(Bir iyiliğe) Erişmiş, erişen: Bu beyit gösteriyor ki hüner kişide değil; mazhar olduğu İlahi tecellidedir. (İlgili cümle kaynağı: M. Kaplan) Bir şeyin ortaya çıktığı, göründüğü yer veya kimse. Mazhar olmak…

Kale surlarındaki mazgallar Kale duvarları veya surlarda aralarından siper alarak silah kullanmak için tasarlanmış olan girintili çıkıntılı duvar parçaları arasındaki boşluklara verilen ad. Kale, hisar, s…

İstenilmeyen bir durumun oluşuna yol açan kaçınılmaz neden: Bu mazeret, gerçekten de geçerli bir mazeret... (M. Çay) Bir şeyden kurtulmak veya kaçınmak için ileri sürülen gerekçe, bahane: Günümüzde ise yalan et…

Ele geçirilmiş, zapt edilmiş. Derli toplu, düzenli, düzgün, beğenilen: Mazbut bir insan. Soğuğu, rüzgarı ve yağmuru içine geçirmeyecek doğa olaylarına dayanıklı biçimde yapılmış (yapı). Yazılmış, kağıda geçmi…

Seçim mazbatası örneği Bir toplantıda konuşulanların yazılı şeklini oluşturan imzalı belge. Bir seçim heyetinin veya kurulunun seçilenlere verdiği "seçildiğini gösteren" imzalı tutanak. Tutanak…

Zarar, ziyan, zarara uğrama: Çirkin huyundan başkalarını, zarara soktuğundan başkalarına mazarrat verdiğinden, gafilsen hiç olmazsa kendi yaraladığını bilirsin ya. Sen hem kendine azapsın, hem başkalarına!.. Faka…

Mazak Balığı Mazak, kırlangıç balığı familyasına ait, tekire benzer görünümde, genellikle 20–30 cm uzunluğunda olan, kırmızı renkli bir balık türüdür. Atlantik Okyanusu, Akdeniz ve Marmara Denizi’nde yaşaya…

Çubuk maytap Maytap, kutlama ve eğlence sırasında kullanılan, yakıldığında parlak ışık ve kıvılcım saçan küçük bir havai fişek türüdür. Çubuk biçiminde olanlar elde tutulur, fişek şeklinde olanlar güvenlik …

(denizcilik) Yelken indirme ya da "indir" anlamında komut, fora karşıtı: "Güverte lostromosu dikkat! Bir numaralı yelken mayna, bir numaralı yelken mayna." (Y. Bahadıroğlu) (mecazi) Bırakı…

Maymunluk yapmak Maymunluk, güldürmek ya da dikkati çekmek amacıyla yapılan tuhaf, komik, anormal hal, hareket, söz ve davranışlara verilen addır: Pyotr Stepanoviç de büyük bir neşeyle güldü: "Ya, maymu…

Maymuncuk Her kilidi açmaya yarar, eğri ve sivri demirden yapılmış çengel. Maymuncuk denen özel anahtarlar, anahtar deliğindeki çıkıntılara uyum sağlayarak pek çok farklı kilidi açabilir. (zooloji) Ergin…

Akıcı madde, sıvı: Bu aletin içine bir, iki kilo kadar mayi koymak mümkün olur. (Dr. N. Ö. Ergene) Mayi mahruk: Akaryakıt: Mesela mayi mahruk pahalılığı ve memleket dahilinden tedarik edilemeyişi bizim muayye…

Sıcaktan, mide doygunluğundan ya da mutluluktan gevşemek, uyuklar duruma gelmek, ağırlaşmak: Parkta bankın üzerinde otururken sıcaktan mayışmış olmalıydı (Y. Bahadıroğlu). "Yemekten sonra her zamanki gibi be…

Tadı az şekerli ve hafif ekşi olan: Kendi bahçesinde yetişen ağaçlarından kopardığı iri, alaca renkli, sulu, mayhoş bir elma sürekli bulunurdu dedemin cebinde ve ne zaman görse mutlaka verirdi. (İlgili cümle kay…

Maydanoz Maydanoz, (botanik) maydanozgillerin örnek bitkisi olup Ağustos - Eylül ayları arasında, beyaz renkli çiçekler açan, kazık köklü, 30-100 cm boylarında, damarlı, yeşil küçük, ince dilimli ve güzel …

Mavzer Mavzer , adını Alman silah tasarımcısı Paul Mauser 'dan alan, mekanizması sürgülü ( bolt-action ) olan ve 19. yüzyılın sonlarından itibaren birçok orduda standart piyade tüfeği olarak kullanılan…

Mavna (denizcilik)  Gemilere ve yakın kıyılara yük taşıyan güvertesiz büyük tekne. Mavna daha çok korunaklı veya iç suyollarında yük taşımakta veya sığ limanlarda gemilerin yükleme-boşaltma işlemlerinde k…

Öte: "Ufkun maverası" yolculuklarından birincisine bir maden mühendisi ile birlikte, sözde altın aramak gayesiyle çıktı. (Yücel) Görülen alemin ötesi: Haberdar olmaz olmuş maveradan. (Y. K. Beyatlı) …

Maun ağacı Tespihağacıgillerden, Amerika, Asya ve Afrika'nın tropikal bölgelerinde yetişen, sert, kırmızı kahverengi renkte odunları kaplama ve mobilya işlerinde çok kullanılan bir sıcak iklim ağacıdır.…

Ait olmak, dayanmak, ilgili olmak: Genç doktorun ne mazisinden haberi var, ne de istikbale matuf bir gaye ve ümidin heyecanını tatmış. (İlgili cümle kaynağı: S. Ayverdi) Bir tarafa meyletmiş, bir yöne eğilmiş: …

Matruş Tıraş olmuş, tıraşlı: Çok kimse matruş olduğundan, keramet sahibi değilsin ya, işin iç yüzünü nasıl keşfedeceksin, köseyi nasıl anlayacaksın? (İlgili cümle kaynağı: F. Ilıkan) Matruşluk: Traşlı, …

Matris Dizilmiş harflerin özel bir mukavva üzerine alınan kalıbı. Dizme makinelerinde üzerinde harflerin dişi kalıbı çıkarılmış küçük bakır külçe, harf baskı kalıbı. Hesap ve kumanda işlerini gerçekleşti…

Matrak Kalın değnek ya da kalın sopa: Bir matrak darbesi ile çenesini kırmışlardı. (P. Safa) (tarih) Osmanlılar tarafından özel matrak sopası ve yastığı ile oynanan, oynarken kılıç ve kalkan kullanma eği…

Matrah bir verginin tutarını hesaplamak için temel olarak alınan değerdir. Başka bir deyişle vergisi hesaplanacak olan şeyin fiyatıdır. Örneğin KDV dahil 118 TL'ye satılan bir malın matrahı 100 TL'dir (10…

İstenilen, aranılan, talep edilen şey: Durup durup pişmek, matlup bir kıvamı bulasıya kadar ateşten ateşe sürülmek lazım geliyor. (İlgili cümle kaynağı: S. Erol) (ticaret) Alacak: Bakiyeler niteliğine göre bor…

(edebiyat)  Divan şiirinde, gazel ve kasidenin ilk beytine verilen ad. Doğmak. Gök cisimlerinin doğması ya da doğduğu yer. Matla beyti diğer beyitlerden ayrı olarak kendi arasında redifli ve kafiyeli iki mı…

Matkap ve değişebilen uçları Delik açmaya yarar aygıt, delgi. Ucundaki burgulu demiri döndürerek yüzeylerde delik açmaya yarayan alet veya aygıt. Matkap uçlarının burgulu ve kanallı olması delme sırasında…