|
| Kinin sülfat |
Kinin, kınakına ağacının kabuklarından çıkarılan ve tarih boyunca özellikle sıtmanın tedavisinde kullanılan doğal kökenli bir alkaloit bileşiktir. Molekül formülü C20H24N2O2 olan kinin, kinolin grubu alkaloitler arasında yer alır ve tıpta uzun yıllar boyunca en etkili sıtma ilacı olarak kabul edilmiştir. Fiziksel olarak beyaz renkli, kristal yapıda, kokusuz ve oldukça acı bir madde olan kininin erime sıcaklığı yaklaşık 177 °C'dir. Kimyasal özellikleri bakımından eterde, alkolde, kloroformda, karbon disülfürde, çeşitli alkali ve asit çözeltilerinde çözünebilir. Bu özellikleri sayesinde ilaç sanayinde farklı farmasötik formlarda kullanılabilmiştir. Geçmişte özellikle tropikal bölgelerde görülen sıtma hastalığının tedavisinde temel ilaç olarak büyük önem taşımış, modern antimalaryal ilaçların geliştirilmesine kadar tıbbın vazgeçilmez maddelerinden biri olmuştur.
Kinin, tıbbi faydalarına karşın yüksek dozlarda kullanıldığında zehirli etkiler gösterebilen bir bileşiktir. Aşırı miktarda alındığında işitme bozuklukları, görme sorunları, mide bulantısı ve sinir sistemi üzerinde olumsuz etkiler ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle kinin içeren ilaçların mutlaka kontrollü biçimde kullanılması gerekir. Günümüzde sıtma tedavisinde daha etkili ve güvenli sentetik ilaçlar geliştirilmiş olsa da, kinin hâlâ bazı özel durumlarda ve dirençli sıtma türlerinin tedavisinde kullanılmaya devam etmektedir. Ayrıca kinin, çok düşük miktarlarda tonik içeceklerde aroma verici madde olarak da yer alır. Halk arasında, kininin tuzlarından biri olan kinin sülfat ifadesinin zamanla kısaltılmasıyla "sülfat" kelimesi yerine doğrudan kinin adı kullanılmaya başlanmış ve günlük dilde kinin terimi, çoğu zaman hem saf bileşiği hem de onun türevlerini kapsayacak biçimde genel bir anlam kazanmıştır.
Soru/Yorum Gönder