|
| Günberi ve günöte |
Dünya, Güneş etrafında tam daire biçiminde değil, hafif eliptik bir yörüngede hareket ettiği için yıl boyunca Güneş'e olan uzaklığı sürekli değişir. Bu eliptik yörünge nedeniyle Dünya bazen Güneş'e yaklaşır, bazen de uzaklaşır. Dünya'nın yörüngesi üzerindeki Güneş'e en yakın noktaya günberi (perihel), en uzak noktaya ise günöte (afel) adı verilir. Günberi sırasında Dünya ile Güneş arasındaki uzaklık yaklaşık 147,1–147,3 milyon kilometre civarına kadar düşer. Bu olay genellikle her yıl 3 Ocak tarihinde gerçekleşir. Günöte ise Dünya'nın Güneş'ten en uzak konumda bulunduğu yörünge noktasıdır ve bu sırada iki gök cismi arasındaki mesafe yaklaşık 152,1 milyon kilometreye ulaşır. Günöte olayı çoğunlukla 4 Temmuz tarihinde meydana gelir. Bu uzaklık farkı yaklaşık 5 milyon kilometre olmasına rağmen Dünya'nın iklim sisteminde mevsimlerin temel nedeni bu değildir.
Mevsimlerin oluşmasının temel sebebi Dünya'nın eksen eğikliğidir; dolayısıyla günberi ve günöte olayları yaz ve kışın doğrudan nedeni olarak değerlendirilmez. İlginç biçimde Dünya, Kuzey Yarımküre'de kış mevsimi yaşanırken Güneş'e daha yakın, yaz mevsimi yaşanırken ise daha uzak konumda bulunur. Bunun nedeni Dünya'nın ekseninin yaklaşık 23,5 derecelik eğime sahip olmasıdır. Günberi ve günöte kavramları yalnızca Dünya için değil, Güneş etrafında dolanan diğer gezegenler için de kullanılır. Astronomide bu noktalar, yörünge hareketlerinin incelenmesi ve gök cisimlerinin konum hesaplamaları açısından önem taşır. Dünya'nın yörüngesel hızı da bu konumlara göre değişir; Dünya günberi sırasında Güneş'in çekim etkisi nedeniyle yörüngesinde daha hızlı hareket ederken, günöte sırasında daha yavaş hareket eder. Bu durum, Kepler'in gezegen hareketleri yasalarıyla açıklanan temel astronomi olaylarından biridir.
Soru ve Yorumlar: 5
Soru/Yorum Gönder