kuruluşta, bir iş yerinde…
Pay / Payda Bölünen bir şeyden birine düşen bölüm, hisse, üleş: Çocuk evlilik çağına geldiğinde mirastan payını alırdı. (P. B. Ernas) Bölüşülecek bütünün ayrıldığı eşit bölümlerden her biri: Parayı üç pay yapalım. Bir şeyde…
Başkalarının bir kimseye gösterdiği saygının dayandığı manevi değer, onur, haysiyet: İnsanın şerefi, haysiyeti bizzat "insanlığından" kaynaklanır (Ö. Aydın). Binâenaleyh insanın şerefi ilim ve edep iledir. İlim ve edebi ol…
Ordinaryüs, "Üstün aşamada profesör" anlamında kullanılan ordinaryüs profesör sözünde geçer. En az beş yıl profesörlük yapmış, bilimsel çalışmalarıyla kendini tanıtmış profesörlere verilirdi. Türkiye üniversitelerinde 1960…
İş hayatında rekabet Aynı amacı güden kimseler arasındaki çekişme, yarışma, yarış: Siyaset ise baştan başa rekabettir (Ö. T. İnançer). Birbiriyle rekabet eden kimselere rakip denir. (ticaret) Aynı sektörde faaliyet gösteren ki…
(edebiyat) Başka bir koşuğun konusuyla ilgili olarak aynı tartı ve uyakta yazılan şiir, benzer. Bir davranış, söz vb.ye karşılık olarak yapılan davranış, söz vb. karşılık, örnek. Nazire yapmak : Bir davranış, söz vb.ye benzer…
Revalüasyon, paranın değerini, altına ve dövizlere göre yükselterek yeniden ayarlama, değer katma demektir; devalüasyon karşıtı. Kelime anlamıyla bir ülke ulusal parasının yabancı ülke paraları karşısında değerinin yükseltilmesi anl…
Şemse Şemse, eskiden kitapların cildi üzerine, baş sayfalarının üst bölümüne yapılan, kumaşlara işlenen, yapıların pencere, kapı üstü, parmaklık gibi yerlerine konulan, ışınlı güneş biçimindeki süse verilen addır: Klasik deri ci…
Yürüyen, giden: Onlar ölüp gittikleri gibi, biz de, gün olup mukadder akıbete doğru revan olacağız. (İlgili cümle: S. Ayverdi) Akan, akıcı: Kollarına girip ayağa kaldırdıkları kan revan içindeki Hasan Bey, "La ilahe illallah,…