İguana nedir?

Evcil büyük bir iguana

İguana, sürüngenler sınıfında yer alan, İguanidae familyasına bağlı, özellikle tropikal ve yarı tropikal bölgelerde yaşayan iri kertenkele türlerinin genel adıdır. Doğal yaşam alanları ağırlıklı olarak Orta Amerika, Güney Amerika, Karayip Adaları ve bazı kıyı bölgelerini kapsar. İguanalar güçlü gövde yapıları, uzun kuyrukları ve sırt boyunca uzanan belirgin dikenimsi çıkıntılarıyla tanınırlar. Vücut yapıları yaşadıkları çevreye uyum sağlayacak biçimde gelişmiştir. Güçlü parmakları ve keskin tırnakları sayesinde ağaç dallarına kolayca tutunabilir, tırmanabilir ve dengelerini koruyabilirler. Çoğu tür ağaç yaşamına uyum göstermiş olsa da yerde yaşayan veya kayalık bölgelerde bulunan türler de vardır. Baş bölgesinde bulunan geniş deri kıvrımları ve boğaz altında sarkan deri bölümü, iletişim ve vücut sıcaklığı düzenleme gibi işlevlerde rol oynar. Göz kapakları hareketlidir ve gelişmiş görme yetenekleri sayesinde çevrelerindeki hareketleri algılayabilirler. Renkleri türlerine, yaşlarına ve yaşadıkları çevreye bağlı olarak yeşil, gri, kahverengi veya turuncu tonlarında olabilir. Özellikle genç bireylerde parlak yeşil renk yaygın görülürken, yaş ilerledikçe renk tonlarında değişimler oluşabilir. Boy uzunluğu türlere göre değişmekle birlikte kuyruk dahil birçok büyük iguana türünde yaklaşık 1,3 ila 2 metreye ulaşabilmektedir.

İguanalar çoğunlukla otçul beslenme davranışı gösterir ve yapraklar, çiçekler, sürgünler, meyveler ve çeşitli bitkisel besinlerle yaşamlarını sürdürürler. Güçlü çene yapıları ve ince dişleri bitki materyalini parçalamaya uygun gelişmiştir. Bazı genç bireylerde veya bazı türlerde sınırlı miktarda farklı besinlerin tüketilebildiği gözlenebilse de yetişkinlerde bitkisel beslenme baskındır. Ağaçlarda yaşayan türler günün önemli bölümünü dallar üzerinde geçirir ve güneş ışığı altında vücut sıcaklıklarını düzenlerler. İguanalar soğukkanlı canlılar olduklarından metabolik faaliyetleri çevre sıcaklığıyla doğrudan ilişkilidir. Ortalama yaşam süreleri tür, yaşam koşulları ve çevresel etkenlere göre değişebilmekle birlikte uygun koşullarda yaklaşık 15 ila 20 yılın üzerine çıkabilir. Erkek bireyler çoğunlukla dişilere göre daha iri ve daha bölgesel davranışlar gösterebilir. Savunma amacıyla güçlü kuyruklarını kırbaç benzeri hareketlerle kullanabilir, tırnaklarıyla kendilerini koruyabilir ve gerektiğinde hızlı biçimde kaçabilirler. Bazı türler tehlike anında yüksek dallardan suya atlayarak uzaklaşma davranışı da gösterebilmektedir.