|
| Linyit kömürü |
Linyit, yerbilimde fosil kömürler grubuna giren, organik kökenli bir sedimanter kayaç türüdür. Bileşiminde yaklaşık yüzde 60–70 oranında karbon bulunur; buna karşılık uçucu maddeler, nem ve kül oranı diğer kömür türlerine göre daha yüksektir. Genellikle kahverengi ya da siyah renkte olan linyit, kömürleşme sürecinin erken evrelerinde oluşmuş bir yakıt olarak kabul edilir. Oluşumu, milyonlarca yıl önce bataklık ve göl ortamlarında biriken bitkisel kalıntıların basınç ve sıcaklık etkisiyle kısmen kömürleşmesi sonucu gerçekleşir. Bu nedenle linyit, taş kömürü ve antrasit gibi daha yüksek kaliteli kömürlere göre daha genç jeolojik yaşlıdır. Fiziksel yapısı görece yumuşak ve kırılgandır; bu özellikleri depolanma ve taşınma koşullarını da etkiler.
Linyitin ısıl değeri düşük, buna karşılık içerdiği nem ve kül miktarı fazla olduğundan, yanma verimi sınırlıdır. Ancak yer altında bolca bulunması ve çıkarılmasının görece kolay olması nedeniyle ekonomik açıdan önem taşır. Dünya genelinde ve Türkiye’de linyitin tamamına yakını termik santrallerde yakıt olarak değerlendirilir; elektrik üretiminde temel enerji kaynaklarından biri olarak kullanılır. Bunun yanı sıra bazı sanayi tesislerinde ısı üretimi amacıyla da tüketilir. Düşük kaliteli bir fosil yakıt olması sebebiyle linyit yakılması çevresel açıdan yüksek miktarda karbon dioksit, kül ve çeşitli kirletici gazların açığa çıkmasına yol açar. Bu durum, linyitin enerji üretimindeki kullanımını ekonomik olduğu kadar çevresel etkileriyle de tartışmalı hâle getirir. Yine de zengin rezervlere sahip ülkeler için linyit, yerli ve stratejik bir enerji kaynağı olma özelliğini sürdürmektedir.
Soru/Yorum Gönder