Karabatak nedir, ne demektir? Anlamı

Son Düzenleme: 4 Temmuz 2026 Soru/Yorum: 0
  1. (zooloji) Karabatakgillerden, deniz, ırmak ve göl kenarlarında topluca yaşayan, balıkla beslenen, tüyleri kara, gagası uzun ve sivri bir kuş.
  2. (müzik) Türk müziğinde, saz eserlerinin özel bir çalınma şekli olup, batı müziğindeki solo bölümlerin karşılığı olarak kullanılır.
  • Karabatakgiller: Leyleksiler takımından, gagaları sivri ve çengel uçlu, alt gagalarının dip tarafından küçük birer kese bulunan, tırnakları çengel gibi olan kuşlar familyası.
  • Karabatak gibi bir batıp (dalıp) bir çıkmak: (deyim) (Bir kimse) Bir süre görünüp bir süre ortadan çekilmek.
Bir nehir kenarındaki taş üstünde kanatlarını açmış bir karabatak
Karabatak

Karabatak, su kuşları grubunda yer alan, balıkla beslenmeye uyum sağlamış, uzun gövdesi ve dalış yeteneğiyle tanınan kuşların genel adıdır. Zoolojik sınıflandırmada Phalacrocoracidae familyasına bağlıdır ve dünya genelinde farklı bölgelerde yaşayan çok sayıda türü bulunmaktadır. Karabataklar deniz kıyıları, göller, nehirler, deltalar, sulak alanlar ve büyük su kaynaklarının çevresinde yaşayabilirler. Gövde yapıları su içinde hareket etmeye uygun biçimde gelişmiştir. Uzun boyunları, güçlü kas yapıları ve akıcı vücut biçimleri su altında hızlı hareket etmelerine yardımcı olur. Tüy renkleri türlere göre değişiklik gösterebilse de birçok tür koyu siyah, siyahımsı kahverengi veya koyu yeşilimsi parlak tonlara sahiptir. Gagaları uzun, ince ve uç kısmı hafif kanca biçiminde kıvrılmış yapıdadır. Bu özellik kaygan balıkları yakalamayı kolaylaştırır. Ayaklarında bulunan perdeli parmaklar yüzme sırasında itme gücü sağlar. Karabataklar çoğunlukla toplu yaşam gösteren kuşlardır ve bazı türlerde büyük koloniler oluşturabilirler. Kıyılardaki kayalıklar, ağaçlar veya ulaşılması güç alanlar toplu yuvalanma bölgeleri arasında yer alabilir. Boyutları türlere göre değişmekle birlikte orta büyüklükte türlerden oldukça büyük bireylere kadar farklı örnekleri bulunmaktadır.

Karabatakların en belirgin özelliklerinden biri gelişmiş dalış yetenekleridir. Beslenmek amacıyla su yüzeyinden aniden dalarak avlarını takip edebilirler ve bazı türler su altında oldukça uzun süre kalabilir. Besinlerinin büyük kısmını balıklar oluşturmakla birlikte küçük kabuklular, yumuşakçalar ve çeşitli su canlılarıyla da beslenebilirler. Göz yapıları su altındaki görüşe uyum sağlayacak özellikler göstermektedir. Birçok su kuşundan farklı olarak karabatakların tüyleri tamamen su geçirmez özellikte değildir; bu durum su altında daha kolay dalabilmelerine yardımcı olur. Ancak dalış sonrası tüylerin ağırlaşması nedeniyle sık görülen bir davranış olarak kanatlarını açıp güneşte kuruttukları gözlenir. Kıyılarda veya kayalık bölgelerde kanatlarını iki yana açmış biçimde duran karabatak görüntüsü oldukça rastlanılan bir durumdur. Tarih boyunca bazı toplumlarda balık avcılığında eğitilerek kullanılan karabataklar da bulunmuştur. Günümüzde karabataklar, su ekosistemlerinde avcı türler arasında yer alan ve çeşitli sulak alanların doğal dengesinde önemli rol üstlenen kuşlar arasında kabul edilmektedir.