Endotermik ve Ekzotermik tepkime nedir, ne demektir?

Buzun erimesi endotermik bir tepkimedir

Endotermik tepkime (reaksiyon), gerçekleşmesi sırasında çevreden ısı alan kimyasal tepkimelere verilen addır. Bu tür reaksiyonlarda sistemin enerji ihtiyacı dış ortamdan karşılandığı için çevrenin sıcaklığında azalma gözlenebilir. Endotermik olaylarda giren maddelerin enerji düzeyi, oluşan ürünlerden daha düşüktür ve reaksiyonun devam edebilmesi için enerji alınması gerekir. Buzun erimesi, suyun buharlaşması ve bazı tuzların suda çözünmesi endotermik olaylara örnek gösterilebilir. Kimyasal bağların kırılması sırasında enerji harcanması, endotermik tepkimelerin temel özelliklerinden biridir. Bu reaksiyonlar genellikle yavaş yürüyen tepkimeler olarak bilinse de her zaman yavaş gerçekleşmek zorunda değildir; hız, sıcaklık, basınç, katalizör ve madde yapısı gibi farklı etkenlere bağlıdır. Endotermik tepkimelerde enerji genellikle ısı şeklinde alınsa da ışık veya elektrik enerjisi de kullanılabilir. Fotosentez olayı da güneş enerjisini kullandığı için önemli bir endotermik biyokimyasal süreçtir.

Gazların yanması ekzotermik bir reaksiyondur

Ekzotermik tepkime ise gerçekleştiği anda çevreye ısı veren kimyasal reaksiyonları ifade eder. Bu tür tepkimelerde ürünlerin enerji düzeyi, giren maddelerden daha düşük olduğu için aradaki enerji farkı dış ortama aktarılır. Tepkime sırasında ortamın sıcaklığı artabilir ve bazı durumlarda ışık ya da alev oluşumu gözlenebilir. Tüm yanma tepkimeleri ekzotermik reaksiyonlara örnektir; odun, kömür, doğal gaz ve benzin yanarken çevreye yüksek miktarda ısı verir. Otomobil egzozundan çıkan alev, motorda gerçekleşen ekzotermik tepkimelerin görünür sonuçlarından biri olarak değerlendirilebilir (ve bu tepkime adlarını ayırt etmek için güzel bir örnektir: egzoz ≈ ekzotermik). Bunun yanında nötrleşme reaksiyonları ve birçok oksidasyon olayı da ekzotermik özellik gösterir. Ekzotermik tepkimeler enerji üretimi açısından büyük önem taşır ve sanayi, motor teknolojisi ve biyolojik enerji dönüşümleri gibi birçok alanda temel rol oynar. Kimyasal tepkimelerin endotermik ya da ekzotermik olması, enerji alışverişinin yönüne göre belirlenen temel termokimya kavramlarından biridir.