|
| Supap |
Supap veya sübap, sıvıların, gazların ve çeşitli akışkan maddelerin geçişini kontrol etmek, düzenlemek veya belirli koşullarda tamamen durdurmak amacıyla kullanılan mekanik kapak sistemidir. Temel görevi bir akışın belirli zamanlarda geçmesine izin vermek, belirli zamanlarda ise geçişi kesmektir. Supaplar yalnızca motor sistemlerinde değil; sanayi tesislerinde, hidrolik düzeneklerde, pnömatik sistemlerde, su tesisatlarında, buhar hatlarında ve çeşitli basınçlı sistemlerde de kullanılmaktadır. Çalışma biçimleri kullanım alanına göre değişiklik gösterebilir. Bazı supaplar yay kuvvetiyle, bazıları basınç değişimleriyle, bazıları ise mekanik veya elektronik sistemlerle hareket eder. Akışkanların düzenli biçimde yönlendirilmesi, basınç dengesinin korunması ve sistemlerin güvenli çalışması açısından supaplar önemli parçalar arasında yer alır. Özellikle kapalı sistemlerde akış miktarının kontrol altında tutulması için kullanılan supaplar, gereksiz basınç artışlarını önleyebilir ve sistem verimliliğinin korunmasına yardımcı olabilir. Yapısal olarak supaplar gövde, mil, kapak ve sızdırmazlık yüzeylerinden oluşabilir. Kullanım alanına bağlı olarak farklı büyüklükte ve farklı çalışma prensibine sahip çok sayıda supap türü geliştirilmiştir. Çek valf, basınç supabı, kontrol supabı ve emniyet supabı gibi türler çeşitli teknik alanlarda yaygın biçimde kullanılmaktadır.
|
| Bir motordaki emme ve egzoz supapları |
Otomobillerde kullanılan supaplar ise içten yanmalı motorların çalışma düzeninde temel görev üstlenen mekanik parçalardır. Motor silindiri içerisinde gerçekleşen yanma işleminin verimli şekilde sürdürülebilmesi için hava, yakıt ve egzoz gazlarının doğru zamanda hareket etmesi gerekir. Bu düzeni sağlayan parçalar emme supabı ve egzoz supabı olarak adlandırılır. Emme supabı açıldığında silindir içerisine hava veya motor sistemine bağlı olarak hava-yakıt karışımı girer. Yanma işlemi tamamlandıktan sonra egzoz supabı açılarak oluşan yanmış gazların silindir dışına atılması sağlanır. Her iki supabın kapalı olduğu aşamada silindir içerisindeki sıkıştırma gerçekleşir ve uygun anda yanma meydana gelir. Supapların açılma ve kapanma zamanları motor içerisindeki eksantrik mili tarafından kontrol edilir. Bu zamanlamanın doğru çalışması motor performansı, yakıt tüketimi ve verimlilik açısından büyük önem taşır. Modern motorlarda değişken supap zamanlama sistemleri kullanılarak farklı çalışma koşullarında daha verimli sonuçlar elde edilmektedir.
Soru/Yorum Gönder