Duvarları kaplamak ve süslemek amacıyla kullanılan, pişirilmiş ve bir yüzü sırlanmış levha biçimindeki seramik ürün. Geleneksel çini üretiminde kuvars, kil ve benzeri hammaddelerden hazırlanan hamur şekillendirilip kurutulur, ardından pişirilir ve yüzeyine sır uygulanarak yeniden fırınlanır. Çini yüzeyleri çoğunlukla bitkisel motifler, geometrik desenler ve stilize süslemelerle bezenir. Osmanlı ve Selçuklu sanatında mimari yapıların duvar, kubbe, mihrap ve benzeri bölümlerinin süslenmesinde önemli bir yer tutan çiniler, özellikle İznik ve Kütahya çiniciliği ile tanınır. Günümüzde duvar kaplamalarının yanı sıra levha ve dekoratif eserlerde de kullanılır.
İznik Çinisi
Edirne Selimiye Camii
Çiniden yapılmış veya çini özelliği taşıyan nesneyi belirten sıfat. Bu kullanımda "çini" sözcüğü, malzeme olarak çininin kullanıldığı eşyaların niteliğini belirtir. Çini tabak, çini kase, çini vazo ve çini pano gibi tamlamalarda nesnenin çiniden üretildiğini veya çini işçiliğiyle süslendiğini ifade eder. Özellikle geleneksel Türk el sanatlarında çiniyle kaplanan ya da çini tekniği kullanılarak hazırlanan eşyalar için kullanılır.
Kütahya Çinisi Tabak
Çini ile ilgili birleşik kelimeler ve anlamları
|
| Çini motifli tabak |
- Çini mavisi: Maviyle yeşil arası bir renk.
- Çini mozaik: Renkli taş yerine küçük çini parçaları kullanılarak yaş sıva üzerine gömme tekniğiyle yapılan mozaik.
- Çini mürekkebi: İs karasından elde edilen, özellikle yalama usulü resim boyamada ve çizgi çizmekte kullanılan solmaz mürekkep.
- Çini toprağı: Feldspatların bozuşmasıyla oluşmuş, yağlı, killi toprak.
Soru/Yorum Gönder