Pantograf nedir, ne demektir? Kısaca anlamı

Son Düzenleme: 22 Haziran 2026 Soru/Yorum: 0
Şekil çizim işlerinde kullanılan pantograf cetvel
Küçük kalp şeklinin pantograf ile büyük kalp olarak çizilmesi
  1. Haritacılık, teknik çizim ve terzilik gibi alanlarda kullanılan; bir şekli büyüterek ya da küçülterek kopya etmeye yarayan, kollu ve eklemli bir çeşit cetvel sistemidir. Halk arasında "leylek gagası" olarak da adlandırılır. Bir ucu sabitlenen pantografın diğer ucu şekil üzerinde gezdirildiğinde, çizici uç aynı şeklin büyütülmüş veya küçültülmüş kopyasını oluşturur. Mekanik olarak birbirine vidalanmış dört cetvelin oluşturduğu paralelkenar düzeni üzerine kuruludur. Bu yapı, hareket oranlarını koruyarak çizgilerin farklı ölçekte hassas biçimde aktarılmasını sağlar.
  2. Pantografını kaldırıp elektrik tellerine değdiren bir tren
    Pantografını kaldıran bir tren
    Elektrikle çalışan tren, metro ve tramvayların üzerinde bulunan, havadaki elektrik iletim teline temas ederek araca enerji sağlayan iletken düzenektir. Eklemli çerçeve ve çubuklardan oluşan bu sistem, araç hareket hâlindeyken sürekli olarak üstteki elektrik hattına temasını korur. Yay veya pnömatik mekanizmalar yardımıyla yukarı doğru basınç uygulanarak temas sürekliliği sağlanır. Pantograf sayesinde alınan elektrik enerjisi motorlara aktarılır ve aracın hareket etmesi mümkün olur. Yüksek hızlı trenlerde kullanılan modern pantograflar, sürtünme ve enerji kaybını azaltacak şekilde tasarlanır.